Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), hiện tượng El Nino đã tác động đến nước ta và dự báo sẽ tiếp tục mạnh lên trong khoảng ba tháng tới. Giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, hiện tượng này được dự báo duy trì ở cường độ mạnh.

Dù El Nino là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng thiếu hụt lượng mưa, Bộ NN&MT cảnh báo vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa lũ cực đoan với lượng mưa rất lớn trong thời gian ngắn. Điều này có thể khiến dòng chảy về hồ chứa tăng đột biến, mực nước hồ dâng nhanh, đặc biệt tại các hồ chứa vừa và nhỏ.

Theo Bộ, trong một số trường hợp, chỉ sau một trận mưa lớn, nhiều hồ chứa có thể chuyển nhanh từ trạng thái thiếu nước sang phải điều tiết lũ. Diễn biến này sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành cũng như bảo đảm an toàn công trình.

Để chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai, Bộ NN&MT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Ban Bí thư, Chính phủ và Bộ về công tác phòng, chống thiên tai cũng như quản lý an toàn đập, hồ chứa.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương chỉ đạo cơ quan, đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về an toàn đập, hồ chứa nước; đồng thời triển khai phân cấp quản lý theo quy định và rà soát, củng cố năng lực đối với các tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu.

Song song với đó, các địa phương cần tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa theo đúng quy định, đồng thời phát huy hiệu quả hoạt động của Hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước cấp tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị quản lý khai thác đập, hồ chứa, UBND cấp xã cùng các cơ quan liên quan được yêu cầu thực hiện đầy đủ, kịp thời và bảo đảm chất lượng các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong công tác quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước.

Đối với các hồ chứa đang xuống cấp hoặc đang thi công, Bộ NN&MT đề nghị các đơn vị quản lý và chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiện trạng, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn cho công trình và khu vực hạ du; đồng thời hạn chế tích nước đối với những hồ chứa chưa đáp ứng yêu cầu an toàn.

Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, các địa phương cần rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành; kiểm tra toàn diện tình trạng công trình, hệ thống cấp điện, thiết bị đóng mở cửa van, hệ thống giám sát vận hành và các thiết bị liên quan để bảo đảm luôn sẵn sàng hoạt động.

Bộ NN&MT cũng yêu cầu tổ chức vận hành thử cửa van và các thiết bị điều khiển theo đúng quy định; duy trì hoạt động ổn định của hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; đồng thời xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt ứng với từng tình huống mưa lớn hoặc mưa đặc biệt lớn, thường xuyên cập nhật thông tin dự báo để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành.

Bên cạnh đó, các địa phương cần duy trì chế độ trực ban nghiêm túc, thường xuyên kiểm tra công trình, sẵn sàng triển khai các phương án ứng phó, xử lý sự cố theo phương châm "4 tại chỗ", đồng thời kịp thời thông báo cho chính quyền và người dân vùng hạ du khi xuất hiện tình huống bất thường.

Ngoài ra, Bộ NN&MT yêu cầu các địa phương thường xuyên cập nhật đầy đủ, chính xác và đúng thời gian quy định các số liệu quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, bao gồm mực nước hồ chứa, dung tích hồ và lưu lượng xả, nhằm phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và bảo đảm an toàn hồ chứa trong mùa mưa lũ.

El Nino được dự báo phát triển mạnh, gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan