Báo cáo ngày 24/6 của Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) cho biết nước này đã xác nhận có 1.118 trường hợp nhiễm Ebola bao gồm 291 trường hợp tử vong, trong khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo rằng dịch bệnh tiếp tục lan rộng nhanh hơn khả năng ứng phó.

Bản cập nhật do chính phủ công bố cho thấy có 122 người đã hồi phục, trong khi 408 bệnh nhân nhiễm bệnh Ebola vẫn đang được điều trị. Tỷ lệ tử vong là 26%. Công tác giám sát dịch tễ vẫn đang được tiến hành, dẫn đến việc xác định 138 trường hợp nghi nhiễm. Tỷ lệ truy vết tiếp xúc đạt 77,1%.

Những số liệu mới nhất được đưa ra khi các quan chức WHO cho biết công tác ứng phó đã có những tiến bộ rõ rệt trong những tuần gần đây, nhưng vẫn bị hạn chế bởi việc truy vết tiếp xúc chưa đầy đủ, năng lực điều trị và cách ly còn hạn chế, những thách thức trong việc chôn cất an toàn, tình trạng bất ổn và khả năng tiếp cận nhân đạo yếu kém ở các tỉnh phía đông bị ảnh hưởng.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết trong một cuộc họp báo ở Geneva rằng, công tác ứng phó với dịch Ebola đã "được tăng cường đáng kể" dưới sự lãnh đạo của chính phủ CHDC Congo kể từ khi dịch bệnh được báo cáo lần đầu cách đây 5 tuần.

Theo ông Tedros, năng lực điều trị đã tăng từ dưới 10 giường bệnh lên hơn 500 giường tại 19 trung tâm y tế, trong khi năng lực xét nghiệm đã tăng từ khoảng 30 xét nghiệm mỗi ngày tại phòng thí nghiệm trung tâm ở Kinshasa lên hơn 2.000 xét nghiệm mỗi ngày tại 9 phòng thí nghiệm ở 3 tỉnh.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus lưu ý rằng, việc phát hiện sớm và chăm sóc hỗ trợ có thể cứu sống nhiều người; cảnh báo rằng "dịch bệnh đang lan rộng nhanh hơn khả năng ứng phó".

"Công tác truy vết tiếp xúc vẫn chưa đạt mức cần thiết. Năng lực tại các trung tâm điều trị và cách ly không đủ. Việc chôn cất an toàn và trang trọng vẫn là một thách thức lớn. Hệ thống y tế đang chịu áp lực lớn", ông Tedros nói.

Giám đốc khẩn cấp khu vực châu Phi của WHO Marie Roseline Belizaire cho biết tại cuộc họp báo rằng, mỗi ca nhiễm được xác nhận có thể có từ 120 đến 200 người tiếp xúc dựa trên kinh nghiệm trước đây, trong khi một số trường hợp tử vong trong cộng đồng có thể dẫn đến số lượng người tiếp xúc còn lớn hơn nữa.

Thách thức này đặc biệt gay gắt ở Mongbwalu, thuộc tỉnh Ituri, khu vực khai thác mỏ được coi là tâm điểm của dịch bệnh, nơi có nhiều bệnh nhân là thanh niên di chuyển từ các tỉnh khác nhau để tìm việc làm và có thể lại di chuyển khi bị bệnh.

Ông Chikwe Ihekweazu, Giám đốc điều hành Chương trình Khẩn cấp Y tế của WHO, cho biết công tác ứng phó đã “tốt hơn nhiều” so với bốn tuần trước, nhưng “vẫn chưa đạt đến mức cần thiết”.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cũng cho biết công tác chuẩn bị đã hoàn tất cho một thử nghiệm lâm sàng dự kiến ​​bắt đầu tại CHDC Congo vào tuần tới để đánh giá xem hai loại thuốc kháng virus, MBP134 và remdesivir, có thể làm giảm tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân mắc bệnh hay không, khi sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp. Đợt bùng phát hiện nay do virus Ebola Bundibugyo gây ra, hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt.

Ông Tedros cho biết, nguy cơ toàn cầu do dịch Ebola đang diễn ra ở châu Phi vẫn ở mức thấp bất chấp số ca mắc bệnh đang gia tăng trong khu vực bị ảnh hưởng. Ông cũng kêu gọi mọi người không nên hoảng loạn, nói rằng số ca mắc Ebola được phát hiện bên ngoài châu Phi vẫn ở mức dưới 30 ca trong 50 năm qua.

Ông Tedros nhắc lại rằng: "Không cần phải hoảng loạn, rủi ro thấp".

Ông Tedros cho biết, tại nước láng giềng CHDC Congo là Uganda, có 1 trường hợp nhiễm mới đã được báo cáo vào ngày 21/6, trường hợp đầu tiên trong hai tuần, nâng tổng số ca nhiễm được xác nhận ở nước này lên 20 ca và 2 trường hợp tử vong được xác nhận. Tất cả các trường hợp ở Uganda đều có liên quan đến ổ dịch ở CHDC Congo.

Ngày 24/6, Pháp thông báo trường hợp nhiễm Ebola đầu tiên được xác nhận sau khi một nhân viên y tế có kết quả xét nghiệm dương tính với virus Ebola khi trở về từ CHDC Congo. Pháp đã xác định và cách ly 5 người ngồi gần bệnh nhân nhiễm virus Ebola sau khi đi chung chuyến bay với nhân viên y tế này.

Bệnh nhân là một "bác sĩ giàu kinh nghiệm trở về sau khi hoàn thành công việc" không hề hay biết mình đã nhiễm virus, Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist, cho biết.

Bác sĩ nói trên đã được cách ly tại bệnh viện ngay sau khi chuyến bay hạ cánh. Ông ấy sẽ ở đó "trong 21 ngày, đúng bằng thời gian ủ bệnh", bà Rist nói thêm. Thời gian ủ bệnh của Ebola thường từ 2 đến 21 ngày.

Ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc bộ phận Cảnh báo và Ứng phó Khẩn cấp y tế của WHO, cho biết bệnh nhân "đang hồi phục tốt", với "các triệu chứng nhẹ và sốt". Ông ca ngợi nhà chức trách Pháp đã hành động nhanh chóng và cho rằng nguy cơ đối với Pháp và dân số toàn cầu vẫn ở mức thấp.

WHO kêu gọi phối hợp khống chế dịch Ebola

Hạ Vy