Huế: Gỡ điểm nghẽn mặt bằng, đồng bộ không gian di sản
Pháp luật môi trường - Ngày đăng : 15:00, 23/09/2026
Huế: Gỡ điểm nghẽn mặt bằng, đồng bộ không gian di sản
Công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế đến tháng 9/2026 vẫn chưa hoàn tất. Hơn 360 hộ dân thuộc diện di dời tại khu vực I di tích chưa bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ thi công và quá trình chỉnh trang không gian cảnh quan khu vực di sản.
Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đang thực hiện các hạng mục thành phần trong dự án “Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế”, tập trung ở khu vực Thượng thành, các Eo bầu, Hộ Thành hào, song đang có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng mặt bằng.
Hơn 360 hộ còn vướng mặt bằng
Dự án được phê duyệt từ năm 2011, gồm hợp phần đền bù, giải phóng mặt bằng và hợp phần tu bổ, tôn tạo di tích. Giai đoạn 1 giải phóng mặt bằng được triển khai tại 11 khu vực với diện tích khoảng 25,5 ha, có 2.233 hộ dân bị ảnh hưởng.
Theo Ban Quản lý Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế, hồ sơ đền bù, giải phóng mặt bằng đã được phê duyệt đạt 99,5%. Trong số các hộ đã được phê duyệt, 1.864 hộ đã bàn giao mặt bằng, đạt hơn 83%. Phần còn lại chưa bàn giao chủ yếu liên quan đến những vướng mắc về bồi thường, tái định cư và sử dụng đất.
Mặt bằng chưa được bàn giao đồng bộ đang ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai nhiều hạng mục tu bổ tại Kinh thành Huế. Tại các khu vực Eo bầu Nam Hanh, Đông Thái, Đông Trường và Đông Gia, vẫn còn hộ dân sinh sống trong phạm vi dự án. Một số vị trí vừa có công trình thi công, vừa còn nhà dân chưa di dời, khiến việc tổ chức thi công và chỉnh trang không gian gặp khó khăn.
Hạng mục tu bổ, tôn tạo hệ thống Thượng thành và Eo bầu mặt Đông được triển khai từ năm 2024 với tổng mức đầu tư gần 55 tỷ đồng, hiện đạt hơn 75% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, các dốc kéo pháo và đường dạo tại một số eo bầu vẫn chậm do chưa có mặt bằng. Công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 10/2026 nhưng đang đứng trước nguy cơ kéo dài tiến độ.
Hạng mục tu bổ Thượng thành, Eo bầu, kè đá và kè Hộ Thành hào đoạn từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc có tổng mức đầu tư hơn 137 tỷ đồng, mới đạt hơn 25% khối lượng và dự kiến hoàn thành cuối năm 2027. Gần 20 hộ dân tại khu vực kè ngoài Hộ Thành hào và Eo bầu Bắc Trung hiện chưa bàn giao mặt bằng.
Tại khu vực từ Tây Thành Thủy quan đến Tây Thành đài, gồm phần kè ngoài Hộ Thành hào, vẫn còn hơn 50 hộ dân chưa được giải phóng mặt bằng. Khu vực di tích Khâm Thiên Giám còn khoảng 10 hộ.
Tình trạng kéo dài cũng xuất hiện tại một số hạng mục triển khai từ nhiều năm trước. Hạng mục tu bổ Eo bầu Nam Xương đài khởi công năm 2015, đến năm 2019 đạt khoảng 70% giá trị hợp đồng nhưng phần còn lại chưa thể thực hiện do liên quan đến giải phóng mặt bằng công trình Tỳ Bà Trang, còn gọi là Nhạc Hoa viên.
Tương tự, hạng mục tu bổ, tôn tạo Thượng thành và Eo bầu Nam Hưng, Nam Minh triển khai từ năm 2017, đến năm 2019 đạt khoảng 70% khối lượng. Tuy nhiên, một hộ dân vẫn nằm tại vị trí dốc kéo pháo ở Eo bầu Nam Hưng, khiến phần việc liên quan chưa thể hoàn tất.
Bảo tồn di sản gắn với quy hoạch không gian đô thị
Trước những điểm nghẽn về mặt bằng, lãnh đạo TP. Huế yêu cầu các đơn vị, địa phương rà soát cụ thể từng trường hợp, xác định trách nhiệm, phương án và tiến độ xử lý. Các thủ tục, chính sách liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cũng được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện để đẩy nhanh bàn giao mặt bằng.
Đối với Kinh thành Huế, giải phóng mặt bằng không chỉ là điều kiện để triển khai các công trình xây dựng mà còn liên quan trực tiếp đến quá trình tổ chức lại không gian đô thị trong khu vực di sản. Các hạng mục Thượng thành, Eo bầu, Hộ Thành hào, đường dạo và không gian cảnh quan có mối liên hệ với nhau, do đó mặt bằng bàn giao không đồng bộ có thể làm gián đoạn quá trình chỉnh trang tổng thể.
Yêu cầu đặt ra là quá trình di dời, tái định cư cần được triển khai phù hợp với phương án bảo tồn và tổ chức không gian, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Đây cũng là yếu tố cần được tính toán để tránh tình trạng công trình đã hoàn thành nhưng các khu vực liền kề vẫn chưa được xử lý, làm giảm tính đồng bộ của không gian di sản.
Bên cạnh yếu tố kiến trúc và hạ tầng, cảnh quan và không gian xanh cũng được TP. Huế lưu ý trong quá trình chỉnh trang. Tại khu vực đàn Xã Tắc và hồ Tịnh Tâm, thành phố yêu cầu có phương án giữ lại những cây xanh lâu năm, góp phần duy trì cảnh quan và không gian xanh trong khu vực di tích.
Với định hướng phát triển đô thị gắn với bảo tồn di sản, việc hoàn thiện mặt bằng cần được đặt trong tổng thể quy hoạch không gian, hạ tầng và cảnh quan. Khi các yếu tố này được triển khai đồng bộ, Kinh thành Huế không chỉ được tu bổ về mặt kiến trúc mà còn có điều kiện hình thành một không gian di sản hài hòa với đô thị hiện đại, bảo đảm giá trị lịch sử, cảnh quan và môi trường được duy trì lâu dài.
.jpg)