Dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn tại TP Sầm Sơn (cũ), nay thuộc phường Nam Sầm Sơn, do Công ty TNHH hai thành viên môi trường Nam Thành phố làm chủ đầu tư.

Chủ trương đầu tư dự án được Chủ tịch UBND tỉnh chấp thuận năm 2020 và điều chỉnh vào năm 2022. Theo phương án hiện tại, nhà máy có công suất xử lý 300 tấn rác/ngày đêm, sử dụng công nghệ đốt không thu hồi năng lượng, với tổng vốn đầu tư hơn 242 tỷ đồng.

Đến nay, chủ đầu tư đang tổ chức thi công xây dựng nhà máy. Dự kiến trong quý I/2027, dự án sẽ bắt đầu tiếp nhận rác để vận hành thử nghiệm, đồng thời chuẩn bị các điều kiện phục vụ công tác nghiệm thu và cấp phép hoạt động chính thức.

Trong quá trình thực hiện dự án, Công ty TNHH hai thành viên môi trường Nam Thành phố đã phối hợp với một số đối tác nước ngoài tiến hành nghiên cứu, khảo sát thực tế. Các bên đưa ra phương án nâng cấp công nghệ của nhà máy, từ hình thức đốt không thu hồi năng lượng sang công nghệ điện rác lò ghi của Cộng hòa Liên bang Đức, cho phép thu hồi năng lượng và phát điện.

Cùng với việc thay đổi công nghệ, phương án được nghiên cứu cũng đề xuất nâng công suất xử lý từ 300 tấn lên 800 tấn/ngày đêm.

Các doanh nghiệp tham gia nghiên cứu hợp tác gồm Công ty MAG GmbH (Cộng hòa Liên bang Đức), Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển quốc tế Việt Anh (VA-IDC), Công ty Heavy Machinery Viqa DMCC (Dubai, UAE) và Công ty Sinoma Overseas Development thuộc Tập đoàn Sinoma International Engineering (Trung Quốc).

Các bên đã tiến hành khảo sát hiện trạng, nghiên cứu phương án và ký biên bản ghi nhớ, qua đó thể hiện ý định hợp tác trong việc nâng cấp dự án.

Tại buổi làm việc, đại diện các doanh nghiệp đã thông tin về năng lực, kinh nghiệm, giải pháp công nghệ cũng như kế hoạch đầu tư và tổ chức vận hành nhà máy trong trường hợp phương án nâng cấp được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Theo phương án ban đầu được các nhà đầu tư giới thiệu, nhà máy sẽ sử dụng công nghệ đốt trên ghi cơ học có nguồn gốc từ Cộng hòa Liên bang Đức. Dự kiến hệ thống gồm 3 dây chuyền lò ghi, mỗi dây chuyền có công suất khoảng 267 tấn/ngày đêm, đưa tổng công suất xử lý lên khoảng 800 tấn/ngày đêm.

Công suất phát điện thuần dự kiến đạt khoảng 20,4 MW, trong khi tổng mức đầu tư ước khoảng 87 triệu USD.

Tuy nhiên, việc nâng công suất cũng đặt ra yêu cầu phải xem xét lại các điều kiện về quy hoạch và quỹ đất. Theo quy hoạch phân khu hiện hành, dự án đang sử dụng khoảng 6,86 ha, nằm trong khu đất hạ tầng kỹ thuật đầu mối có tổng diện tích 8,92 ha.

Khoảng 2,06 ha diện tích còn lại hiện có liên quan đến 2 dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách. Do đó, trường hợp việc nâng công suất kéo theo nhu cầu mở rộng mặt bằng, các cơ quan chức năng cùng nhà đầu tư sẽ phải tiếp tục nghiên cứu và giải quyết những vấn đề liên quan đến quy hoạch, đất đai và quỹ đất theo đúng quy định.

Sau khi nghe báo cáo của doanh nghiệp, đề xuất của các nhà đầu tư cùng ý kiến từ các sở, ngành và địa phương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm đánh giá cao sự quan tâm cũng như quá trình nghiên cứu phương án nâng cấp Nhà máy xử lý chất thải rắn tại phường Nam Sầm Sơn.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, việc chuyển từ công nghệ đốt không thu hồi năng lượng sang mô hình xử lý rác kết hợp phát điện phù hợp với định hướng mà tỉnh ưu tiên. Các dự án theo hướng này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả xử lý chất thải, khai thác nguồn tài nguyên từ rác và giảm sức ép lên môi trường.

Dù vậy, lãnh đạo tỉnh yêu cầu quá trình hợp tác, đầu tư và triển khai dự án phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật Việt Nam. Phương án đầu tư đồng thời phải phù hợp với Quy hoạch tỉnh, quy hoạch sử dụng đất và những quy hoạch liên quan.

Đối với đề xuất nâng công suất nhà máy lên 800 tấn/ngày đêm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm yêu cầu nhà đầu tư nghiên cứu kỹ nguồn nguyên liệu đầu vào. Trong đó, cần làm rõ khối lượng rác, phạm vi và phân vùng thu gom, qua đó bảo đảm nguồn cung ổn định, lâu dài cho hoạt động của nhà máy.

Một trong những hướng đang được nghiên cứu là sử dụng lượng rác tồn tại bãi rác Trung Sơn kết hợp với nguồn rác thu gom mới để đưa về nhà máy xử lý. Theo đánh giá tại buổi làm việc, đây là hướng nghiên cứu tích cực.

Nếu đáp ứng được các điều kiện về tính khả thi, phương án này vừa có thể bảo đảm nguồn nguyên liệu cho nhà máy, vừa góp phần xử lý lượng rác đang tồn lưu tại bãi rác, qua đó giải quyết một vấn đề môi trường mà tỉnh đang quan tâm.

Về cơ cấu nguyên liệu dự kiến, khoảng 80% là rác thải sinh hoạt và 20% là rác thải công nghiệp. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh lưu ý doanh nghiệp cần tính đến xu hướng lượng rác thải công nghiệp có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Việc dự báo nguồn rác cần được thực hiện song song với tính toán về công nghệ, thiết bị và phương án xử lý, nhằm bảo đảm các yêu cầu về môi trường cũng như khả năng vận hành ổn định và lâu dài của nhà máy.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm yêu cầu Công ty TNHH hai thành viên môi trường Nam Thành phố xây dựng văn bản báo cáo, đề xuất cụ thể về phương án phối hợp và hình thức hợp tác với các doanh nghiệp nước ngoài. Nội dung cần làm rõ quy mô, công nghệ, phương án nâng cấp, mở rộng và lộ trình thực hiện dự án để trình UBND tỉnh xem xét.

Các sở, ngành liên quan và phường Nam Sầm Sơn được giao căn cứ chức năng, nhiệm vụ để phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện những thủ tục cần thiết.

Đồng thời, các đơn vị phải rà soát các nội dung liên quan đến đầu tư, quy hoạch, đất đai, môi trường, điện lực, nguồn nguyên liệu và các điều kiện có liên quan. Mục tiêu là bảo đảm phương án nâng cấp, nếu được triển khai, phải đúng quy định, có tính khả thi và mang lại hiệu quả, qua đó góp phần giải quyết căn cơ bài toán xử lý chất thải trên địa bàn.

Thanh Hóa: Nhà máy rác Đông Nam chưa thể hoạt động trở lại vì còn 2.000 tấn rác tồn

Hạ Anh