Kết luận tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là không để người dân phải sống trong tình trạng ô nhiễm kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm, thời hạn khắc phục và tiêu chí đánh giá kết quả. Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật vừa ban hành thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo, tại phiên họp thứ nhất.

Xử lý ô nhiễm không khí là yêu cầu cấp bách

Đối với chuyên đề về cơ chế, chính sách và giải pháp lớn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, Ban Chỉ đạo thống nhất nhận định đây không chỉ là vấn đề môi trường mà còn gắn chặt với phát triển bền vững, an sinh xã hội và trách nhiệm của bộ máy công quyền.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Xây dựng cơ chế điều phối liên vùng đủ mạnh; kiểm kê đầy đủ các nguồn phát thải để hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất; phát triển hệ thống quan trắc, giám sát, dự báo và cảnh báo chất lượng không khí hiện đại, bảo đảm công khai, minh bạch và đáng tin cậy.

Cùng với đó, cần kiểm soát chặt các nguồn phát thải, đẩy mạnh các giải pháp chiến lược như phát triển giao thông xanh, chuyển đổi năng lượng, ứng dụng công nghệ sạch, xây dựng đô thị phát thải thấp, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và hoàn thiện hệ thống chế tài đủ sức răn đe.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là không để người dân phải sống trong tình trạng ô nhiễm kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm, thời hạn khắc phục cũng như tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện.

Việc xử lý ô nhiễm không khí cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp bảo vệ môi trường tổng thể và phát triển bền vững. Bên cạnh các đô thị lớn, cần đặc biệt quan tâm kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất, nhất là đất nông nghiệp.

Ban Chỉ đạo giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý chất lượng môi trường không khí; xây dựng các chỉ tiêu chất lượng không khí bắt buộc theo từng vùng, từng đô thị và từng giai đoạn, đồng thời gắn kết quả cải thiện chất lượng không khí với trách nhiệm của chính quyền địa phương, nhất là người đứng đầu.

Không để tồn tại lợi ích nhóm, sân sau

Đối với chuyên đề về phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo yêu cầu tiếp cận kinh tế nhà nước như một chỉnh thể, bao gồm ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, dự trữ quốc gia, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước và phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo kết luận, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo nhưng không dựa trên cơ chế bao cấp, độc quyền, ưu đãi hành chính hay cơ chế "xin - cho". Vai trò chủ đạo phải được thể hiện bằng năng lực dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn và chi phối những lĩnh vực then chốt, chiến lược, đồng thời tuân thủ kỷ luật thị trường, kỷ luật tài chính và trách nhiệm giải trình.

Ban Chỉ đạo yêu cầu rà soát toàn diện hệ thống pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết không để tồn tại lợi ích nhóm, sân sau, tình trạng đầu tư theo nhiệm kỳ hoặc các dự án thua lỗ kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Thu hút FDI theo hướng chọn lọc

Đối với chuyên đề về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương chuyển mạnh từ thu hút FDI theo số lượng sang lựa chọn các dự án có chất lượng cao, ưu tiên công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng lớn, có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các chính sách ưu đãi đầu tư phải gắn với kết quả thực hiện và các cam kết cụ thể về nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo lao động Việt Nam, nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển doanh nghiệp hỗ trợ, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật.

Đồng thời, nhấn mạnh quan điểm không ưu đãi dàn trải, không chạy theo số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, không đánh đổi môi trường, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, quốc phòng, an ninh và lợi ích lâu dài của đất nước để thu hút những dự án ngắn hạn, hiệu quả lan tỏa thấp. Ngoài các nội dung trên, Ban Chỉ đạo cũng cơ bản thống nhất với sự cần thiết nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự cùng một số luật quan trọng khác nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương

Thiên Thanh