Cảnh báo loạt chiêu trò “qua mặt” cơ quan quản lý, xả thải gây ô nhiễm môi trường
Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 10:00, 19/08/2026
Cảnh báo loạt chiêu trò “qua mặt” cơ quan quản lý, xả thải gây ô nhiễm môi trường
Từ xả thải trực tiếp, chôn lấp chất thải nguy hại trái phép đến can thiệp hệ thống quan trắc tự động, nhiều thủ đoạn gây ô nhiễm môi trường trong sản xuất, kinh doanh đang được cơ quan chức năng cảnh báo. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt nặng, đình chỉ hoạt động, buộc khắc phục hậu quả, thậm chí bị xử lý hình sự.
Công an TP Hà Nội cảnh báo, tình trạng vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn diễn biến phức tạp. Một số nhà máy, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có hành vi xả chất thải, chất thải nguy hại chưa được xử lý đạt quy chuẩn ra môi trường đất, nước và không khí.
Những hành vi này không chỉ vi phạm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường mà còn có thể làm suy thoái hệ sinh thái, ảnh hưởng đến đời sống và sức khỏe của cộng đồng dân cư.
Theo cơ quan chức năng, các thủ đoạn vi phạm khá đa dạng. Một số cơ sở không thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về môi trường như chưa có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường hoặc không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định.
Một số trường hợp cố tình vận hành hệ thống xử lý chất thải không đúng quy trình, bỏ qua công đoạn xử lý nước thải, lắp đường ống ngầm để xả trực tiếp ra môi trường. Với khí thải, có cơ sở sử dụng công nghệ xử lý lạc hậu hoặc đầu tư hệ thống thu gom bụi, xử lý khí thải không đầy đủ.
Đáng chú ý, chất thải nguy hại có thể bị trộn lẫn với chất thải công nghiệp thông thường để chôn lấp, đổ bỏ trái phép. Một số đối tượng còn thuê địa điểm để chôn lấp hoặc vận chuyển chất thải đến những khu vực vắng người, vùng sâu, vùng xa để đổ thải; thậm chí tái chế chất thải nguy hại trái quy định.
Cơ quan chức năng cũng cảnh báo thủ đoạn can thiệp vào hệ thống quan trắc môi trường tự động. Theo đó, đối tượng có thể bơm nước sạch vào bồn cảm biến, lắp thêm thiết bị hoặc cài đặt thông số mặc định trên hệ thống máy tính nhằm làm sai lệch kết quả thực tế. Dữ liệu quan trắc nước thải, khí thải truyền đến cơ quan quản lý Nhà nước vì vậy không phản ánh đúng tình trạng phát thải.
Ô nhiễm môi trường kéo theo nhiều hệ lụy
Theo Công an TP Hà Nội, các hành vi xả thải trái quy định có thể gây tác động trực tiếp đến sức khỏe người lao động và cộng đồng dân cư, làm ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng.
Nguồn đất, nước bị nhiễm độc còn có thể gây thiệt hại cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tại khu vực lân cận, khiến cây trồng, vật nuôi bị ảnh hưởng, thậm chí chết hàng loạt.
Đối với doanh nghiệp, vi phạm môi trường còn gây tổn hại đến uy tín, thương hiệu và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Trong trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng, ngân sách Nhà nước có thể phải dành nguồn lực lớn để xử lý ô nhiễm, khắc phục hậu quả và phục hồi hệ sinh thái.
Ngoài thiệt hại về kinh tế, ô nhiễm môi trường còn có thể dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài, tập trung đông người, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và môi trường đầu tư tại địa phương.
Hiện các cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở đang tăng cường phối hợp trong công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra, điều tra và xử lý vi phạm về môi trường. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp và người dân.
Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm với nguồn thải
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân chủ động tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, hạn chế nguy cơ phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Các doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh phải thực hiện đầy đủ yêu cầu về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo quy định. Toàn bộ nguồn thải cần được thu gom, phân loại và xử lý bằng hệ thống đáp ứng quy chuẩn trước khi thải ra môi trường.
Đối với hành vi xả thải vượt quy chuẩn hoặc chôn lấp chất thải nguy hại trái phép, người đứng đầu doanh nghiệp, chủ cơ sở có thể bị đình chỉ hoạt động, xử phạt hành chính và buộc chi trả chi phí khắc phục hậu quả tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Các chế tài được quy định tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo Điều 235 Bộ luật Hình sự.
