13 Tháng Hai, 2018 - 16:00

Làng bánh ngũ sắc tiến vua nhộn nhịp vào mùa Tết

(Moitruong.net.vn)

(Moitruong.net.vn) – Gần Tết, vùng đất Kim Long (Huế) lại ngào ngạt mùi thơm của bánh ngũ sắc – món bánh không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người dân Cố đô.

Gần đến Tết cổ truyền, làng Kim Long tất bật sản xuất bánh ngũ sắc phục vụ người dùng trong và ngoài tỉnh

Thứ bánh cho những dịp đặc biệt

Ngày Tết, ngoài những món bánh mứt đa dạng, phong phú thì ở Huế có một thứ bánh đặc biệt tên là bánh “cộ”. Loại bánh này xuất phát trong cung đình Huế, được vua dùng và ngợi khen về sự thơm ngon mà giá lại rẻ. Bánh ngũ sắc được dùng để dâng cúng trên bàn thờ Phật hay tổ tiên, dân gian thường gọi là bánh ngũ sắc.

Những người làm bánh lâu năm ở Kim Long cho biết, ngày trước giấy gói bánh không có loại giấy bóng công nghiệp đủ màu như bây giờ, vì vậy màu giấy gói đều do bàn tay người phụ nữ Huế tự làm, từ những loại rau củ quen thuộc.

Màu xanh lá cây họ dùng các loại lá ớt, rau má. Màu vàng lấy nghệ tươi, gọt vỏ, xay nhuyễn. Màu tím lấy lá cẩm cắt khúc ngắn, nấu với nước và rượu trắng. Màu đỏ tím lấy củ dền gọt vỏ, nấu nhừ. Màu hồng đỏ lấy trái gấc chín hoà ruợu trắng. Màu vàng mơ lấy đậu xanh khô, đãi vỏ rồi giã nhuyễn hoà với chút nước sôi, màu cà rốt từ củ cà rốt xay nhuyễn với nước…Màu những chiếc bánh tượng trưng cho ngũ hành trong trời đất.

Một trong những công đoạn làm bánh ngũ sắc

Nhân bánh ngũ sắc làm bằng bột nếp, đậu xanh, huỳnh tinh, hạt sen, được gói bằng giấy màu đỏ, tím, vàng, lục, xanh. Bánh ngũ sắc không phải ngọt như các loại bánh khác, mà quan trọng nhất là phải tinh khiết khi chế biến, từ việc lấy bột, pha đường, gói bánh…

Bởi vậy món bánh này được người dân trang trọng chưng trên bàn thờ Phật và bàn thờ tổ tiên trong những ngày mùng một, rằm âm lịch hàng tháng và trong ngày Tết Nguyên đán. Bắt nguồn từ cung đình Huế, bánh ngũ sắc Huế đi vào dân gian, mang đặc trưng một thứ bánh “nghi lễ”, bánh để thờ cúng ngày lễ Tết…

Vào mùa này, các gia đình làm bánh ngũ sắc ở phường Kim Long, Vỹ Dạ thức suốt đêm, làm một tháng Chạp rồi ra Giêng nghỉ bù. Ngày cũng như đêm, các phường bánh rộn rã tiếng chày giã bột, tiếng bổ củi nấu bánh. Dịp Tết, dù nhu cầu đặt bánh tăng gấp hàng trăm lần ngày thường, những nhà làm bánh cũng không bao giờ vì lợi nhuận mà làm bánh kém chất lượng.

Người thợ khéo léo gói từng chiếc bánh

Tết sớm nơi vùng quê yên bình

Có mặt tại Kim Long những ngày cận tết Nguyên đán mới thấy hết được không khí làm việc sôi động nơi đây, mỗi người thợ đều thực hiện một công việc khác nhau theo dây chuyền khép kín. Các cơ sở làm bánh cho hay, số lượng được làm tăng lên gấp rất nhiều lần so với các dịp lễ lạt khác trong năm.

Ngày chúng tôi đến vùng đất này tiết trời đang se se lạnh, mưa lất phất trên những mái ngói đã ngã màu thời gian. Vừa tới đầu làng mùi thơm của đậu xanh theo gió tỏa đi khắp vùng, ai cũng xuýt xoa. Không khí tết cổ truyền dường như đến sớm hơn ở vùng quê yên bình này.

Làm bánh ngũ sắc không khó nhưng phải qua nhiều công đoạn vất vả, công phu nào rang các loại đậu, nếp để làm bột bánh; rồi đánh bột với đường, tiếp đến phải giã – nhào bột thật đều, cắt bột cho tơi mới đem in bánh, sấy bánh, gói bánh, kết tháp bánh…Công thức làm các loại bánh ngũ sắc tuy giống nhau nhưng tuỳ theo mỗi loại, mỗi người làm lại có một bí quyết riêng để có chiếc bánh thơm ngon, có độ giòn tan; cất giữ được lâu.

Nhờ sự cầu kỳ trong cách làm, tinh khiết trong nguyên liệu mà loại bánh này được người dân dùng để thờ cúng vào các dịp lễ Tết

Những năm trước, công việc làm bánh ngũ sắc khá vất vả, các hộ dân làm bánh phải giã đậu xanh bằng tay. Bây giờ công việc này đã có máy móc hỗ trợ từ khâu rang, xay, giã bột mà công việc nhẹ nhàng hơn. Không những vậy năng suất và chất lượng của bánh trở nên ngon và đẹp mắt đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng khắp nơi.

Trung bình một hộ làm ra khoảng 5.000 – 6.000 chiếc bánh/ngày. Anh Mai Văn Hiệp (tổ 8, phường Kim Long) người có thâm niên làm bánh ngũ sắc nhiều năm cho biết, “Làm bánh ngũ sắc phải qua nhiều công đoạn vất vả và đòi hỏi sự cẩn thận, đầu tiên là chọn đậu xanh, rang đậu để làm bột bánh; rồi đánh bột với đường theo tỉ lệ 1 lon đậu 2 lon đường, nhào bột đều cho tơi rồi đem in, xong một mẻ thì cho vào lò để sấy, khoảng 20 tiếng sau thì gói bánh hoặc xếp thành tháp bánh”.

Theo người dân, một gói bánh đóng 50 chiếc, bán với giá 35.000 đồng; tháp 12 tầng giá 120.000-150.000 đồng; tháp 5 tầng giá 25.000 – 30.000 đồng. Bánh có nhiều loại kích cỡ tháp khác nhau, tháp cao nhất khoảng14 tầng. Nhìn vào hình dáng có thể nhận ra có 3 loại bánh là bánh tầng, bánh gói và hạt sen.

Thời điểm này được xem là vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm của người làm bánh ngũ sắc. Cũng là dịp để mỗi người dân trong làng bảo tồn và phát triển hơn nghề làm bánh nức tiếng gần xa của ông cha để lại.

                                                                     Huy Đội

 

Môi trường tv
Long An: Công ty Dệt may Thiên Hưng xả khí thải “bức tử” môi trường

Long An: Công ty Dệt may Thiên Hưng xả khí thải “bức tử” môi trường

Quảng Bình: Trại Bò Hoà Phát lợi dụng trời mưa xả thải “bức tử” môi trường

Quảng Bình: Trại Bò Hoà Phát lợi dụng trời mưa xả thải “bức tử” môi trường

Long An: Công ty xử lý môi trường Ngọc Tân Kiên “tra tấn” người lao động bằng khí thải ô nhiễm

Long An: Công ty xử lý môi trường Ngọc Tân Kiên “tra tấn” người lao động bằng khí thải ô nhiễm

Hữu Lũng (Lạng Sơn): Dân khốn khổ vì hoạt động khai thác đá “bức tử” môi trường

Hữu Lũng (Lạng Sơn): Dân khốn khổ vì hoạt động khai thác đá “bức tử” môi trường

Long An: Kinh hoàng những con đường trong Cụm Công nghiệp Hoàng Gia

Long An: Kinh hoàng những con đường trong Cụm Công nghiệp Hoàng Gia