Biến đổi khí hậu gây thời tiết cực đoan toàn cầu
Biến đổi khí hậu - Ngày đăng : 09:30, 05/07/2026
Biến đổi khí hậu gây thời tiết cực đoan toàn cầu
Biến đổi khí hậu đang tiếp tục làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu. Từ châu Âu đến châu Á và châu Phi, nhiều quốc gia đang phải đối mặt với hạn hán, nắng nóng kéo dài và mưa lũ nghiêm trọng, gây áp lực lớn lên đời sống người dân, sản xuất và hạ tầng kinh tế - xã hội.
Tại Italy, chính quyền vùng Veneto (Đông Bắc) vừa chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp do hạn hán sau khi lượng mưa trong 5 tháng đầu năm 2026 giảm khoảng 28% so với cùng kỳ năm trước. Theo chính quyền địa phương, tình trạng thiếu hụt nguồn nước đang diễn biến nghiêm trọng khi các điều kiện thủy văn và thủy lực bất thường khiến trữ lượng nước suy giảm mạnh.

Số liệu thống kê cho thấy, đến cuối tháng 5, tổng lượng nước từ mưa và băng tan tại Veneto đã giảm gần 2,4 tỷ m³ so với cùng thời điểm năm ngoái. Lưu lượng nước trên các con sông lớn, trong đó có sông Po – dòng sông dài nhất Italy – hiện thấp hơn khoảng 23% so với mức trung bình nhiều năm. Mực nước hồ Garda cũng đang xuống thấp đáng kể.
Chính quyền Veneto đã kêu gọi người dân và các địa phương tăng cường tiết kiệm nước nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước trong thời gian tới. Ngành nông nghiệp được cảnh báo sẽ đối mặt nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng trong tháng 7 và tháng 8, giai đoạn nhu cầu tưới tiêu đạt mức cao nhất trong năm.
Trong khi châu Âu tiếp tục hứng chịu các đợt nắng nóng kéo dài, Trung Quốc cũng ghi nhận tốc độ ấm lên vượt mức trung bình toàn cầu.
Theo Sách Xanh về Biến đổi khí hậu năm 2026 do Cục Khí tượng Trung Quốc công bố ngày 2/7, nhiệt độ trung bình hằng năm của nước này trong giai đoạn 1961–2025 đã tăng khoảng 0,31°C mỗi thập kỷ, cao hơn tốc độ nóng lên trung bình của thế giới trong cùng thời kỳ. Báo cáo cho biết khu vực miền Bắc Trung Quốc có tốc độ tăng nhiệt nhanh hơn miền Nam, trong khi miền Tây nóng lên nhanh hơn miền Đông.
Năm 2025 cũng được ghi nhận là một trong hai năm nóng nhất tại Trung Quốc kể từ khi nước này bắt đầu thống kê số liệu khí tượng trên phạm vi toàn quốc vào năm 1901. Nhiều khu vực ở miền Trung và miền Đông ghi nhận mức nhiệt trung bình cao nhất kể từ năm 1961.
Báo cáo cũng chỉ ra một xu hướng đáng chú ý là tổng lượng mưa hằng năm tại Trung Quốc có xu hướng tăng, nhưng số ngày có mưa lại giảm. Trong giai đoạn 1961–2025, lượng mưa trung bình tăng khoảng 6,3 mm mỗi thập kỷ, trong khi số ngày mưa giảm gần một ngày mỗi thập kỷ.
Ở quy mô toàn cầu, Sách Xanh nhận định hiện tượng nóng lên của Trái Đất vẫn tiếp tục diễn ra với tốc độ đáng lo ngại. Đại dương tiếp tục hấp thụ lượng nhiệt lớn, các sông băng tan nhanh hơn và mực nước biển đã đạt mức cao kỷ lục.
Nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu trong năm 2025 cao hơn khoảng 1,4°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, đưa năm này trở thành năm nóng thứ ba kể từ khi có số liệu quan trắc hiện đại vào năm 1850. Giai đoạn 2015–2025 đồng thời được xác định là chuỗi 11 năm nóng nhất từng được ghi nhận. Nồng độ ba loại khí nhà kính chủ yếu gồm CO₂, methane và nitrous oxide trong khí quyển cũng đạt mức cao nhất vào năm 2024.
Không chỉ đối mặt với nắng nóng và hạn hán, nhiều quốc gia ở Tây Phi cũng đang chịu hậu quả nặng nề từ mưa lớn kéo dài.
Tại Côte d'Ivoire, mưa lớn đã gây lũ lụt nghiêm trọng, làm ít nhất 59 người thiệt mạng, nhiều người bị thương và hàng nghìn người phải sơ tán do nhà cửa cùng cơ sở hạ tầng bị hư hại. Chính phủ nước này đã huy động lực lượng cứu hộ, triển khai các biện pháp sơ tán khẩn cấp và hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân vùng bị ảnh hưởng, đồng thời cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức cao khi mùa mưa chưa kết thúc.
Tại Ghana, lũ lụt diện rộng đã khiến ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó thủ đô Accra là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất. Mưa lớn khiến nhiều tuyến đường và khu dân cư bị ngập sâu, giao thông tê liệt và sinh hoạt của người dân bị đảo lộn. Lực lượng chức năng đang tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân mất tích và hỗ trợ sơ tán người dân khỏi các khu vực nguy hiểm.
Các chuyên gia nhận định, những diễn biến thời tiết cực đoan xảy ra đồng thời tại nhiều khu vực trên thế giới là minh chứng rõ nét cho tác động ngày càng sâu rộng của biến đổi khí hậu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các quốc gia trong việc tăng cường các biện pháp thích ứng, quản lý tài nguyên hiệu quả và đẩy mạnh cắt giảm phát thải khí nhà kính nhằm hạn chế những rủi ro ngày càng gia tăng trong tương lai.
