Theo số liệu đến hết tháng 7/2026, toàn thành phố Quảng Ninh có 1.291 khách hàng đưa hệ thống điện mặt trời mái nhà vào vận hành, với tổng công suất khoảng 88,91 MWp. Trong đó, 981 khách hàng sử dụng hệ thống theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất 85,13 MWp; 310 khách hàng có phát điện dư lên lưới, với tổng công suất 3,78 MWp.

Đáng chú ý, riêng trong tháng 7/2026, có thêm 234 khách hàng đưa hệ thống điện mặt trời mái nhà vào vận hành. Sự gia tăng này cho thấy việc tận dụng diện tích mái nhà để sản xuất điện đang từng bước trở thành một phương án được nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp tính đến trong bài toán sử dụng năng lượng.

Không chỉ hướng tới giảm chi phí điện năng, việc phát triển điện mặt trời mái nhà còn tạo điều kiện để người sử dụng chủ động hơn về nguồn điện, đồng thời khai thác nguồn năng lượng tái tạo ngay tại nơi tiêu thụ. Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và thúc đẩy chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch.

Về chính sách, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP. Nghị định 243/2026/NĐ-CP có những điều chỉnh đáng chú ý đối với cơ chế mua bán sản lượng điện dư của nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Theo quy định mới, sản lượng điện dư của một số nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được phép mua bán với tỷ lệ không vượt quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn. Trong giai đoạn từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thỏa thuận tỷ lệ mua bán cao hơn 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối đủ khả năng tiếp nhận và việc mua bán đáp ứng các điều kiện về vận hành an toàn hệ thống điện.

Những điều chỉnh này tạo thêm dư địa cho các mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, đồng thời mở rộng khả năng khai thác phần điện năng dư thay vì chỉ sử dụng tại chỗ.

Tại Quảng Ninh, ngành điện cũng đang triển khai mô hình điện mặt trời mái nhà tại các trụ sở, nhà điều hành của đơn vị trực thuộc. Công ty Điện lực Quảng Ninh đã đưa 5 hệ thống vào vận hành với tổng công suất 225 kWp. Bên cạnh đó, 78 cán bộ, nhân viên của công ty đã lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại gia đình, với tổng công suất 534 kWp.

Việc cán bộ, nhân viên ngành điện trực tiếp sử dụng hệ thống điện mặt trời cũng giúp đơn vị có thêm kinh nghiệm thực tế về vận hành và khai thác nguồn điện tái tạo. Đây là cơ sở để ngành điện Thành phố hỗ trợ, tư vấn khách hàng trong quá trình lựa chọn, lắp đặt và sử dụng hệ thống phù hợp với nhu cầu thực tế.

Cùng với phát triển nguồn điện tại chỗ, các đơn vị đã hỗ trợ khách hàng về kỹ thuật, đấu nối và khuyến khích kết hợp điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ. Giải pháp này được chú trọng tại các khu vực miền núi, nơi điều kiện địa hình và thời tiết có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện.

Hệ thống lưu trữ cho phép phần điện năng được tạo ra vào thời điểm có bức xạ mặt trời cao được sử dụng vào những thời điểm phù hợp, qua đó nâng cao khả năng chủ động về nguồn điện và hiệu quả khai thác hệ thống điện mặt trời.

Với số lượng khách hàng tiếp tục tăng, điện mặt trời mái nhà đang dần trở thành một thành phần đáng chú ý trong phương án sử dụng năng lượng tại Quảng Ninh. Việc kết hợp nguồn điện mặt trời với mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ, cùng với khung chính sách ngày càng hoàn thiện, có thể mở rộng khả năng khai thác nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng của thành phố theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.

Quảng Ninh đưa AI vào cảnh báo dông sét trên vịnh Hạ Long

Khang Vũ