Nhiều hạng mục xuống cấp tại hồ chứa nước Ia Ring (xã Bờ Ngoong) đang được các đơn vị liên quan tập trung sửa chữa, nhằm nâng cao năng lực vận hành, đảm bảo an toàn công trình và đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân.

Công trình xuống cấp sau gần 20 năm khai thác

Hồ chứa nước Ia Ring được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đầu tư xây dựng từ năm 2005 với dung tích thiết kế hơn 10,7 triệu m³. Công trình có nhiệm vụ cung cấp nước tưới cho khoảng 2.300ha cây trồng và phục vụ sinh hoạt cho khoảng 18.000 hộ dân trong khu vực.

Sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2009, hồ Ia Ring đã phát huy hiệu quả trong việc bảo đảm nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh. Tuy nhiên, trải qua gần hai thập kỷ khai thác, nhiều hạng mục đã xuất hiện dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp, ảnh hưởng đến công tác vận hành và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Đáng chú ý, vào tháng 11/2024, tại khu vực mái thượng lưu tiếp giáp cống lấy nước đã xuất hiện hố sụt. Sự cố khiến nước từ lòng hồ chảy vào hành lang cống và thoát ra khu vực hạ lưu, gây ảnh hưởng đến vùng dân cư phía dưới công trình.

Ngay sau đó, đơn vị quản lý cùng chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và người dân đã triển khai các biện pháp xử lý khẩn cấp, kịp thời khống chế sự cố, hạn chế thiệt hại và bảo đảm an toàn cho công trình. Từ thời điểm xảy ra sự cố đến nay, hồ được vận hành theo phương án riêng, phù hợp với điều kiện thực tế và diễn biến thời tiết nhằm vừa bảo đảm an toàn vừa đáp ứng nhu cầu cấp nước.

Theo kết quả kiểm định an toàn đập, hồ chứa nước Ia Ring được Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai phê duyệt trong năm 2025, công trình được đánh giá ở mức an toàn C. Một số hạng mục như đập đất, cống lấy nước và hệ thống vận hành được xác định có nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong điều kiện mưa lũ.

Ông Phan Phước Thiện, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai, cho biết nhiều hạng mục đã xuống cấp do thời gian sử dụng kéo dài. Đơn vị đã xây dựng phương án quản lý, vận hành riêng theo chỉ đạo của tỉnh và ngành chuyên môn nhằm bảo đảm an toàn công trình cũng như duy trì nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Đẩy nhanh tiến độ sửa chữa các hạng mục trọng điểm

Nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp và nâng cao mức độ an toàn công trình, đầu năm 2026, UBND tỉnh Gia Lai đã phê duyệt dự án sửa chữa hồ chứa nước Ia Ring với tổng kinh phí 27 tỷ đồng. Ban Quản lý dự án Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai được giao làm chủ đầu tư.

Dự án tập trung sửa chữa các hạng mục chính như đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ, nhà quản lý; đồng thời xây dựng hệ thống mốc quan trắc và lắp đặt thiết bị đo mưa, đo mực nước nhằm phục vụ công tác giám sát, vận hành.

Theo Ban Quản lý dự án Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai, công trình do liên danh Công ty TNHH Thịnh Tiến và Công ty TNHH Hoàng Minh thi công trong giai đoạn 2026-2027. Riêng năm 2026, nguồn vốn bố trí cho dự án khoảng 10 tỷ đồng để triển khai các hạng mục cấp bách.

Ông Nguyễn Quốc Trạng, cán bộ kỹ thuật Công ty TNHH Thịnh Tiến, cho biết hạng mục gia cố mái thượng lưu đập hiện đã hoàn thành khoảng 64% khối lượng. Việc thi công được thực hiện theo yêu cầu của chủ đầu tư nhằm duy trì mực nước phục vụ sản xuất trong các vụ tiếp theo. Đối với hạng mục gia cố kênh thượng lưu tràn xả lũ, tiến độ đã đạt hơn 77% và dự kiến hoàn thành trong thời gian ngắn tới.

Từ cuối tháng 4/2026 đến nay, các đơn vị thi công liên tục huy động nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ sửa chữa theo kế hoạch.

Ông Tô Tấn Thi, Giám đốc Ban Quản lý dự án Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai, cho biết các đơn vị đang tập trung triển khai những hạng mục trọng yếu như khoan phụt vữa xi măng chống thấm cống lấy nước, gia cố mái đập và khu vực trước cửa tràn xả lũ. Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát chất lượng thi công được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Việc đẩy nhanh sửa chữa hồ chứa nước Ia Ring trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ góp phần bảo đảm an toàn công trình và ổn định nguồn nước phục vụ sản xuất, dự án còn giúp bảo vệ khu vực hạ du, giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do thiên tai trong mùa mưa lũ.

Quảng Trị tăng cường bảo vệ đê điều, hồ chứa trước mùa mưa bão

Thiên Thanh