Từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông xanh

Quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh tại Thái Nguyên đang ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Sự gia tăng nhanh của ô tô điện, taxi điện cùng với việc mở rộng mạng lưới trạm sạc cho thấy xu hướng sử dụng phương tiện sạch đang lan tỏa từ doanh nghiệp đến người dân, từng bước tạo diện mạo mới cho ngành vận tải địa phương.

Một trong những điểm nhấn là hạ tầng phục vụ xe điện liên tục được đầu tư. Tại phường Quan Triều, Trạm sạc xe điện Tân Long vừa được đưa vào vận hành trên diện tích khoảng 400 m² với 5 trụ sạc và 5 trụ đổi pin, đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện điện trong khu vực. Chủ đầu tư cũng đang nghiên cứu mở rộng quy mô nhằm đáp ứng lượng phương tiện ngày càng gia tăng.

Song song với sự phát triển của hạ tầng, số lượng phương tiện sử dụng năng lượng sạch cũng tăng mạnh. Hiện toàn tỉnh có hơn 2.500 ô tô điện, trong đó trên 1.000 xe là taxi điện. Đây là nhóm phương tiện có tốc độ chuyển đổi nhanh nhất trong lĩnh vực vận tải hành khách, góp phần giảm chi phí vận hành và cắt giảm lượng khí thải ra môi trường.

Xu hướng lựa chọn phương tiện của người dân cũng đang thay đổi rõ rệt. Bên cạnh yếu tố tiết kiệm chi phí, nhiều khách hàng ưu tiên sử dụng xe điện bởi khả năng vận hành êm ái, giảm tiếng ồn và thân thiện với môi trường. Điều này tạo động lực để các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới đội xe, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng năng lực cạnh tranh.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải tỉnh Thái Nguyên, cho biết Hiệp hội hiện có 8 chi hội thành viên, trong đó các doanh nghiệp taxi đã chuyển đổi khoảng 65% phương tiện sang xe điện. Hiệp hội đang phối hợp với các nhà sản xuất như VinFast và Kim Long Motor để lựa chọn dòng xe phù hợp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển đổi giai đoạn 2025-2030.

Theo anh Trần Văn Vị, ở phường Phan Đình Phùng, mạng lưới trạm sạc ngày càng thuận tiện đã giúp việc khai thác xe điện ổn định hơn. Chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng giảm đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và tạo động lực để nhiều tài xế chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường.

Việc hạ tầng sạc điện được mở rộng cùng tốc độ gia tăng của phương tiện điện đang từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông xanh tương đối đồng bộ tại Thái Nguyên, tạo nền tảng để địa phương tiếp tục phát triển các loại hình vận tải sử dụng năng lượng sạch.

Hoàn thiện cơ chế, thúc đẩy quá trình chuyển đổi

Để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, bên cạnh việc thay thế phương tiện, Thái Nguyên cũng chú trọng hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và đầu tư hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu phát triển giao thông xanh.

Hiện toàn tỉnh có hơn 6.300 phương tiện kinh doanh vận tải cùng 198 tuyến vận tải hành khách nội tỉnh và liên tỉnh. Riêng hệ thống xe buýt phục vụ trên 2,57 triệu lượt hành khách mỗi năm, chủ yếu là học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động. Tuy nhiên, phần lớn phương tiện vẫn sử dụng động cơ diesel, nhiều xe đã khai thác trong thời gian dài, tiêu hao nhiều nhiên liệu và phát sinh lượng khí thải lớn, đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh quá trình thay thế bằng phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ 5% lãi suất vay vốn đối với các đơn vị đầu tư xe buýt điện trong thời gian tối đa 7 năm. Đồng thời, địa phương tiếp tục duy trì chính sách miễn, giảm giá vé cho học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện vận tải công cộng.

Cùng với đó, hạ tầng phục vụ giao thông xanh tiếp tục được mở rộng. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có hơn 300 trạm sạc điện được lắp đặt tại khu dân cư, bến xe và các tuyến giao thông chính. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, ít nhất 50% xe buýt và taxi đầu tư mới sẽ sử dụng năng lượng xanh.

Việc phát triển đồng bộ hệ thống trạm sạc được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện. Khi hạ tầng được hoàn thiện, doanh nghiệp và người dân sẽ thuận lợi hơn trong quá trình khai thác, sử dụng phương tiện, qua đó củng cố niềm tin vào sự phát triển lâu dài của giao thông xanh.

Trong thời gian tới, Thái Nguyên sẽ tiếp tục ưu tiên mở rộng mạng lưới trạm sạc, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phương tiện sử dụng năng lượng sạch, hoàn thiện quy hoạch giao thông và tăng cường kiểm soát khí thải từ các phương tiện cũ. Những giải pháp này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng vận tải công cộng mà còn cải thiện môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.

Bên cạnh lợi ích về môi trường, phát triển giao thông xanh còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ năng lượng và hạ tầng kỹ thuật. Khi hệ thống vận tải sử dụng năng lượng sạch được mở rộng, hiệu quả kinh tế, chất lượng môi trường và đời sống người dân sẽ từng bước được nâng cao, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh của địa phương.

Có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết số 35/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Thái Nguyên quy định chính sách hỗ trợ phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, tạo thêm động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng xanh.

Theo nghị quyết, tỉnh hỗ trợ lãi suất vay vốn đối với các dự án đầu tư mới xe buýt sử dụng năng lượng xanh với mức hỗ trợ 6%/năm, tính trên dư nợ thực tế. Hạn mức vay được hỗ trợ tối đa bằng 80% giá trị phương tiện và thời gian hỗ trợ không quá 7 năm. Chính sách áp dụng đối với các đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe buýt đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định và đầu tư trên các tuyến thuộc mạng lưới xe buýt của tỉnh.

Ngoài ra, nghị quyết cũng quy định chính sách hỗ trợ người sử dụng xe buýt nhằm khuyến khích phát triển vận tải công cộng. Theo đó, trẻ em dưới 6 tuổi, người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng được hỗ trợ 100% giá vé tháng; người có công với cách mạng, người cao tuổi, học sinh và sinh viên được hỗ trợ 50% giá vé tháng. Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ ngân sách tỉnh và các nguồn tài chính hợp pháp khác.

TP.HCM bứt tốc phát triển giao thông xanh

Hải Đăng