Đưa các hệ giá trị trở thành nền tảng phát triển bền vững

Theo Quyết định, việc ban hành Kế hoạch nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời thiết lập cơ chế triển khai đồng bộ các hệ giá trị từ Trung ương đến cơ sở, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, hoàn thiện thể chế với việc thực hành các giá trị trong đời sống.

Mục tiêu đặt ra là đưa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; phát huy vai trò của văn hóa, gia đình và con người trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Bên cạnh đó, Kế hoạch hướng đến xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh; chủ động ngăn chặn tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống, nâng cao sức đề kháng của người dân trước những tác động tiêu cực của xã hội.

Một mục tiêu quan trọng khác là phát huy nguồn lực nội sinh và lợi thế cạnh tranh quốc gia từ văn hóa và con người Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế; gắn việc triển khai các hệ giá trị với phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời góp phần định vị thương hiệu quốc gia.

Để thực hiện hiệu quả Kế hoạch, Quyết định yêu cầu tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cấp, các ngành trong việc chỉ đạo triển khai đồng bộ các hệ giá trị. Việc thực hiện phải huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tăng cường phối hợp liên ngành.

Các hệ giá trị cũng sẽ được cụ thể hóa thành những tiêu chí, chuẩn mực ứng xử phù hợp với từng đối tượng, lĩnh vực và địa bàn, có khả năng lượng hóa, đánh giá kết quả thực hiện. Những tiêu chí này sẽ được lồng ghép vào các chương trình, chiến lược và kế hoạch phát triển của các bộ, ngành, địa phương, bảo đảm tính khả thi và không làm phát sinh tổ chức bộ máy hay thủ tục hành chính.

Lấy con người làm trung tâm, gia đình là nền tảng, văn hóa là động lực

Theo Quyết định, việc triển khai Kế hoạch lấy bồi dưỡng và phát triển con người toàn diện làm trung tâm, bảo đảm thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước nhưng vẫn phù hợp với đặc điểm của từng ngành, địa phương và cộng đồng dân cư. Đồng thời, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc, kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống với giá trị hiện đại, giữa bản sắc dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại.

Kế hoạch cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong triển khai các hệ giá trị; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, biểu dương các mô hình hay, cách làm sáng tạo và sử dụng hiệu quả các nguồn lực dành cho phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam.

Về nội dung, hệ giá trị quốc gia gồm các giá trị: hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và hạnh phúc. Đây là những giá trị định hướng lý tưởng, mục tiêu và khát vọng phát triển đất nước, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, ý thức công dân, tinh thần đoàn kết, tự lực, tự cường và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hệ giá trị văn hóa được xác định với bốn yếu tố cốt lõi gồm dân tộc, dân chủ, nhân văn và khoa học, tạo nền tảng tinh thần của xã hội, nuôi dưỡng lòng nhân ái, trung thực, khoan dung, tư duy khoa học và năng lực sáng tạo.

Đối với gia đình, các giá trị cốt lõi là ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh. Gia đình được xác định là môi trường đầu tiên hình thành, nuôi dưỡng nhân cách con người, vun đắp tình yêu thương, sự bình đẳng, trách nhiệm và gắn kết giữa các thành viên.

Chuẩn mực con người Việt Nam gồm các phẩm chất: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo; đồng thời khơi dậy khát vọng vươn lên, tinh thần cống hiến vì cộng đồng và đất nước.

Quyết định cũng nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó, thống nhất giữa bốn hệ giá trị. Trong đó, con người giữ vai trò trung tâm, vừa là chủ thể thực hành, lan tỏa các giá trị, vừa là mục tiêu của sự phát triển; gia đình là nơi hình thành và gìn giữ các giá trị; văn hóa tạo môi trường để các giá trị được tiếp nhận, phát huy; còn hệ giá trị quốc gia giữ vai trò định hướng mục tiêu, lý tưởng và khát vọng phát triển, hướng tới xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Từ năm 2026, ngày 24/11 chính thức trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam

Hải Đăng