Thời tiết tháng 8 diễn biến bất thường

Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, tháng 8/2026 ghi nhận nhiều hình thái thời tiết cực đoan trên phạm vi cả nước, từ bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn đến nắng nóng gay gắt.

Trên Biển Đông trong tháng 8 đã xuất hiện 3 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới. Trong đó, bão số 3 (Kujira), áp thấp nhiệt đới hình thành ngày 7/8, bão số 4 (Narra) và bão số 5 (Saudel) đã gây tác động đáng kể đến thời tiết trên biển và đất liền.

Tại Bắc Bộ, trong tháng 8 xuất hiện hai đợt mưa đáng chú ý, từ ngày 27/7 đến 8/8 và từ ngày 17 đến 28/8. Đặc biệt, trong các ngày 19-24/8, hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn diện rộng. Tổng lượng mưa phổ biến từ 130-330mm, nhiều nơi cao hơn 500mm. Một số điểm ghi nhận lượng mưa rất lớn như Mẫu Sơn (Lạng Sơn) 734mm và Bãi Cháy (Quảng Ninh) 731mm.

Tại Trung Bộ, mưa diện rộng xảy ra trong 4 đợt, tập trung chủ yếu ở phía Bắc khu vực. Đáng chú ý, từ ngày 19-21/8 và 24-25/8, các tỉnh từ Thanh Hóa đến thành phố Huế xuất hiện mưa vừa, mưa to trên diện rộng, với tổng lượng mưa phổ biến 100-200mm, có nơi trên 250mm.

Trong khi đó, khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ xuất hiện nhiều ngày mưa rào và dông, có thời điểm xảy ra mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Một số trạm khí tượng trong tháng 8/2026 đã ghi nhận lượng mưa ngày và tổng lượng mưa tháng vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Không chỉ mưa lớn, nắng nóng cũng diễn biến đáng chú ý. Bắc Bộ xuất hiện hai đợt nắng nóng diện rộng trong các ngày 8-13/8 và 15-17/8, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-38 độ C, có nơi trên 39 độ C.

Tại Trung Bộ, nắng nóng diện rộng xảy ra trong 3 đợt. Riêng các đợt từ ngày 2-4/8 và 21-29/8 tập trung chủ yếu tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35,5-37,5 độ C, có nơi cao hơn.

Nền nhiệt tháng 8 trên cả nước cũng ở mức cao. Nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 0,5-1 độ C. Riêng Duyên hải Nam Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn từ 1-2 độ C, có nơi cao hơn. Nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng kỳ, tập trung tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Về lượng mưa, Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị và Gia Lai có tổng lượng mưa phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 50-100%, có nơi cao hơn 150-250%. Ngược lại, một số khu vực có lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-50%. Đáng chú ý, các tỉnh ven biển từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa có tổng lượng mưa thấp hơn từ 50-80%, có nơi thấp hơn tới 90%.

Đề phòng mưa lớn diện rộng trong tháng 9

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, bước sang tháng 9, thời tiết tiếp tục có những diễn biến đáng lưu ý khi Việt Nam bước vào giai đoạn cao điểm của mùa mưa bão.

Nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước trong tháng 9 được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C.

Về lượng mưa, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh được dự báo có tổng lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%. Nam Bộ thấp hơn từ 5-15%, trong khi Cao nguyên Trung Bộ có khả năng cao hơn từ 10-20%. Các khu vực khác lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Đáng chú ý, mưa lớn diện rộng trong tháng 9 được dự báo tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng. Tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mưa rào và dông tiếp tục xuất hiện nhiều ngày, trong đó có những ngày mưa vừa, mưa to. Thời gian mưa tập trung chủ yếu vào chiều và đêm.

Cơ quan khí tượng nhận định hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên các tầng khí quyển cao và gió mùa Tây Nam ở phía Nam có thể tạo ra những đợt mưa diện rộng. Đi kèm với đó là nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Nguy cơ thời tiết cực đoan trên biển và đất liền

Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong tháng 9 được dự báo ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm trong tháng này có khoảng 2,4 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 1,2 cơn có khả năng đổ bộ vào đất liền Việt Nam.

Tại Trung Bộ, nắng nóng được dự báo giảm dần. Tuy nhiên, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện một số đợt nắng nóng diện rộng. Nắng nóng và nắng nóng gay gắt có thể tác động đến đời sống, sản xuất và nhu cầu sử dụng nước, đặc biệt trong những thời điểm nhiệt độ tăng cao kéo dài.

Trên biển, các hoạt động hàng hải, đánh bắt thủy sản cần đề phòng gió mạnh do ảnh hưởng của mưa dông cục bộ, gió mùa Tây Nam hoặc hoạt động của các xoáy thuận nhiệt đới. Những hình thái thời tiết này có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn đối với tàu thuyền hoạt động trên biển.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hình thái thời tiết cực đoan có xu hướng diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác dự báo, cảnh báo và chủ động phòng ngừa thiên tai.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo các cấp chính quyền, cơ quan, đơn vị và người dân thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là các bản tin dự báo ngắn hạn từ 1-3 ngày.

Việc chủ động cập nhật thông tin dự báo sẽ giúp các địa phương, doanh nghiệp và người dân kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, tổ chức giao thông, hoạt động trên biển và các phương án phòng, chống thiên tai, qua đó hạn chế thiệt hại do mưa lớn, dông lốc, sét, gió giật mạnh và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm gây ra.

Trước những diễn biến khó lường của thời tiết tháng 9, việc chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, lấy thông tin dự báo và cảnh báo sớm làm cơ sở ra quyết định sẽ đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và duy trì các hoạt động sản xuất, dân sinh.

Tháng 9: Nam Bộ thiếu mưa do ảnh hưởng El Niño, TP.HCM có thể nóng hơn

Minh Kiên