Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong giai đoạn từ ngày 11/6 đến 10/7, thời tiết cả nước ghi nhận nhiều hiện tượng cực đoan. Điểm nhấn là sự xuất hiện của cơn bão số 1 năm 2026 (Maysak) - cơn bão đầu tiên hoạt động trên Biển Đông trong năm nay.

Hình thành từ một vùng áp thấp trên khu vực giữa Biển Đông vào ngày 1/7, hệ thống này nhanh chóng mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó phát triển thành bão vào tối 2/7. Khi đạt cường độ mạnh nhất cấp 9, giật cấp 11, bão di chuyển qua phía Nam đảo Hải Nam (Trung Quốc), tiến vào Bắc Vịnh Bắc Bộ và đổ bộ khu vực Móng Cái (Quảng Ninh) vào tối 4/7 với sức gió cấp 8-9, giật cấp 12. Sau khi đi sâu vào đất liền phía Nam Quảng Tây (Trung Quốc), bão suy yếu thành áp thấp nhiệt đới rồi tan dần.

Mặc dù không phải cơn bão có cường độ quá mạnh, song theo đánh giá của cơ quan khí tượng, bão số 1 có diễn biến bất thường khi di chuyển chậm và duy trì ảnh hưởng trong thời gian dài trên vùng biển ven bờ Quảng Ninh. Điều này khiến khu vực ven biển Đông Bắc, đặc biệt là Móng Cái, phải hứng chịu gió mạnh kéo dài nhiều giờ, gây thiệt hại đáng kể về tài sản và ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

Hoàn lưu bão kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới cũng gây ra đợt mưa lớn kéo dài tại Bắc Bộ từ ngày 26/6 đến 6/7. Đông Bắc Bộ phổ biến lượng mưa từ 150-300 mm, riêng Quảng Ninh đạt 300-500 mm, nhiều nơi vượt 800 mm. Trạm khí tượng Móng Cái ghi nhận lượng mưa lên tới 817,7 mm, thuộc nhóm cao nhất trong nhiều năm gần đây.

Ngoài Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ cũng xuất hiện nhiều đợt mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa vừa đến mưa to.

Trong khi đó, nắng nóng tiếp tục bao trùm nhiều khu vực. Bắc Bộ trải qua hai đợt nắng nóng với nhiệt độ phổ biến từ 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C. Từ Thanh Hóa đến Nam Trung Bộ ghi nhận đợt nắng nóng kéo dài trong nửa cuối tháng 6, nhiều địa phương vượt ngưỡng 40 độ C. Một số trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử cùng kỳ, như Tây Hiếu (Nghệ An) 42,2 độ C, Quỳ Châu 41,5 độ C và Ninh Bình 41 độ C.

Theo thống kê, nhiệt độ trung bình trong tháng qua tại hầu hết các khu vực trên cả nước cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Tổng lượng mưa nhìn chung thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-50%, ngoại trừ khu vực trung du, miền núi Bắc Bộ và một số địa phương miền Trung có lượng mưa cao hơn từ 15-50%.

Dự báo từ nay đến ngày 10/8, nền nhiệt trên phạm vi cả nước vẫn duy trì ở mức cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ có thể cao hơn từ 1-1,5 độ C.

Lượng mưa tại Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xấp xỉ hoặc cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%, trong khi các khu vực còn lại phổ biến thấp hơn khoảng 10-30%.

Đáng chú ý, cơ quan khí tượng nhận định trong thời kỳ này, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Vì vậy, không loại trừ khả năng sẽ xuất hiện thêm bão hoặc áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta.

Bên cạnh nguy cơ bão, Bắc Bộ và Trung Bộ vẫn tiếp tục xuất hiện các đợt nắng nóng. Tuy nhiên, nắng nóng ở Bắc Bộ có xu hướng giảm dần về cường độ, trong khi khu vực Trung Bộ vẫn có thể xảy ra những đợt nắng nóng gay gắt, cục bộ đặc biệt gay gắt.

Mưa lớn diện rộng được dự báo tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh. Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục duy trì hình thái thời tiết đặc trưng của mùa mưa với mưa rào và dông xuất hiện nhiều vào chiều tối và đêm.

Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo trên phạm vi cả nước vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Người dân, chính quyền các địa phương cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống thiên tai, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất gây thiệt hại nghiêm trọng ở nhiều tỉnh miền Bắc

Minh Anh