Theo thống kê của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong giai đoạn 2024-2025, cả nước ghi nhận gần 1.000 sự cố đê điều, phản ánh mức độ gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan và áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống phòng, chống thiên tai.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết, những năm gần đây, thiên tai diễn biến theo chiều hướng bất thường, cường độ ngày càng mạnh và xuất hiện nhiều loại hình nguy hiểm. Đáng chú ý, trong hai năm liên tiếp 2024 và 2025, nhiều đợt mưa lũ sau bão có quy mô rất lớn, kéo dài nhiều ngày, thiết lập hàng loạt mốc lũ lịch sử mới, đe dọa nghiêm trọng đến an toàn của hệ thống đê điều trên cả nước.

Riêng năm 2024, siêu bão Yagi với cường độ rất mạnh đã ảnh hưởng đến 26 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa. Hoàn lưu bão gây mưa lớn kéo dài, khiến hầu hết các sông vượt báo động 3, trong đó nhiều tuyến thuộc hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình xuất hiện lũ lịch sử.

Lượng nước đổ về các hồ chứa tăng đột biến buộc nhiều công trình phải vận hành xả lũ. Đặc biệt, hồ Thác Bà từng ghi nhận lưu lượng nước về vượt quá khả năng xả thiết kế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn công trình. Mưa lớn cũng làm gia tăng tình trạng sạt lở đất, lũ quét và lũ ống tại nhiều tỉnh miền núi và trung du Bắc Bộ.

Theo thống kê, thiên tai trong năm 2024 khiến 513 người chết và mất tích, đồng thời gây hơn 800 sự cố đê điều. Hàng loạt công trình hạ tầng, nhà ở, diện tích sản xuất nông nghiệp và vật nuôi bị hư hại hoặc cuốn trôi.

Bước sang năm 2025, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp với mức độ khốc liệt trên diện rộng. Đây cũng là một trong những năm có số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông nhiều nhất, với 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới.

Cuối tháng 9/2025, bão số 10 gây mưa lớn trên lưu vực các sông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nhiều nơi ghi nhận mực nước vượt báo động 3. Đáng chú ý, lũ trên sông Bưởi tại Kim Tân (Thanh Hóa) đã vượt đỉnh lũ lịch sử năm 2007.

Không lâu sau đó, bão số 11 tiếp tục gây ra một đợt mưa lũ đặc biệt lớn tại khu vực Bắc Bộ. Mực nước trên các sông Cầu, Thương và Cà Lồ đều vượt các kỷ lục lịch sử từng ghi nhận.

Đến cuối tháng 10 và trong tháng 11/2025, ảnh hưởng của bão số 12 và 13 khiến miền Trung hứng chịu mưa rất lớn. Tại Huế, lượng mưa phổ biến từ 1.200-2.200mm, có nơi vượt 6.000mm; tại Đắk Lắk đạt 800-1.500mm, có điểm trên 1.900mm. Mưa lớn đã gây lũ lịch sử trên các sông Bồ (Huế), Thu Bồn (Đà Nẵng), Ba (Đắk Lắk) và Dinh (Khánh Hòa), làm nhiều khu vực ngập sâu trên diện rộng, đặc biệt nghiêm trọng tại Đắk Lắk và Khánh Hòa.

Lưu lượng nước đổ về các hồ chứa cũng ở mức rất cao. Thủy điện Sông Ba Hạ đã phải mở đồng thời 12 cửa tràn để xả lũ với lưu lượng khoảng 16.100 m³/giây - mức lớn nhất kể từ khi công trình đi vào vận hành.

Trong năm 2025, thiên tai làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, phát sinh 185 sự cố đê điều. Thiệt hại về kinh tế ước tính gần 105.000 tỷ đồng, cùng nhiều công trình, nhà cửa, hoa màu và vật nuôi bị tàn phá.

Từ thực tiễn chỉ đạo công tác phòng, chống bão lũ trong nhiều năm, đặc biệt qua các đợt thiên tai nghiêm trọng giai đoạn 2024-2025, lãnh đạo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai nhấn mạnh lực lượng chuyên trách quản lý đê điều giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác hộ đê và xử lý sự cố.

Đây là lực lượng trực tiếp tham mưu về chuyên môn, triển khai các biện pháp kỹ thuật ngay từ thời điểm đầu khi xảy ra sự cố, góp phần bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tại hội nghị vừa diễn ra, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã đánh giá toàn diện diễn biến các đợt lũ lớn sau bão, thực trạng hệ thống đê điều, bãi sông, lòng dẫn cũng như công tác ứng phó và hộ đê. Hội nghị đồng thời chỉ ra những tồn tại, khó khăn, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ đạo, điều hành trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Siết chặt công tác quản lý đê điều sau gần 1.000 sự cố do thiên tai gây ra

Thiên Thanh