Ứng dụng AI và Big Data nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn
Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 11:00, 02/08/2026
Ứng dụng AI và Big Data nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn
Tại hội thảo về hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học ứng dụng, các chuyên gia tập trung thảo luận việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ radar, vệ tinh và chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng dự báo khí tượng, thủy văn, góp phần tăng hiệu quả phòng, chống thiên tai.
Mới đây, Khoa Khí tượng Thủy văn và Hải dương học (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ (Cục Khí tượng Thủy văn) tổ chức hội thảo "Hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học ứng dụng". Sự kiện hướng tới tăng cường liên kết trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực giữa hai đơn vị giai đoạn 2026-2030.
Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Phùng Bảo, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ, cho biết biến đổi khí hậu đang làm gia tăng cả tần suất và mức độ cực đoan của các hiện tượng thời tiết, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác dự báo và cảnh báo thiên tai. Để đáp ứng yêu cầu này, ngành khí tượng thủy văn cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ hiện đại, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa các cơ sở đào tạo, nghiên cứu với các đơn vị trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Theo ông Đinh Phùng Bảo, Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ luôn xác định hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, tiếp cận công nghệ tiên tiến và từng bước hiện đại hóa hoạt động chuyên môn.
Ở góc độ cơ sở đào tạo, PGS.TS Nguyễn Tiền Giang, Trưởng khoa Khí tượng Thủy văn và Hải dương học, nhấn mạnh thực tiễn là môi trường quan trọng để đánh giá và hoàn thiện các kết quả nghiên cứu. Những mô hình lý thuyết hay sản phẩm khoa học chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kiểm chứng trên hệ thống số liệu phong phú và trong điều kiện dự báo thực tế, đặc biệt tại khu vực miền Trung - nơi thường xuyên chịu tác động của thiên tai.
Trong phiên thảo luận chuyên sâu, các nhà khoa học và chuyên gia tập trung trao đổi về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ đồng hóa dữ liệu radar, vệ tinh, hệ thống quan trắc tự động và các mô hình dự báo số hiện đại nhằm nâng cao chất lượng dự báo khí tượng, thủy văn và hải văn. Bên cạnh đó, nhiều giải pháp về phát triển hệ thống hỗ trợ dự báo thông minh, khai thác dữ liệu lớn (Big Data), thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng các đề tài nghiên cứu chung phục vụ trực tiếp công tác dự báo, cảnh báo thiên tai cũng được đề xuất.
Tại hội thảo, hai đơn vị thống nhất tiếp tục mở rộng hợp tác theo hướng gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của ngành khí tượng thủy văn. Việc kết nối chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và hoạt động nghiệp vụ được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều sản phẩm khoa học có tính ứng dụng cao, góp phần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai, phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
