Theo báo cáo Khung đánh giá rủi ro nắng nóng ở các thành phố có thể so sánh trên toàn cầu (2026), mức độ rủi ro không chỉ được xác định bởi nhiệt độ không khí mà còn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác như độ ẩm cao, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân số lớn và số lượng lao động ngoài trời ở mức cao.

Đối với TP Hồ Chí Minh, các yếu tố này kết hợp với vị trí địa lý ven biển khiến thành phố vừa phải đối mặt với các đợt nắng nóng kéo dài, vừa dễ bị tổn thương trước nguy cơ ngập lụt và nước biển dâng. Đây cũng là thách thức chung đối với nhiều đô thị lớn tại Đông Nam Á khi biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

Bangkok và Samut Prakan được xếp ở vị trí thứ hai và thứ ba trong bảng xếp hạng rủi ro. Trước những dự báo về tác động kéo dài của El Nino đến năm 2027, Chính phủ Thái Lan đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường quản lý nguồn nước và xây dựng các kịch bản ứng phó với tình trạng hạn hán.

Các nhà khoa học cho biết, những tín hiệu bất thường của nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực Thái Bình Dương đang được theo dõi chặt chẽ. Nếu El Nino phát triển thành siêu El Nino, hiện tượng này có thể kết hợp với xu thế nóng lên toàn cầu, làm gia tăng cường độ và tần suất của các hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi rộng.

Theo các chuyên gia khí hậu, Đông Nam Á sẽ là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu kịch bản trên xảy ra. Nguy cơ hạn hán kéo dài, lượng mưa suy giảm, thiếu hụt nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp có thể gia tăng, kéo theo áp lực lớn đối với an ninh lương thực. Đồng thời, nguy cơ cháy rừng quy mô lớn cũng được dự báo sẽ tăng cao.

Không chỉ Đông Nam Á, nhiều khu vực khác trên thế giới cũng có thể chịu tác động đáng kể. Nam Mỹ được dự báo đối mặt với nguy cơ mưa lớn và lũ lụt gia tăng, trong khi khu vực Thái Bình Dương có khả năng xuất hiện nhiều cơn bão với cường độ mạnh hơn. Nhiệt độ nước biển tăng cao cũng làm gia tăng hiện tượng tẩy trắng san hô, đe dọa nghiêm trọng các hệ sinh thái biển.

Các mô hình dự báo khí hậu hiện nay cho thấy, nếu siêu El Nino xuất hiện, nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể tiếp tục lập mức kỷ lục mới, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng những dự báo này vẫn còn tồn tại yếu tố bất định. Do đó, các quốc gia cần tiếp tục cập nhật dữ liệu khí tượng, tăng cường năng lực dự báo, đồng thời chủ động xây dựng các phương án quản lý tài nguyên nước, ứng phó với hạn hán, sóng nhiệt và các hiện tượng thời tiết cực đoan nhằm giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.

Cảnh báo đợt ô nhiễm khói bụi nghiêm trọng tại Đông Nam Á trong mùa khô

Minh Kiên