Chuyển đổi xanh mở ra hướng phát triển mới cho ngành xây dựng

Trước sức ép từ yêu cầu cắt giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện các tiêu chuẩn ESG, phát triển kinh tế tuần hoàn và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới nền kinh tế tăng trưởng nhanh, bền vững.

Nhằm tạo diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chuyên gia, đồng thời thúc đẩy kết nối chính sách với thực tiễn, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu Xây dựng TP.HCM (SACA) đã tổ chức Diễn đàn Phát triển Bền vững Ngành Xây dựng Việt Nam (VSCF 2026). Sự kiện được tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tập trung vào các chủ đề như phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, ESG và công trình xanh.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, khẳng định VSCF được định hướng trở thành diễn đàn quốc gia mang tầm quốc tế, đóng vai trò kết nối chính sách, công nghệ, tài chính và thị trường nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, việc Ban Tổ chức lựa chọn các chủ đề như công trình xanh, vật liệu xanh, công nghệ xây dựng bền vững, chuyển đổi số, tài chính xanh và kinh tế tuần hoàn đều là những nội dung có tính thời sự, gắn trực tiếp với quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, đây cũng là những giải pháp góp phần giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Ông Đinh Hồng Kỳ, Nhà sáng lập, Trưởng Ban Tổ chức VSCF và Chủ tịch SACA cho biết, trong những năm gần đây, công trình xanh và vật liệu xanh đã từng bước chuyển từ mô hình thí điểm sang ứng dụng rộng rãi trong hoạt động đầu tư xây dựng. Nhiều doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và tăng cường tái chế chất thải xây dựng.

Theo ông Đinh Hồng Kỳ, phát triển bền vững không chỉ là trách nhiệm đối với môi trường mà còn là chiến lược dài hạn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh.

SACA xác định xây dựng VSCF trở thành nền tảng hành động thường niên. Sau mỗi kỳ diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ tổng hợp các sáng kiến, kiến nghị từ doanh nghiệp, chuyên gia và hiệp hội để gửi tới các cơ quan quản lý; đồng thời lựa chọn những đề xuất khả thi nhằm hình thành các nhóm công tác, chương trình hợp tác và các dự án thí điểm.

Bên cạnh đó, SACA tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong ngành xây dựng thông qua việc tổng hợp các khó khăn từ thực tiễn, phản ánh tới cơ quan chức năng cũng như phổ biến kịp thời các quy định, tiêu chuẩn mới theo hướng rõ ràng, dễ áp dụng.

Theo Chủ tịch SACA, những cam kết về phát triển xanh chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng dữ liệu và kết quả cụ thể. Vì vậy, việc vinh danh 17 doanh nghiệp tiên phong tại VSCF 2026 không chỉ ghi nhận những nỗ lực đổi mới mà còn góp phần lan tỏa các mô hình chuyển đổi xanh hiệu quả trong toàn ngành.

Song song với đó, diễn đàn cũng chú trọng đầu tư cho nguồn nhân lực tương lai thông qua Giải thưởng Vườn ươm VSCF Incubator Awards (VIA), kết nối sinh viên, kỹ sư và kiến trúc sư trẻ với cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, VSCF tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức công trình xanh, các định chế tài chính và mạng lưới quốc tế nhằm đưa các tiêu chuẩn, công nghệ và nguồn lực toàn cầu đến gần hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Đinh Hồng Kỳ cho rằng mục tiêu Net Zero chỉ có thể đạt được khi có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò hoàn thiện thể chế, doanh nghiệp trực tiếp triển khai, giới khoa học cung cấp tri thức và công nghệ, còn các tổ chức quốc tế hỗ trợ về kinh nghiệm cũng như nguồn lực.

ESG trở thành "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp hội nhập

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), nếu trước đây phát triển bền vững chủ yếu được xem là trách nhiệm xã hội thì hiện nay, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu thay đổi nhanh chóng, đây đã trở thành "tấm hộ chiếu" giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Để thích ứng với xu thế mới, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng doanh nghiệp cần thực hiện ba chuyển dịch quan trọng, gồm: chuyển từ nhận thức sang chiến lược kinh doanh; từ tuân thủ sang nâng cao năng lực cạnh tranh; và từ đầu tư đơn lẻ sang liên kết chuỗi giá trị.

Một trong những điểm nhấn của VSCF 2026 là sự tham gia của Agribank với vai trò ngân hàng duy nhất đồng hành cùng diễn đàn. Trong bối cảnh tài chính xanh ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, sự đồng hành của Agribank được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Tại diễn đàn, TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo ESG Agribank đã chia sẻ về chủ đề ESG và các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh. Đồng thời, bà khẳng định Agribank sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Thông điệp được đưa ra cho thấy tài chính xanh không chỉ dừng lại ở việc cung cấp nguồn vốn mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng các dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Khi cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp cùng chung mục tiêu, nguồn vốn xanh sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi của ngành xây dựng.

Có thể thấy, những thông điệp được chia sẻ tại VSCF 2026 cho thấy phát triển bền vững đã vượt ra khỏi phạm vi của các khẩu hiệu hay cam kết. Chuyển đổi xanh đang dần trở thành chiến lược phát triển của doanh nghiệp, là thước đo năng lực cạnh tranh và điều kiện quan trọng để ngành xây dựng Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với sự đồng hành của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và các định chế tài chính như Agribank, quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, công trình xanh và thực hành ESG được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để ngành xây dựng tiến gần hơn mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế theo hướng nhanh, xanh và bền vững.

Hà Nội đề xuất cơ chế điều tiết nguồn vật liệu xây dựng liên vùng với các địa phương lân cận

Hải Đăng