Dữ liệu vừa công bố tại Tây Ban Nha mới đây cho thấy có tổng cộng 5.111 trường hợp tử vong được xác định có liên quan đến nắng nóng trong mùa Hè năm nay. Theo Viện Y tế Carlos III, con số này vượt kỷ lục 4.652 ca được ghi nhận trong cùng kỳ năm 2022.

Số ca tử vong mùa Hè năm nay cũng cao hơn đáng kể so với 3.651 trường hợp trong cùng kỳ năm 2025 và 1.977 trường hợp của năm 2024.

Số liệu được ước tính thông qua hệ thống giám sát tử vong của Tây Ban Nha, kết hợp với dữ liệu thời tiết nhằm xác định những trường hợp có khả năng liên quan đến nhiệt độ cao.

Phần lớn các ca tử vong do nắng nóng có liên quan đến các bệnh tim mạch, trong đó đau tim và đột quỵ là những nguyên nhân đáng chú ý.

Tháng 7 thuộc nhóm nóng nhất trong nhiều thập kỷ

Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha (AEMET) cho biết tháng 7 là một trong những tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại khu vực đất liền của nước này kể từ năm 1961.

Nắng nóng kéo dài, kết hợp với tình trạng thiếu độ ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho cháy rừng bùng phát và lan rộng. Trong tháng 7, Tây Ban Nha trải qua một trong những mùa cháy rừng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.

Hàng chục nghìn người đã phải sơ tán tại các khu vực cách thủ đô Madrid vài chục km do nguy cơ cháy rừng.

Tình trạng thời tiết nóng bất thường được dự báo tiếp tục diễn ra tại Tây Ban Nha trong tuần này. Nhiệt độ tại các khu vực miền Nam và miền Tây có thể vượt 40 độ C.

Nắng nóng cực đoan lan rộng tại châu Âu

Tây Ban Nha không phải quốc gia duy nhất tại châu Âu ghi nhận những kỷ lục nhiệt độ mới trong mùa Hè năm nay.

Chuỗi các đợt nắng nóng kéo dài được cho là nguyên nhân làm gia tăng số ca tử vong vượt mức trung bình tại nhiều quốc gia châu Âu. Cơ quan giám sát khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) cho biết giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 7 vừa qua là thời kỳ nóng nhất từng được ghi nhận tại Tây Âu.

Tại Anh, Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) ngày 1/9 cho biết nước này trải qua mùa Hè nóng nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận số liệu, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp nhiệt độ mùa Hè lập kỷ lục.

Nhiệt độ trung bình tại Anh trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 đạt 16,5 độ C, vượt mức kỷ lục 16,1 độ C được thiết lập vào năm 2025.

Theo Met Office, biến đổi khí hậu do hoạt động của con người đã làm tăng khoảng 130 lần khả năng xuất hiện mức nhiệt trung bình kỷ lục trong mùa Hè năm nay.

Nắng nóng đi kèm với tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng. Gần 75% diện tích England và toàn bộ xứ Wales đã rơi vào tình trạng hạn hán do lượng mưa sụt giảm mạnh.

Các đợt nắng nóng kỷ lục trong tháng 5 và tháng 6 được cho là đã khiến khoảng 2.900 người tử vong tại England, gần gấp đôi tổng số ca tử vong được ghi nhận trong cả mùa Hè năm 2025.

Bỉ trải qua mùa Hè nóng nhất từng ghi nhận

Tại Bỉ, mùa Hè năm 2026 cũng được xác định là mùa Hè nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc. Theo cơ quan khí tượng Bỉ, nhiệt độ trung bình tại trạm Uccle đạt 20,3 độ C, cao hơn 2,4 độ C so với mức trung bình của những thập kỷ gần đây.

Là quốc gia có khí hậu tương đối ôn hòa và ẩm ướt, Bỉ vẫn trải qua nhiều đợt nắng nóng kể từ tháng 6. Đến tháng 8, nước này tiếp tục hứng chịu vụ cháy rừng được đánh giá là nghiêm trọng nhất trong một thế kỷ.

Những diễn biến trên cho thấy tác động ngày càng rõ rệt của thời tiết cực đoan đối với sức khỏe con người, hệ sinh thái và cơ sở hạ tầng tại châu Âu.

Các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra với cường độ mạnh hơn và tần suất cao hơn. Hệ quả là nhiều kỷ lục nhiệt độ liên tục bị phá vỡ, đồng thời làm gia tăng các rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo dữ liệu của Copernicus, khoảng 33 quốc gia, trải dài từ Tây Âu đến khu vực Sahel ở châu Phi và Trung Mỹ, đã ghi nhận tháng 7 nóng nhất kể từ khi bắt đầu quan trắc trong năm nay.

Từ 1/9, Bắc bộ và Trung bộ nắng nóng trở lại

Hữu Đình