Những điểm nóng nhất trong đợt nắng nóng diện rộng

Bà Lê Thị Hồng Vân, dự báo viên thuộc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết đợt nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ đang có xu hướng mạnh lên trong những ngày tới. Nhiệt độ cao nhất ở nhiều khu vực phổ biến từ 39-40 độ C, một số nơi có thể vượt 40 độ C.

Tại Bắc Bộ, trong hai ngày 20-21/6, nắng nóng tập trung chủ yếu ở vùng đồng bằng và trung du với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C.

Từ ngày 22 đến 24/6, phạm vi nắng nóng được dự báo mở rộng ra gần như toàn bộ Bắc Bộ, ngoại trừ Lai Châu và Điện Biên. Nhiệt độ cao nhất trong ngày dao động từ 36-39 độ C, có nơi vượt 39 độ C. Những địa phương được nhận định có nền nhiệt cao nhất gồm Hà Nội, Hưng Yên và Ninh Bình.

Đối với khu vực Trung Bộ, nắng nóng tiếp tục duy trì tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và khu vực phía Đông từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk.

Từ nay đến khoảng ngày 25/6, cường độ nắng nóng tại Trung Bộ còn tiếp tục gia tăng. Nhiệt độ cao nhất phổ biến trong khoảng 36-38 độ C, nhiều nơi trên 39 độ C. Đáng chú ý, giai đoạn từ ngày 22-25/6 có thể xuất hiện những điểm đo nhiệt độ từ 37-39 độ C, cá biệt vượt mốc 40 độ C.

Sau ngày 26/6, nắng nóng ở Trung Bộ vẫn còn duy trì nhưng được dự báo sẽ giảm dần về cường độ.

Trước diễn biến thời tiết khắc nghiệt, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến nghị người dân sử dụng điện tiết kiệm và hợp lý trong thời gian nắng nóng kéo dài. Các hộ gia đình, cơ quan và cơ sở sản xuất cần hạn chế vận hành những thiết bị không cần thiết nhằm giảm nguy cơ quá tải hệ thống điện.

Cùng với đó, việc kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, thiết bị làm mát và đường dây dẫn điện cần được thực hiện thường xuyên để hạn chế nguy cơ chập cháy trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời ở mức cao.

Đảo nhiệt đô thị có thể khiến nhiệt độ tăng thêm tới 7 độ C

TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho rằng đợt nắng nóng sắp tới phản ánh rõ sự biến động ngày càng lớn của hệ thống khí hậu. Dựa trên các dự báo nền nhiệt trong giai đoạn 21-26/6 và đối chiếu với số liệu trung bình cùng kỳ giai đoạn 1981-2010, có thể thấy mức độ chênh lệch nhiệt độ đang ở ngưỡng đáng chú ý.

Theo ông Huy, kết quả trung bình từ 12 lần chạy mô hình dự báo CFSv2 với tổng cộng 48 kịch bản cho thấy nền nhiệt trung bình trong giai đoạn 19-26/6/2026 cao hơn đáng kể so với mức trung bình của cùng thời kỳ trong giai đoạn tham chiếu 1981-2010.

Dữ liệu dự báo nhiệt độ không khí ở độ cao 2 m cho thấy Bắc Bộ có nền nhiệt trung bình cao hơn từ 5-7 độ C so với cùng kỳ nhiều năm. Tại Bắc Trung Bộ, mức chênh lệch phổ biến từ 3,5-6 độ C, còn khu vực Trung Bộ cao hơn khoảng 1,5-2 độ C.

Những con số này cho thấy đợt nắng nóng trong tuần tới sẽ gay gắt hơn đáng kể so với giai đoạn Hạ chí của thời kỳ 1981-2010, đặc biệt tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Tuy nhiên, theo các mô hình dự báo, ngay sau đợt nắng nóng từ ngày 21-26/6, thời tiết có khả năng chuyển sang giai đoạn dịu hơn. Trong khoảng 27-29/6, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể thấp hơn mức trung bình nhiều năm từ 1,5-2 độ C.

TS Nguyễn Ngọc Huy nhận định sự bất ổn của hệ thống khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan. Những đợt nắng nóng gay gắt xuất hiện xen kẽ với các giai đoạn nhiệt độ giảm sâu trong thời gian ngắn, tạo nên sự thay đổi đột ngột khiến con người cũng như hệ sinh thái khó thích nghi.

Theo chuyên gia này, nhiệt độ là yếu tố giữ vai trò quan trọng trong việc chi phối các quá trình khí quyển. Khi nhiệt độ tăng cao, không khí giãn nở mạnh hơn, kéo theo sự thay đổi về khí áp. Sự chênh lệch khí áp giữa các khu vực tạo ra các dòng gió, và mức độ chênh lệch càng lớn thì gió càng mạnh.

Ông cho rằng các hệ thống gió mùa hay gió tín phong vốn duy trì ổn định trong thời gian dài đang chịu tác động ngày càng rõ nét từ những biến động nhiệt độ cục bộ. Điều này góp phần làm gia tăng các hiện tượng dông lốc và thời tiết cực đoan.

Đặc biệt tại các đô thị có mật độ xây dựng cao, bề mặt bê tông hấp thụ nhiệt mạnh, hình thành các đảo nhiệt đô thị khiến nền nhiệt cao hơn đáng kể so với khu vực xung quanh, có nơi chênh lệch tới khoảng 7 độ C.

Khi không khí lạnh tràn về, các khu vực đảo nhiệt đô thị dễ hình thành cả dòng đối lưu thẳng đứng và các luồng gió ngang từ vùng lân cận. Sự tương tác giữa các dòng khí này với khối không khí lạnh ở tầng cao có thể tạo ra những đám mây dông phát triển mạnh, dẫn đến các trận mưa cực đoan cục bộ với cường suất lớn.

Nắng nóng mở rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nhiều nơi vượt ngưỡng 39 độ C

Mai Hạ