Theo số liệu cập nhật đến ngày 1/9, Nepal ghi nhận 987 người thiệt mạng và 3.916 người mất tích, trong đó có 583 người nước ngoài. Tại Trung Quốc, 16 người được xác nhận thiệt mạng và 546 người mất tích, gồm 261 người nước ngoài.

Như vậy, tổng số người mất tích tại hai quốc gia lên tới 4.462 người, trong đó có 844 người nước ngoài. Phần lớn người nước ngoài được cho là công dân Ấn Độ. Danh sách mất tích hiện có 275 công dân Ấn Độ và 100 công dân Trung Quốc.

Dòng bùn đất khổng lồ tràn qua khu vực biên giới

Thảm họa xảy ra ngày 26/8, sau khi một sông băng trên núi Langtang Lirung, thuộc Nepal, ở độ cao khoảng 5.200 m, sụp đổ. Khối băng, đá và đất từ trên cao đổ xuống, tạo thành dòng chảy bùn đất với sức tàn phá lớn, cuốn trôi nhiều khu vực dân cư và công trình dọc biên giới hai nước.

Tại Nepal, các khu vực Rasuwa, Nuwakot, Dhading, Kavre và Thung lũng Kathmandu chịu ảnh hưởng nặng nề. Nhiều tuyến giao thông bị chia cắt, công trình hạ tầng bị phá hủy, gây khó khăn cho việc tiếp cận các khu vực bị cô lập.

Ở phía Trung Quốc, cửa khẩu Gyirong thuộc Khu tự trị Tây Tạng cũng chịu thiệt hại nghiêm trọng. Tuyến đường kết nối tới cửa khẩu bị hư hỏng trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động cứu hộ và khôi phục giao thông.

Lực lượng cứu hộ đang khẩn trương tìm kiếm những người mất tích, trong đó có hàng trăm công nhân làm việc tại các dự án thủy điện ở Nepal. Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý thiên tai quốc gia Nepal (NDRRMA) cho biết 639 nhân viên tại các nhà máy thủy điện nằm trong danh sách mất tích.

Nhiều đường hầm tại các dự án được cho là đã bị bùn đất vùi lấp. Điều kiện địa hình phức tạp, khối lượng đất đá lớn và nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở khiến việc triển khai lực lượng cứu nạn gặp nhiều trở ngại.

Tăng cường công nghệ trong tìm kiếm, cứu nạn

Trước quy mô thảm họa, Nepal đã đề nghị hỗ trợ các thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác cứu hộ, trong đó có tủ đông bảo quản thi thể, bộ xét nghiệm ADN, công nghệ viễn thám và thiết bị bay không người lái.

Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc đã cử các đội cứu hộ tới khu vực bị ảnh hưởng để phối hợp tìm kiếm người mất tích và hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai.

Tại Trung Quốc, hơn 700 nhân lực cùng nhiều phương tiện, máy móc hạng nặng đang được huy động để khẩn trương khôi phục tuyến đường dẫn tới cửa khẩu Gyirong. Đến nay, tuyến đường đã được sửa chữa đến vị trí cách cửa khẩu khoảng 1 km. Tuy nhiên, đoạn còn lại vẫn bị hư hỏng nghiêm trọng và cần thêm thời gian để khắc phục.

Cảnh báo nguy cơ sông băng tiếp tục sụp đổ

Trong khi công tác tìm kiếm, cứu nạn vẫn đang được triển khai, nguy cơ xảy ra các sự cố thiên tai tiếp theo vẫn hiện hữu.

Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc cảnh báo các sông băng xung quanh khu vực xảy ra thảm họa vẫn có khả năng tiếp tục sụp đổ, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, dòng chảy bùn đá và sạt lở.

Một số nhà khoa học cho rằng trước khi thảm họa xảy ra, khu vực này đã xuất hiện những dấu hiệu bất thường, trong đó có hiện tượng nước tan chảy chuyển sang màu nâu và các vết nứt trên sườn núi đá ngày càng lan rộng.

Tuy nhiên, việc theo dõi các khu vực núi cao, địa hình hiểm trở vẫn là thách thức lớn. Khả năng tiếp cận hạn chế, điều kiện thời tiết thay đổi nhanh và mạng lưới quan trắc chưa phủ rộng khiến việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo kịp thời gặp nhiều khó khăn.

Thảm họa tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc một lần nữa cho thấy mức độ nguy hiểm của các hiện tượng liên quan đến sông băng tại khu vực núi cao, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm và ứng phó với các rủi ro thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Lũ quét tàn phá nghiêm trọng, Nepal cần hàng tỷ USD cho phục hồi

Minh Anh