El Nino có thể đạt cường độ mạnh đến rất mạnh vào cuối năm 2026

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino đang tiếp tục phát triển và sẽ duy trì từ tháng 8/2026 đến hết tháng 1/2027. Bà Nguyễn Thanh Hoa, dự báo viên của Trung tâm cho biết, xác suất El Nino đạt cường độ mạnh đến rất mạnh lên tới 81%, trong đó giai đoạn cuối năm 2026 được nhận định là thời điểm hoạt động mạnh nhất.

Dưới tác động của El Nino, hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong năm 2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Cả năm có thể xuất hiện khoảng 8-10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 3-5 cơn có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ quan khí tượng lưu ý việc số lượng bão giảm không đồng nghĩa với nguy cơ thiên tai giảm. Những cơn bão mạnh, có đường đi phức tạp và diễn biến khó lường vẫn có thể xuất hiện, gây thiệt hại lớn trong thời gian ngắn.

Về nhiệt độ, từ nay đến đầu năm 2027, nền nhiệt trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm. Trong mùa hè, nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5 độ C; mùa đông cao hơn khoảng 1-2 độ C. Riêng trong tháng 8 và tháng 9, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và dải ven biển Nam Trung Bộ được dự báo sẽ xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt hơn cả về cường độ lẫn phạm vi ảnh hưởng.

Đối với lượng mưa, tháng 8/2026, khu vực Trung Bộ có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%, riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có thể cao hơn từ 30-60%. Tuy nhiên, từ các tháng sau, lượng mưa tại khu vực này sẽ giảm dần và có khả năng thiếu hụt khoảng 10-30%.

Trong khi đó, Tây Nguyên và Nam Bộ được dự báo kết thúc mùa mưa sớm hơn bình thường. Từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, nguy cơ thiếu mưa, hạn hán và xâm nhập mặn gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống người dân.

Không chủ quan trước các hiện tượng thời tiết cực đoan

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, các kịch bản dự báo đều cho thấy năm 2026 sẽ có nền nhiệt cao hơn năm trước, trong khi lượng mưa tại nhiều khu vực, đặc biệt từ tháng 9 đến cuối năm, có xu hướng thiếu hụt.

Mùa mưa tại Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ nhiều khả năng kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm. Đối với lưu vực sông Mê Công, lượng mưa từ tháng 10 đến tháng 12 được dự báo giảm tại khu vực trung và hạ lưu, kéo theo nguy cơ thiếu nguồn nước bổ sung cho Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, hoạt động bão trên Biển Đông có xu hướng dịch chuyển về phía Đông Bắc Thái Bình Dương, làm giảm khả năng bổ sung nguồn nước cho khu vực Trung Bộ và Nam Bộ.

Theo ông Khiêm, bài học từ đợt El Nino 2019-2020 cho thấy việc dự báo, cảnh báo sớm và điều chỉnh kế hoạch sản xuất đã giúp nhiều địa phương giảm đáng kể thiệt hại. Không ít địa phương đã chủ động thay đổi lịch thời vụ, bố trí gieo trồng sớm nhằm tránh cao điểm hạn hán và xâm nhập mặn.

Đối với Tây Nguyên, mùa khô 2026-2027 được dự báo khắc nghiệt hơn bình thường, lượng mưa giảm và kết thúc sớm, có thể tác động trực tiếp đến các vùng trồng cà phê, hồ tiêu và nhiều loại cây công nghiệp chủ lực. Vì vậy, các địa phương cần sớm triển khai các giải pháp tích trữ nước, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, mặc dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, song nguy cơ xuất hiện các trận mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn vẫn rất cao. Những hiện tượng này có thể gây ngập úng tại đô thị, lũ trên các hệ thống sông và sạt lở đất tại khu vực miền núi.

Trước những diễn biến phức tạp của El Nino, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến cáo người dân và chính quyền các địa phương thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống thiên tai. Đồng thời, cần xây dựng sớm các phương án ứng phó với nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô, nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

"Không thể chủ quan chỉ vì số lượng bão hoặc lượng mưa trung bình giảm. Các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn có thể xảy ra và gây hậu quả nghiêm trọng nếu không có sự chuẩn bị từ sớm", ông Mai Văn Khiêm nhấn mạnh.

Nghịch lý El Nino: Thiếu mưa nhưng vẫn có thể xuất hiện lũ lớn

Khánh An