Theo báo Le Monde ngày 3/9, ước tính trên được Tổng cục Kho bạc Pháp đưa ra tại phiên điều trần của Ủy ban Tài chính Quốc hội ngày 2/9 về tác động kinh tế của nắng nóng. Mức thiệt hại này thấp hơn đáng kể so với đánh giá được Bộ Chuyển đổi sinh thái Pháp công bố hồi giữa tháng 8, khi cơ quan này dự báo thời tiết cực đoan trong mùa Hè có thể gây thiệt hại từ 12-15 tỷ euro, tương đương gần 0,5 điểm tăng trưởng.

Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế quốc gia Pháp (INSEE) dự kiến công bố đánh giá riêng vào ngày 10/9. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng kết quả nhiều khả năng sẽ không chênh lệch lớn so với ước tính của Tổng cục Kho bạc.

Nông nghiệp chịu tác động nặng nề

Nông nghiệp đang là lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp và rõ nét nhất từ tình trạng nắng nóng và thiếu nước.

Nắng nóng kéo dài, cùng tình trạng khô hạn nghiêm trọng, đã làm suy giảm năng suất nhiều loại cây trồng. Sản lượng ngô của Pháp trong năm 2026 được dự báo giảm khoảng 35% so với năm 2025.

Tình trạng thiếu nước cũng ảnh hưởng đến các đồng cỏ, nguồn thức ăn quan trọng cho ngành chăn nuôi. Tính đến ngày 10/8, sản lượng cỏ thấp hơn khoảng một phần ba so với mức trung bình của một năm thông thường. Điều này làm gia tăng nguy cơ thiếu thức ăn cho gia súc trong mùa Đông tới.

Bên cạnh tác động trực tiếp từ thời tiết, nông dân Pháp còn phải đối mặt với chi phí đầu vào gia tăng. Giá năng lượng tăng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đã kéo theo giá khí đốt và phân bón đạm tăng cao. Trong khi đó, hoạt động vận tải biển quốc tế bị gián đoạn tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất.

Gần một phần ba lượng phân bón được giao dịch trên thị trường thế giới đi qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải gần như bị đóng cửa từ tháng 3. Sự gián đoạn này tạo thêm sức ép đối với chuỗi cung ứng nông nghiệp.

Tổng hợp các yếu tố trên, Tổng cục Kho bạc Pháp ước tính giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp có thể giảm khoảng 8% trong năm 2026. Dù vậy, mức suy giảm này vẫn thấp hơn đáng kể so với năm 2003, thời điểm Pháp trải qua một trong những đợt hạn hán nghiêm trọng nhất lịch sử, khiến giá trị gia tăng của nông nghiệp giảm khoảng 15%.

Nắng nóng gây sức ép lên hoạt động kinh tế

Thiệt hại 0,1 điểm tăng trưởng hiện mới chỉ là đánh giá ban đầu. Nhiều vụ mùa vẫn chưa hoàn tất, trong khi những tác động của nhiệt độ cao có thể tiếp tục xuất hiện trong những tuần tới.

Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến nông nghiệp mà còn có thể làm giảm năng suất lao động, gây gián đoạn hoạt động xây dựng và sản xuất năng lượng, đồng thời làm thay đổi hành vi tiêu dùng của người dân.

Tuy nhiên, Tổng cục Kho bạc Pháp cho rằng các dữ liệu hiện nay chưa cho thấy nền kinh tế nước này đang chịu một cú sốc suy giảm trên diện rộng. Một trong những yếu tố giúp hạn chế thiệt hại là khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Tại nhiều ngành nghề, doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh giờ làm việc, đặc biệt đối với các công việc phải thực hiện ngoài trời.

Dù vậy, tác động đầy đủ của mùa Hè khắc nghiệt có thể chỉ được phản ánh rõ hơn trong các số liệu kinh tế của quý III và quý IV.

Du lịch, văn hóa cũng chịu thiệt hại

Nắng nóng cực đoan đang tạo ra một mặt trận thiệt hại khác đối với kinh tế Pháp, đó là du lịch và lĩnh vực văn hóa.

Nhiều bảo tàng, lâu đài và di tích lịch sử phải rút ngắn thời gian mở cửa để bảo đảm an toàn cho du khách, nhân viên cũng như bảo vệ các tác phẩm nghệ thuật và hiện vật có giá trị.

Bảo tàng Louvre đã phải đóng cửa sớm 11 ngày trong tháng 6 và tháng 7, khiến khoảng 60.000 vé bị hủy và gây thiệt hại ít nhất 1 triệu euro. Lượng khách đến Louvre giảm khoảng 9% so với năm 2025, tương đương khoảng 200.000 lượt.

Tại lâu đài Versailles, thời gian mở cửa cũng bị rút ngắn trong 11 ngày. Trong những thời điểm nắng nóng gay gắt nhất, lượng khách giảm tới 33%, gây thiệt hại ít nhất 260.000 euro.

Trung tâm Di tích Quốc gia Pháp, cơ quan quản lý khoảng 100 công trình lịch sử, phải hoàn lại khoảng 525.000 euro tiền vé do đóng cửa sớm. Lượng khách đến các điểm tham quan do cơ quan này quản lý giảm hơn 7% trong mùa Hè. Riêng lâu đài Azay-le-Rideau ghi nhận lượng khách giảm 10% trong tháng 7 và 15% trong tháng 8.

Những con số này cho thấy tác động của biến đổi khí hậu đang vượt ra ngoài các lĩnh vực sản xuất truyền thống, trực tiếp ảnh hưởng đến những ngành kinh tế phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết và hoạt động du lịch.

Bảo tàng phải đầu tư để thích ứng

Trước những đợt nắng nóng ngày càng gay gắt, các cơ sở văn hóa của Pháp đang phải thay đổi phương thức vận hành.

Nhiều bảo tàng và di tích mở cửa sớm hơn để tránh thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày, đồng thời tăng cường hệ thống điều hòa, quạt, phun sương và bố trí các điểm cung cấp nước cho khách tham quan.

Một số cơ sở còn phải di chuyển các hiện vật nhạy cảm với nhiệt độ tới những khu vực có điều kiện bảo quản phù hợp hơn.

Tại Louvre, một số khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao được chủ động đóng cửa. Một số hiện vật bằng sáp cũng được đưa đến nơi an toàn hơn. Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại Paris phải di chuyển khoảng 40 tác phẩm, trong đó có các tác phẩm của những danh họa như Bonnard, Picasso, Modigliani và Matisse.

Về lâu dài, bài toán thích ứng còn lớn hơn nhiều. Nhiệt độ cao có thể làm gia tăng tốc độ xuống cấp của các công trình lịch sử, ảnh hưởng đến mặt tiền, các mối nối giữa những khối đá và thúc đẩy quá trình xói mòn.

Điều này buộc các bảo tàng và cơ quan quản lý di sản phải tính đến những khoản đầu tư ngày càng lớn cho hệ thống làm mát, bảo quản hiện vật và cải tạo công trình nhằm thích ứng với khí hậu mới.

Tác động của thời tiết cực đoan diễn ra trong bối cảnh triển vọng kinh tế Pháp năm 2026 vốn không mấy khả quan. Chính phủ nước này vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng 0,7% trong cả năm.

Nếu GDP tiếp tục suy giảm trong quý III, nền kinh tế Pháp sẽ tiến gần hơn tới nguy cơ rơi vào suy thoái.

Trong bối cảnh đó, 0,1 điểm phần trăm tăng trưởng bị mất do nắng nóng có thể không phải là một con số quá lớn nếu xét riêng lẻ, nhưng lại cho thấy chi phí kinh tế ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, đây mới chỉ là đánh giá ban đầu. Khi mùa Hè khắc nghiệt qua đi, những tác động tích lũy đối với nông nghiệp, năng suất lao động, du lịch, cơ sở hạ tầng và hoạt động sản xuất có thể tiếp tục được phản ánh trong các chỉ số kinh tế những tháng cuối năm.

Thực tế tại Pháp cho thấy biến đổi khí hậu không còn chỉ là vấn đề môi trường. Nắng nóng cực đoan đang trở thành một biến số kinh tế, tác động trực tiếp đến sản xuất, việc làm, tiêu dùng, du lịch, bảo tồn văn hóa và cuối cùng là tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế.

Mùa hè 2026: Tây Ban Nha ghi nhận số người chết vì nắng nóng cao kỷ lục

Khánh An