Xử lý rác thải tại Thanh Hoá (Kỳ 1): Áp lực từ những “núi rác” lộ thiên
Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 14:49, 24/06/2026
Xử lý rác thải tại Thanh Hoá (Kỳ 1): Áp lực từ những “núi rác” lộ thiên
Những ngày qua, chủ đề rác thải sinh hoạt trở thành tâm điểm nóng được dư luận tỉnh Thanh Hóa đặc biệt quan tâm. Từ công tác thu gom cho đến xử lý đều đang bộc lộ nhiều bất cập. Để đảm bảo điều kiện bảo vệ môi trường và ổn định đời sống nhân dân, Thanh Hóa đang đứng trước yêu cầu cấp bách cần một giải pháp căn cơ, hiệu quả, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế “xanh” tuần hoàn.
Khi hạ tầng "hụt hơi" trước tốc độ đô thị hóa
Thanh Hóa là một trong những địa phương có diện tích lớn và quy mô dân số thuộc top đầu cả nước. Đi cùng với tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp mạnh mẽ là áp lực khổng lồ về rác thải sinh hoạt.
Theo thống kê, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh hơn 2.500 tấn rác thải, nhưng tỷ lệ thu gom và xử lý đạt chuẩn vẫn chưa tỷ lệ thuận với con số này. Tại nhiều địa phương, công nghệ, phương thức xử lý rác vẫn lạc hậu, chủ yếu là chôn lấp thủ công hoặc đốt bằng các lò đốt công suất nhỏ. Vì vậy, các bãi rác lớn như Đông Nam, Sầm Sơn, Bỉm Sơn,... luôn trong tình trạng “báo động đỏ” vì vượt quá dung tích thiết kế.
Cùng với đó, nước rỉ rác chưa được xử lý triệt để làm nguy cơ ô nhiễm nguồn nước; mùi hôi thối bủa vây các khu dân cư lân cận mỗi mùa nắng nóng hay mưa xuống.
Một gười dân sinh sống gần bãi rác bức xúc: “Nhiều năm qua, người dân chúng tôi phải sống chung với ruồi muỗi và mùi hôi. Cửa nhà lúc nào cũng phải đóng then cài chốt, nguồn nước giếng khoan thì không ai dám dùng trực tiếp nữa, ô nhiễm tại các bãi tập kết xử lý rác đã làm đảo lộn cuộc sống sinh hoạt của người dân.”
Bãi rác Đông Nam: Đỉnh điểm của sự ngột ngạt
Sáng ngày 22/6, theo ghi nhận của Phóng viên tại bãi tập kết và xử lý rác thải Đông Nam do Công ty CP Môi trường và Đô thị Thanh Hóa vận hành, không khí tại đây tĩnh mịch một cách đáng ngại. Không thấy bóng dáng xe chở rác vào bãi. Tuy nhiên, mùi hôi từ bãi rác vẫn bốc lên nồng nặc. Những đống rác cao như núi được phủ tạm bợ bởi những tấm bạt chuyên dụng màu đen.
Trao đổi với Phóng viên, bà Nguyễn Thị Thơm (trú tại thôn Hạnh Phúc Đoàn, phường Đông Quang) – một hộ dân sống gần bãi rác Đông Nam chia sẻ: "Sự xung đột giữa các bãi rác quá tải và không gian sống của người dân đã dẫn đến không ít vụ việc bức xúc. Đỉnh điểm là người dân đã phải chặn xe chở rác vì không thể chịu nổi ô nhiễm".
“Những ngày nồm trời, mùi hôi thối theo luồng gió phả vào làng theo từng đợt. Chúng tôi phải đóng kín toàn bộ cửa nhưng vẫn không tài nào thoát được mùi hôi”, bà Thơm bức xúc nói.
Cùng cảnh ngộ, ông Trần Văn Hiến (cùng thôn với bà Thơm) cho biết: “Sau khi người dân phản đối và chặn không cho xe vào bãi rác đến nay cũng đã hơn một tháng. Hiện tại, nhà máy chỉ đang xử lý số rác tồn đọng cũ. Mỗi khi có gió lên, mùi hôi nồng nặc rất khó chịu, làm đảo lộn hoàn toàn mọi sinh hoạt hàng ngày của gia đình tôi.”
Các hộ dân ở đây mong muốn công tác xử lý rác làm sao không ảnh hưởng tới môi trường, làm cho môi trường được trong sạch, đời sống sinh hoạt của người dân được an toàn yên tâm làm ăn, không phải chứng kiến cảnh ô nhiễm như hiện nay.
Dự án đốt rác phát điện sau 20 năm vẫn... "ngổn ngang" hạ tầng
Chiều cùng ngày, Phóng viên tiếp tục có mặt tại bãi rác Núi Voi ở phường Bỉm Sơn chứng kiến những "ngọn núi" rác cao hàng chục mét phủ kín khu đất rộng khoảng 3 ha.
Những đống rác khổng lồ chất cao như núi, nằm lộ thiên ngay cạnh đường và bốc mùi hôi thối do chưa có biện pháp xử lý triệt để.
Được biết, bãi rác được đưa vào vận hành từ năm 2000, do Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn vận hành, là nơi tiếp nhận và xử lý rác thải sinh hoạt tại địa phương. Sau 26 năm hoạt động, khối lượng rác tồn lưu tại đây đã lên tới khoảng 2 triệu tấn. Phương thức xử lý chủ yếu vẫn là chôn lấp kết hợp rắc vôi, phun khử khuẩn tạm thời.
Dự án Nhà máy đốt rác thải sinh hoạt phát điện tại phường Bỉm Sơn do Công ty TNHH năng lượng môi trường Tianyu Thanh Hóa làm chủ đầu tư. Dự án được xây dựng trên diện tích 100.422m2, công suất xử lý chất thải rắn sinh hoạt 1.000 tấn/ngày đêm (chia 2 giai đoạn; giai đoạn I: 500 tấn/ngày đêm, phát điện 18MW; giai đoạn II: 500 tấn/ngày đêm, phát điện 18MW). Tổng vốn đầu tư dự án khoảng 90 triệu USD (tương đương 2.051,1 tỷ đồng). Dự án được đầu tư đốt rác thải sinh hoạt phát điện, nhằm tận thu nhiệt để phát điện và các loại chất thải trơ làm vật liệu xây dựng; góp phần cải thiện môi trường, tạo việc làm cho lao động địa phương, tăng thu ngân sách Nhà nước.
Dự án nhà máy xử lý rác thải phát điện được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2017, với tổng vốn khoảng 90 triệu USD. Sau nhiều lần điều chỉnh, đến năm 2025, dự án tiếp tục được gia hạn tiến độ, dự kiến hoàn thành chậm nhất vào tháng 12/2026 và vận hành thương mại từ tháng 4/2027.
Tuy nhiên, theo ghi nhận thực tế của Phóng viên: Tại công trường chỉ có một số máy xúc đang san gạt đất một cách thưa thớt; tốc độ thi công rất chậm chạp; phần xây dựng cơ bản vẫn còn ngổn ngang, bừa bộn. Với tiến độ hiện tại, mục tiêu "về đích" vào cuối năm 2026 của dự án này đang là một dấu hỏi lớn.
Ông Nguyễn Văn T (trú tại phường Bỉm Sơn) ngán ngẩm: “Bãi rác đã chất đầy nhiều năm nay rồi. Cứ trời nắng là mùi hôi thối bốc lên không thể thở nổi. Bãi rác đã quá tải từ lâu nhưng dân thì vẫn phải dài cổ chờ nhà máy.”
Áp lực từ những "núi rác" lộ thiên đang đè nặng lên môi trường và sức khỏe của hàng trăm người dân sống gần các bãi tập kết và xử lý rác tại Thanh Hóa. Cơ quan chức năng sẽ có câu trả lời và giải pháp như thế nào để giải bài toán khủng hoảng xử lý rác thải này?
Kỳ 2: Chậm tiến độ và những nút thắt đầu tư
