Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hồi 16h ngày 1/9, tâm bão số 5 ở khoảng 20,2 độ Vĩ Bắc; 115,1 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông.

Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74 km/h), giật cấp 10. Bão di chuyển theo hướng Đông Bắc với tốc độ khoảng 20 km/h.

Bão số 5 di chuyển chậm và tiếp tục đổi hướng

Dự báo trong 24-72 giờ tới, bão số 5 tiếp tục di chuyển theo hướng Đông Bắc, sau đó chuyển hướng Tây Bắc rồi Tây và suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới.

Cụ thể, đến 16h ngày 2/9, bão di chuyển theo hướng Đông Bắc với tốc độ khoảng 15 km/h, tâm bão ở khoảng 21,9 độ Vĩ Bắc; 117,3 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Đông Bắc khu vực Bắc Biển Đông. Cường độ bão mạnh cấp 8, giật cấp 10.

Vùng nguy hiểm được xác định ở phía Bắc vĩ tuyến 19,0 độ Vĩ Bắc, trong khoảng 113,5-118,5 độ Kinh Đông. Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3 được cảnh báo trên vùng biển phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông.

Đến 16h ngày 3/9, bão được dự báo di chuyển theo hướng Đông Bắc, sau đó chuyển sang Tây Bắc với tốc độ khoảng 5-10 km/h. Tâm bão ở khoảng 22,8 độ Vĩ Bắc; 117,7 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Đông Bắc khu vực Bắc Biển Đông. Cường độ vẫn ở cấp 8, giật cấp 10.

Đến 16h ngày 4/9, bão có khả năng chuyển hướng Tây với tốc độ chỉ khoảng 3-5 km/h. Tâm bão ở khoảng 22,7 độ Vĩ Bắc; 116,8 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Đông Nam tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc).

Trong thời gian này, bão suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới, sức gió mạnh cấp 7, giật cấp 9.

Sau 72 giờ, áp thấp nhiệt đới được dự báo tiếp tục di chuyển theo hướng Tây Tây Nam với tốc độ khoảng 3 km/h và suy yếu dần.

Biển động mạnh, tàu thuyền cần đề phòng

Trên biển, vùng phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9, sóng cao 3-5m.

Khu vực gần tâm bão đi qua có gió mạnh cấp 8, giật cấp 10, sóng biển cao 4-6m, biển động mạnh. Tàu thuyền hoạt động trong các vùng nguy hiểm có khả năng chịu tác động của dông, lốc, gió mạnh và sóng lớn. Các phương tiện cần chủ động theo dõi diễn biến của bão, hạn chế hoạt động tại những khu vực có nguy cơ cao.

Vì sao bão số 5 liên tục đổi hướng?

Bão số 5 đang gây chú ý bởi quỹ đạo tương đối phức tạp. Trong 5 cơn bão hoạt động trên Biển Đông từ đầu năm, có tới 3 cơn được ghi nhận có hướng di chuyển khác thường, trong bối cảnh hoạt động của các xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương diễn ra khá sôi động.

Từ trưa 1/9 đến trưa 3/9, bão số 5 được dự báo tiếp tục di chuyển về phía Đông Bắc với tốc độ khoảng 10-15 km/h. Sau đó, hệ thống này có khả năng đổi hướng sang phía Tây đến Tây Tây Nam, dọc khu vực ven biển Quảng Đông (Trung Quốc).

Một trong những yếu tố được cho là liên quan đến quỹ đạo của bão số 5 là sự tương tác với bão Krovanh, một xoáy thuận nhiệt đới đang hoạt động trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và được dự báo hướng về phía nam Nhật Bản.

Khi hai xoáy thuận nhiệt đới cùng tồn tại trong một khu vực và ở đủ gần nhau, chúng có thể tác động qua lại, làm thay đổi hướng và tốc độ di chuyển của nhau. Hiện tượng này được gọi là hiệu ứng Fujiwhara, hay hiệu ứng bão đôi.

Hiệu ứng Fujiwhara được đặt theo tên nhà khí tượng học Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara, người nghiên cứu và mô tả hiện tượng tương tác giữa các xoáy thuận từ đầu thế kỷ XX. Đây là một trong những yếu tố có thể khiến quỹ đạo của bão trở nên phức tạp và khó dự báo hơn.

Không chỉ bão số 5 có quỹ đạo bất thường

Bão số 5 không phải trường hợp duy nhất trên Biển Đông trong năm nay có quỹ đạo khác thường. Trước đó, chiều 4/8, một áp thấp nhiệt đới hình thành gần đảo Luzon (Philippines), sau đó di chuyển vào phía Đông Nam khu vực Bắc Biển Đông và mạnh lên thành bão số 3, có tên quốc tế Kujira.

Đáng chú ý, bão số 3 sau đó đổi hướng về phía Đông, quay trở lại khu vực đảo Luzon trước khi đi vào vùng biển phía Tây Bắc đảo này và suy yếu. Quỹ đạo này được đánh giá là khá hiếm gặp, trong khi thời gian tồn tại của bão cũng tương đối ngắn.

Một trong những yếu tố được cho là liên quan đến diễn biến đặc biệt của bão số 3 là sự tương tác với siêu bão Dolphin đang hoạt động trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương trong cùng thời điểm.

Sự tương tác giữa các hệ thống xoáy thuận có thể làm thay đổi trường khí quyển xung quanh, từ đó ảnh hưởng đến hướng và tốc độ di chuyển của bão.

Bão số 4 tồn tại gần 5 ngày trên vịnh Bắc Bộ

Một trường hợp đáng chú ý khác là bão số 4, có tên quốc tế Narra. Cơn bão này tồn tại gần 5 ngày và di chuyển rất chậm trên vịnh Bắc Bộ. Có thời điểm tốc độ di chuyển của bão chỉ khoảng 3-5 km/h. Hệ thống liên tục thay đổi hướng, thậm chí có lúc dịch chuyển trở lại phía ngoài vịnh, tạo nên quỹ đạo phức tạp.

Theo các phân tích khí tượng, diễn biến này là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có trường dòng dẫn quy mô lớn không tạo ra một hướng di chuyển ổn định, tác động của các hệ thống khí quyển xung quanh và những quá trình động lực bên trong chính xoáy thuận.

Trong thời gian bão số 4 hoạt động trên vịnh Bắc Bộ, nhiều xoáy thuận nhiệt đới khác cũng xuất hiện trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, có thời điểm lên tới 4 hệ thống cùng hoạt động.

Sự tương tác giữa các hệ thống này góp phần làm trường khí quyển trở nên phức tạp, khiến quỹ đạo của các cơn bão khó dự báo hơn.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong tháng 9/2026, trên Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 2-3 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới. Trong đó, khoảng 1-2 cơn có thể ảnh hưởng hoặc đổ bộ vào đất liền Việt Nam.

Diễn biến này cho thấy nguy cơ thiên tai trên Biển Đông trong những tháng cuối mùa bão vẫn ở mức đáng lưu ý, đòi hỏi tàu thuyền và các địa phương ven biển chủ động theo dõi dự báo, cập nhật phương án ứng phó với các tình huống thời tiết nguy hiểm.

Bão số 5 Saudel hình thành trên Biển Đông, gió giật cấp 10

Hữu Đình