Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 10 đến 16/9, khu vực từ Thanh Hóa đến phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có khả năng cao xuất hiện một đợt mưa lớn.

Do thời điểm dự báo còn khá xa, lượng mưa cụ thể và phạm vi ảnh hưởng vẫn chưa thể xác định chính xác. Tuy nhiên, các dấu hiệu trên những mô hình dự báo thời tiết cho thấy khu vực Trung Bộ có thể bước vào một đợt mưa đáng chú ý trong những ngày tới.

Nếu mưa lớn xảy ra trên diện rộng và kéo dài, mực nước trên các sông ở Trung Bộ có khả năng lên nhanh. Bên cạnh đó, mưa lớn trên địa hình đồi núi, địa hình dốc có thể làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập úng tại các vùng trũng thấp, khu vực đô thị và các tuyến đường qua ngầm, tràn.

Nhiều hình thế thời tiết có thể cùng gây mưa

Theo nhận định của các chuyên gia, nguyên nhân gây mưa có thể đến từ sự kết hợp của nhiều hình thế thời tiết.

Đáng chú ý là dải hội tụ nhiệt đới được dự báo có khả năng hình thành vào khoảng ngày 8 - 9/9. Sau đó, một đợt không khí lạnh từ phía Trung Quốc có khả năng di chuyển xuống nước ta vào đêm 9/9, tác động và đẩy dải hội tụ nhiệt đới dịch dần xuống phía Nam.

Sự tương tác giữa các hình thế này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho mưa gia tăng tại khu vực Trung Bộ trong những ngày tiếp theo.

TS. Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết từ chiều 5/9 đến ngày 6/9, khu vực Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng và Quảng Ngãi đã xuất hiện mưa rào vào buổi chiều. Mưa có thời điểm khá lớn và kéo dài hơn so với ngày trước đó.

Tại Huế, mưa trong ngày 6/9 có thể kéo dài đến khoảng 20h. Hình thái mưa dông vào buổi chiều tại khu vực này được dự báo tiếp tục duy trì đến ngày 9/9, thậm chí có thể kéo dài hơn.

Theo dõi các mô hình dự báo thời tiết, TS. Nguyễn Ngọc Huy nhận định tổng lượng mưa trong giai đoạn từ ngày 7 đến 16/9 có thể vượt 500 mm tại khu vực từ Nghệ An đến Đà Nẵng.

Trong khi đó, khu vực Tây Nguyên có thể ghi nhận tổng lượng mưa khoảng 300 - 450 mm; Nam Trung Bộ có khả năng đạt 250 - 300 mm trong cùng thời kỳ.

Nếu kịch bản mưa lớn xảy ra, các khu vực miền núi Trung Bộ và Tây Nguyên cần đặc biệt lưu ý nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, trong khi các khu vực đô thị, vùng trũng thấp có thể đối mặt với tình trạng ngập úng.

Có thể xuất hiện vùng áp thấp trên Biển Đông

Một yếu tố khác đang được giới chuyên môn theo dõi là khả năng hình thành vùng áp thấp trên khu vực phía Bắc Biển Đông.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Huy, mô hình khí áp GFS hiện cho thấy dấu hiệu hình thành một vùng áp thấp ở phía Bắc Biển Đông, gần khu vực đảo Luzon của Philippines, vào khoảng ngày 12/9.

Vùng áp thấp này có khả năng phát triển thành áp thấp nhiệt đới hoặc mạnh lên thành bão trong những ngày sau đó. Tuy nhiên, đây mới chỉ là tín hiệu từ mô hình dự báo xa và chưa thể khẳng định về khả năng hình thành cũng như cường độ của hệ thống này.

"Cũng trong thời điểm đó, khối khí áp cao lục địa hoạt động khá mạnh ở Tây Tạng đi xuống nên nếu hình thành bão thì đường đi của nó sẽ rất phức tạp, khó dự báo chính xác từ xa", TS. Nguyễn Ngọc Huy nhận định.

Chuyên gia cũng lưu ý, những nhận định trên được đưa ra dựa trên các mô hình dự báo ở thời hạn tương đối xa nên khả năng thay đổi trong những ngày tới là rất lớn. Thậm chí, vùng áp thấp có thể không phát triển thành áp thấp nhiệt đới hoặc bão nếu các điều kiện khí quyển không thuận lợi.

Do đó, người dân cần tiếp tục theo dõi các bản tin cập nhật của cơ quan khí tượng, đặc biệt trong những ngày từ 8 đến 10/9, khi các hình thế thời tiết bắt đầu có những diễn biến rõ hơn.

Đến thời điểm hiện tại, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia chưa phát đi bản tin chính thức về khả năng xuất hiện bão trong những ngày tới.

Tuy nhiên, với khả năng xuất hiện một đợt mưa lớn trên diện rộng từ Thanh Hóa đến phía Đông Quảng Ngãi, các địa phương cần chủ động rà soát những khu vực có nguy cơ cao, nhất là vùng ven sông, vùng trũng thấp, khu vực miền núi có địa hình dốc và các tuyến giao thông thường xuyên xảy ra ngập, sạt lở khi mưa lớn.

Miền Bắc giảm mưa, miền Trung tiếp tục nắng nóng trên 38 độ

Minh Kiên