Hà Tĩnh là địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, mưa lớn, lũ lụt, lũ quét và sạt lở đất. Năm 2025, tỉnh hứng chịu nhiều cơn bão mạnh, 12 đợt mưa lớn diện rộng và nhiều đợt lũ, gây thiệt hại ước gần 11.000 tỷ đồng, làm 9 người chết, 74 người bị thương, ảnh hưởng hàng trăm nghìn nhà dân và nhiều công trình.

Năm 2026, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp. Riêng đợt mưa từ ngày 18-21/8 gây ngập tại nhiều khu dân cư, ảnh hưởng hơn 3.300 ha lúa hè thu cùng một số công trình, hạ tầng. Thực tế đặt ra yêu cầu phải chủ động xây dựng kịch bản, lực lượng và phương tiện ứng phó từ sớm.

Chủ động từ sớm, chuẩn bị cho từng tình huống

Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, phương án phòng, chống thiên tai năm 2026 được xây dựng theo nguyên tắc “3 sẵn sàng” và phương châm “4 tại chỗ”, yêu cầu các cấp, ngành chủ động nhận diện loại hình, cấp độ rủi ro để xây dựng phương án phù hợp từng địa bàn.

Thay vì chỉ xây dựng kịch bản chung, Hà Tĩnh chú trọng chuẩn bị cụ thể cho từng tình huống, từ lực lượng, phương tiện đến phương án xử lý tại các khu vực xung yếu. Điều này giúp lực lượng tại chỗ phản ứng nhanh, nhất là khi giao thông bị chia cắt hoặc khó huy động hỗ trợ từ bên ngoài.

Cùng với đó, công tác dự báo, cảnh báo và rà soát khu vực có nguy cơ cao được tăng cường. Trước các đợt mưa lớn, chính quyền cơ sở kiểm tra hệ thống tiêu thoát nước, hồ chứa, đê điều, công trình phòng, chống thiên tai và những tuyến giao thông có nguy cơ ngập, sạt lở.

Trong đợt mưa từ ngày 18-21/8, các địa phương đã kiểm tra khu vực xung yếu, vận hành hệ thống tiêu thoát nước, khơi thông dòng chảy, đồng thời bố trí cảnh báo, rào chắn tại các tuyến đường bị ngập hoặc mất an toàn. Việc xử lý sớm góp phần hạn chế thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân.

Đặc biệt, UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu rà soát, hoàn thiện kịch bản sơ tán dân theo từng loại hình thiên tai và đặc điểm từng khu vực. Phương án phải xác định rõ đối tượng ưu tiên, tuyến đường, phương tiện, lực lượng hỗ trợ, địa điểm tránh trú và bảo đảm các điều kiện thiết yếu như nước sạch, thuốc men, điện, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự.

Việc chuẩn bị trước có ý nghĩa quan trọng với những loại hình thiên tai diễn biến nhanh như lũ quét, sạt lở, ngập sâu. Khi thời gian ứng phó bị rút ngắn, phương án và nhiệm vụ được phân công cụ thể sẽ giúp cơ sở chủ động hơn, hạn chế bị động trước các tình huống bất thường.

Tăng khả năng chi viện, không để địa bàn bị cô lập

Một yêu cầu quan trọng trong tổ chức ứng phó thiên tai tại Hà Tĩnh là tăng cường phối hợp liên xã, liên địa bàn, nhất là tại các khu vực có nguy cơ ngập sâu, sạt lở, chia cắt, vùng hạ du hồ chứa và ven biển. Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, cơ chế phối hợp được xây dựng theo đặc điểm từng lưu vực sông, khu vực hạ du và vùng có nguy cơ cao.

Các địa phương xác định xã trung tâm, điểm tập kết lực lượng, vật tư, phương tiện; đồng thời xây dựng tuyến sơ tán, nơi trú tránh và phương án chi viện giữa các địa bàn. Cách tổ chức này nhằm bảo đảm hỗ trợ kịp thời khi một khu vực bị cô lập hoặc không đủ nguồn lực xử lý tình huống phát sinh.

Cùng với lực lượng, Hà Tĩnh chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị, vật tư, nhiên liệu dự trữ và nhu yếu phẩm, đồng thời phân công lực lượng nòng cốt tham gia phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Đây là những điều kiện cần thiết để phương châm “4 tại chỗ” được triển khai thực chất, nhất là trong thời điểm giao thông có thể bị chia cắt.

Công tác bảo vệ các công trình trọng điểm cũng được tăng cường. UBND tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức các đoàn kiểm tra và thành lập ban chỉ huy bảo vệ những công trình như hồ Kẻ Gỗ, hồ Bộc Nguyên, đê La Giang, hồ Ngàn Trươi cùng hệ thống Sông Rác, Kim Sơn và Thượng Sông Trí. Việc kiểm tra, chuẩn bị vật tư, thiết bị và phương án xử lý sự cố nhằm hạn chế nguy cơ bị động khi mưa lũ diễn biến bất thường.

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng khó dự báo, Hà Tĩnh xác định yêu cầu xuyên suốt là chủ động từ sớm, từ xa, tăng cường dự báo, cảnh báo và bảo đảm an toàn tính mạng người dân. Khi lực lượng, phương tiện, vật tư, tuyến sơ tán và cơ chế chi viện được chuẩn bị trước, khả năng phản ứng nhanh tại cơ sở sẽ được nâng lên, góp phần giảm thiểu thiệt hại và hạn chế tình trạng địa bàn bị cô lập trong thiên tai

Hà Tĩnh hứng mưa lớn, hàng nghìn hecta cây trồng bị ảnh hưởng

Kiệt Vũ