Theo Nghị quyết, Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ, hoàn thiện hồ sơ dự án luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.

Bốn nhóm chính sách được Chính phủ thống nhất thông qua trên cơ sở đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Báo cáo số 6958/BC-BNNMT ngày 30/6/2026.

Hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng không gian biển

Nhóm chính sách đầu tiên tập trung hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng không gian biển; giao, cho thuê và đăng ký sử dụng khu vực biển; đồng thời phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong tổ chức thực thi, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.

Theo đề xuất, dự thảo luật sẽ bổ sung các quy định về nguyên tắc quản lý và sử dụng không gian biển; xây dựng cơ chế xử lý các trường hợp chồng lấn, xung đột trong khai thác, sử dụng biển; thiết lập chế định sử dụng khu vực biển đa mục đích nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên.

Bên cạnh đó, dự luật cũng bổ sung quy định về giao, cho thuê và đăng ký sử dụng khu vực biển; đa dạng hóa các hình thức cho phép tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng khu vực biển; hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với hoạt động xây dựng, quản lý đảo nhân tạo, công trình trên biển cũng như quy định về khoảng lùi xây dựng trong vùng bờ.

Bảo đảm quyền của nhà đầu tư gắn với trách nhiệm bảo vệ biển

Nhóm chính sách thứ hai hướng tới hoàn thiện các quy định về quyền sử dụng khu vực biển theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế biển.

Theo đó, dự thảo luật sẽ bổ sung các quy định về chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển và tài sản gắn liền với khu vực biển; chuyển mục đích sử dụng khu vực biển; đồng thời xác định rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân được giao hoặc cho thuê khu vực biển.

Việc hoàn thiện các quy định này được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý ổn định, minh bạch để thu hút đầu tư, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế biển với yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích quốc gia trên biển.

Tăng cường kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn hệ sinh thái biển

Nhóm chính sách thứ ba tập trung vào việc hoàn thiện các quy định về bảo vệ môi trường biển, kiểm soát ô nhiễm và bảo tồn đa dạng sinh học.

Theo định hướng sửa đổi, dự luật sẽ bổ sung các quy định kiểm soát nguồn ô nhiễm từ đất liền ra biển; quản lý ô nhiễm phát sinh từ các hoạt động trên biển; gắn hoạt động xả thải với quy hoạch không gian biển, quy hoạch hệ sinh thái biển, lưu vực sông ven biển và sức chịu tải của môi trường.

Đồng thời, dự luật sẽ bổ sung các quy định về khoanh định khu vực cấm hoặc hạn chế xả thải; kiểm soát rác thải nhựa đại dương; tăng cường các biện pháp phòng, chống xói lở bờ biển; bảo vệ địa hình tự nhiên, cảnh quan ven biển trước các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm và suy thoái môi trường; đồng thời hoàn thiện cơ chế bảo tồn, phục hồi và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển và hải đảo.

Ngoài ra, các quy định về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu, cải thiện và phục hồi môi trường biển cũng sẽ được rà soát, bổ sung nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó với các sự cố môi trường.

Tạo cơ chế ưu đãi thúc đẩy kinh tế biển phát triển

Nhóm chính sách thứ tư hướng đến xây dựng các cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đặc thù nhằm tạo động lực phát triển mạnh mẽ các ngành kinh tế biển và hải đảo.

Theo đó, dự luật sẽ nghiên cứu bổ sung các chính sách vượt trội để khuyến khích đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế biển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa kinh tế biển trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bốn nhóm chính sách được xây dựng theo tư duy quản lý tổng hợp tài nguyên biển, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và phù hợp với xu thế quản trị biển hiện đại trên thế giới.

Các chính sách có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, hình thành một hệ thống quản trị xuyên suốt từ quy hoạch, phân bổ không gian biển, xác lập quyền sử dụng, kiểm soát môi trường đến thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững.

Trong đó, nhóm chính sách về quản lý không gian biển được xác định là nền tảng để thiết lập trật tự pháp lý và phân định rõ trách nhiệm quản lý. Nhóm chính sách về quyền sử dụng khu vực biển tạo môi trường đầu tư minh bạch và ổn định. Nhóm chính sách về bảo vệ môi trường đóng vai trò là "lá chắn xanh", góp phần kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng trước các thách thức môi trường. Trong khi đó, nhóm chính sách về ưu đãi đầu tư sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế biển, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của quốc gia biển.

Theo Nghị quyết số 182/NQ-CP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng luật, tổ chức soạn thảo dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét. Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 8/7/2026.

Quy định mới về cơ chế, chính sách phát triển điện gió ngoài khơi

Minh Anh