Vừa qua, tại Hà Nội, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức hội thảo với chủ đề “Chuyển dịch năng lượng: Động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động thường niên “Ngày chuyển đổi xanh 2026”, nhằm tạo diễn đàn trao đổi, nhận diện các nút thắt và đề xuất giải pháp thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, yêu cầu tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới ngày càng trở nên cấp thiết. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định mô hình tăng trưởng dựa trên ba trụ cột gồm kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch năng lượng vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, từ bảo đảm nguồn cung đến hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút đầu tư và phát triển các nguồn năng lượng mới.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Thành, Phó Tổng Biên tập Thường trực Báo Lao Động cho rằng nhu cầu tiêu thụ điện trên cả nước đang gia tăng mạnh mẽ. Nhiều thời điểm, phụ tải điện quốc gia liên tục thiết lập các kỷ lục mới, phản ánh tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, sự mở rộng sản xuất và sự cải thiện đời sống của người dân.

Theo ông Nguyễn Đức Thành, những năm gần đây, Việt Nam đã ghi nhận nhiều bước tiến trong phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, các mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cũng như quá trình hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh. Đáng chú ý, việc triển khai sử dụng xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6 được xem là dấu mốc quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sạch, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Lãnh đạo Báo Lao Động nhấn mạnh, năng lượng là yếu tố nền tảng đối với tăng trưởng kinh tế. Nếu một nền kinh tế muốn tăng tốc phát triển cần nguồn năng lượng dồi dào thì để phát triển bền vững, hệ thống năng lượng phải bảo đảm tính xanh, sạch và vận hành ổn định. Trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số những năm tới, năng lượng được ví như “mạch máu” của nền kinh tế.

Trước nhu cầu ngày càng tăng về điện năng, nhiên liệu và các dạng năng lượng mới phục vụ công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng và chuyển đổi số, việc bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định với chi phí hợp lý đang trở thành yêu cầu cấp bách. Song song với đó là nhiệm vụ từng bước chuyển dịch sang các nguồn năng lượng phát thải thấp, thân thiện với môi trường.

Tại hội thảo, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), đã trình bày tham luận về giải pháp bảo đảm nguồn điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Theo ông Vũ, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong nhiều năm qua, nhu cầu sử dụng năng lượng và điện năng tại Việt Nam cũng tăng nhanh. Trong khi đó, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, đòi hỏi ngành năng lượng phải bảo đảm cung ứng điện đầy đủ, ổn định cho sản xuất và đời sống.

Ông Trịnh Quốc Vũ cho biết, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ cùng sự phối hợp của các bộ, ngành và địa phương, Việt Nam cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian qua. Tuy nhiên, ngành năng lượng vẫn còn không ít hạn chế, trong đó có việc nguồn cung trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu, khiến tỷ trọng năng lượng sơ cấp nhập khẩu ngày càng gia tăng.

Nghị quyết số 70-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu phát triển đồng bộ các loại hình năng lượng, ưu tiên năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, việc triển khai hiệu quả các giải pháp phát triển năng lượng trong thời gian tới sẽ có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đại diện Cục Điện lực cho biết, Bộ Công Thương đã tham mưu trình Quốc hội ban hành Luật Điện lực (sửa đổi) vào cuối năm 2024, đồng thời xây dựng nhiều văn bản hướng dẫn nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho lĩnh vực điện lực và năng lượng tái tạo. Trong đó, các cơ chế dành cho điện gió ngoài khơi được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển các dự án năng lượng quy mô lớn trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng xanh, năng lượng sạch, hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới môi trường và biến đổi khí hậu, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng của đất nước.

Theo ông Trịnh Quốc Vũ, để bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, phát triển điện gió và điện mặt trời là xu hướng tất yếu. Nghị quyết số 70-NQ/TW cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm, đặc biệt là các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải, bảo đảm hệ thống truyền tải đồng bộ với sự phát triển của các nguồn năng lượng tái tạo.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư các dự án điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi một số quy định của Luật Điện lực và hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn để thể chế hóa các chủ trương mới về phát triển năng lượng. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định trong Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Đất đai và Luật Quy hoạch nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Để đáp ứng nhu cầu điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới, đại diện Cục Điện lực đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc triển khai các dự án điện. Thứ hai, tăng cường phối hợp với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án. Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước, đồng thời khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển ngành điện.ừa quại Hà Nội, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức hội thảo với chủ đề “Chuyển dịch năng lượng: Động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động thường niên “Ngày chuyển đổi xanh 2026”, nhằm tạo diễn đàn trao đổi, nhận diện các nút thắt và đề xuất giải pháp thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, yêu cầu tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới ngày càng trở nên cấp thiết. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định mô hình tăng trưởng dựa trên ba trụ cột gồm kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch năng lượng vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, từ bảo đảm nguồn cung đến hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút đầu tư và phát triển các nguồn năng lượng mới.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Thành, Phó Tổng Biên tập Thường trực Báo Lao Động cho rằng nhu cầu tiêu thụ điện trên cả nước đang gia tăng mạnh mẽ. Nhiều thời điểm, phụ tải điện quốc gia liên tục thiết lập các kỷ lục mới, phản ánh tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, sự mở rộng sản xuất và sự cải thiện đời sống của người dân.

Theo ông Nguyễn Đức Thành, những năm gần đây, Việt Nam đã ghi nhận nhiều bước tiến trong phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, các mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cũng như quá trình hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh. Đáng chú ý, việc triển khai sử dụng xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6 được xem là dấu mốc quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sạch, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Lãnh đạo Báo Lao Động nhấn mạnh, năng lượng là yếu tố nền tảng đối với tăng trưởng kinh tế. Nếu một nền kinh tế muốn tăng tốc phát triển cần nguồn năng lượng dồi dào thì để phát triển bền vững, hệ thống năng lượng phải bảo đảm tính xanh, sạch và vận hành ổn định. Trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số những năm tới, năng lượng được ví như “mạch máu” của nền kinh tế.

Trước nhu cầu ngày càng tăng về điện năng, nhiên liệu và các dạng năng lượng mới phục vụ công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng và chuyển đổi số, việc bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định với chi phí hợp lý đang trở thành yêu cầu cấp bách. Song song với đó là nhiệm vụ từng bước chuyển dịch sang các nguồn năng lượng phát thải thấp, thân thiện với môi trường.

Tại hội thảo, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), đã trình bày tham luận về giải pháp bảo đảm nguồn điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Theo ông Vũ, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong nhiều năm qua, nhu cầu sử dụng năng lượng và điện năng tại Việt Nam cũng tăng nhanh. Trong khi đó, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, đòi hỏi ngành năng lượng phải bảo đảm cung ứng điện đầy đủ, ổn định cho sản xuất và đời sống.

Ông Trịnh Quốc Vũ cho biết, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ cùng sự phối hợp của các bộ, ngành và địa phương, Việt Nam cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian qua. Tuy nhiên, ngành năng lượng vẫn còn không ít hạn chế, trong đó có việc nguồn cung trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu, khiến tỷ trọng năng lượng sơ cấp nhập khẩu ngày càng gia tăng.

Nghị quyết số 70-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu phát triển đồng bộ các loại hình năng lượng, ưu tiên năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, việc triển khai hiệu quả các giải pháp phát triển năng lượng trong thời gian tới sẽ có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đại diện Cục Điện lực cho biết, Bộ Công Thương đã tham mưu trình Quốc hội ban hành Luật Điện lực (sửa đổi) vào cuối năm 2024, đồng thời xây dựng nhiều văn bản hướng dẫn nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho lĩnh vực điện lực và năng lượng tái tạo. Trong đó, các cơ chế dành cho điện gió ngoài khơi được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển các dự án năng lượng quy mô lớn trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng xanh, năng lượng sạch, hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới môi trường và biến đổi khí hậu, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng của đất nước.

Theo ông Trịnh Quốc Vũ, để bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, phát triển điện gió và điện mặt trời là xu hướng tất yếu. Nghị quyết số 70-NQ/TW cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm, đặc biệt là các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải, bảo đảm hệ thống truyền tải đồng bộ với sự phát triển của các nguồn năng lượng tái tạo.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư các dự án điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi một số quy định của Luật Điện lực và hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn để thể chế hóa các chủ trương mới về phát triển năng lượng. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định trong Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Đất đai và Luật Quy hoạch nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Để đáp ứng nhu cầu điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới, đại diện Cục Điện lực đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc triển khai các dự án điện. Thứ hai, tăng cường phối hợp với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án. Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước, đồng thời khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển ngành điện.

Hội Chiếu sáng Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xanh và ứng dụng năng lượng tái tạo trong đô thị

Thiên Thanh