Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 7/1/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 119/2025/NĐ-CP, Nghị định số 83/2026/NĐ-CP và Nghị định số 112/2026/NĐ-CP.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý các dự án tín chỉ các-bon thực hiện theo cơ chế trao đổi, bù trừ trong nước.

Phân cấp toàn diện thủ tục dự án các-bon

Theo đề xuất, thẩm quyền đăng ký tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đối với các tổ chức tham gia chương trình, dự án bù trừ tín chỉ các-bon trong nước sẽ được chuyển từ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Đối với cơ chế trao đổi, bù trừ trong nước, dự thảo tiếp tục đề xuất phân cấp toàn diện thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến dự án.

Theo đó, thay vì do Bộ trưởng các bộ quản lý lĩnh vực thực hiện, gồm Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng, thẩm quyền phê duyệt đăng ký, điều chỉnh dự án, thay đổi thành phần tham gia, hủy đăng ký dự án và cấp tín chỉ các-bon sẽ được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Việc phân cấp này được kỳ vọng tạo chuyển biến đáng kể trong quá trình triển khai các dự án các-bon, nhất là khi phần lớn dự án được thực hiện trực tiếp tại địa phương, gắn với các nguồn phát thải, hoạt động sản xuất, kinh doanh và các khu vực có khả năng hấp thụ khí nhà kính.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong thời gian tới, số lượng dự án tín chỉ các-bon đăng ký theo cơ chế trao đổi, bù trừ trong nước dự kiến sẽ tăng mạnh. Việc giải quyết thủ tục ngay tại địa phương sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí tuân thủ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Quản lý phân cấp nhưng dữ liệu được kết nối thống nhất

Điểm đáng chú ý trong phương án phân cấp là việc tăng quyền chủ động cho địa phương nhưng vẫn duy trì cơ chế quản lý thống nhất ở cấp quốc gia thông qua nền tảng số.

Dự thảo Nghị định đề xuất thiết lập cơ chế phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UBND cấp tỉnh thông qua Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.

Theo đó, toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực biến đổi khí hậu sau khi phân cấp, từ tạo tài khoản đăng ký đến toàn bộ chu trình quản lý dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước, sẽ được cập nhật và ghi nhận trực tiếp trên hệ thống.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm quản trị hạ tầng kỹ thuật của hệ thống, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và an toàn của cơ sở dữ liệu trên phạm vi cả nước. Các địa phương được phân quyền, cấp tài khoản quản trị chức năng để thực hiện các nhiệm vụ được giao và cập nhật kết quả giải quyết thủ tục hành chính lên cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm nguyên tắc phân cấp gắn với kiểm soát, trong đó địa phương trực tiếp xử lý thủ tục nhưng dữ liệu về dự án và tín chỉ các-bon vẫn được quản lý tập trung trên hệ thống quốc gia.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục theo dõi dòng luân chuyển của tín chỉ các-bon, kiểm soát nguồn gốc tín chỉ trước khi đưa vào giao dịch trên thị trường trong nước, giám sát việc thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời làm cơ sở xem xét việc chuyển giao tín chỉ các-bon ra quốc tế và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu quốc gia.

Lâm nghiệp đã có cơ chế phân cấp theo phạm vi dự án

Đối với lĩnh vực lâm nghiệp, cơ chế phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương đã được quy định tại Nghị định số 180/2026/NĐ-CP ngày 21/5/2026 của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng.

Theo quy định này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường có thẩm quyền phê duyệt đăng ký, điều chỉnh, hủy đăng ký dự án các-bon rừng và cấp tín chỉ các-bon rừng đối với các dự án có diện tích rừng thuộc phạm vi hành chính từ hai tỉnh, thành phố trở lên.

Trong khi đó, đối với dự án các-bon rừng có diện tích rừng nằm trong phạm vi hành chính của một tỉnh, thành phố, thẩm quyền được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Việc dự thảo tiếp tục đề xuất phân cấp thẩm quyền đối với các dự án tín chỉ các-bon trong nước được xem là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường các-bon theo hướng tăng cường vai trò của địa phương, đồng thời bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước.

Trong bối cảnh thị trường các-bon trong nước đang từng bước hình thành, việc xác lập rõ trách nhiệm, thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, tổ chức và các chủ thể tham gia phát triển dự án các-bon, qua đó thúc đẩy hoạt động giảm phát thải, tăng khả năng hấp thụ khí nhà kính và đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh, phát thải thấp.

Tín chỉ carbon rừng sẽ được xác định giá theo chất lượng và phương pháp định giá mới

Minh Kiên