Theo Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, miền Bắc thường bước vào mùa ô nhiễm không khí từ tháng 10 đến khoảng tháng 3 năm sau. Điều kiện thời tiết mùa đông khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm.

Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đẩy mạnh đầu tư xây dựng hạ tầng, phát triển đô thị và triển khai các dự án, hoạt động đào, đắp, san lấp, phá dỡ, vận chuyển đất, cát và vật liệu xây dựng dự báo tăng mạnh vào những tháng cuối năm. Đây là những nguồn có nguy cơ phát sinh, phát tán bụi tại đô thị, khu dân cư và các tuyến đường đông phương tiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát việc kiểm soát bụi tại công trường. Chủ đầu tư, nhà thầu phải thực hiện nghiêm việc che chắn công trường, che phủ vật liệu, tưới nước, vệ sinh công trường và phương tiện vận chuyển; không để đất, cát, vật liệu xây dựng phát tán ra môi trường.

Kiểm soát các nguồn phát thải lớn

Các địa phương được yêu cầu ưu tiên nguồn lực kiểm soát ô nhiễm tại đô thị và những khu vực thường xuyên ô nhiễm; rà soát, xác định nguồn phát thải lớn và xây dựng lộ trình kiểm soát phù hợp.

Bộ cũng đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm về bảo vệ môi trường, đồng thời xây dựng mục tiêu và lộ trình giảm phát thải đối với các nguồn trọng điểm, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng địa phương.

Công bố chất lượng không khí, chủ động ứng phó ô nhiễm nghiêm trọng

Các tỉnh, thành phố cần công bố chỉ số chất lượng không khí (VN_AQI) hằng ngày trên phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử và ứng dụng di động, kèm khuyến cáo để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe.

Địa phương cũng phải chuẩn bị điều kiện triển khai mạng lưới cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình tại Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg ngày 2/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, cần xây dựng năng lực thực hiện các biện pháp khẩn cấp khi chất lượng không khí ô nhiễm nghiêm trọng; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân bảo vệ sức khỏe, giảm phát thải và ưu tiên phương tiện, năng lượng thân thiện với môi trường.

Hoàn thiện kế hoạch quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030

Các tỉnh, thành phố đã hợp nhất nhưng có kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030 cần rà soát, cập nhật theo địa bàn hành chính mới. Các kế hoạch phải xác định mục tiêu, chỉ tiêu về chất lượng không khí, tối thiểu gồm VN_AQI và nồng độ bụi PM2.5.

Những địa phương chưa có kế hoạch phải xây dựng, ban hành Kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí cấp tỉnh giai đoạn 2026-2030 theo quy định, phù hợp với Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

UBND các tỉnh, thành phố phải thường xuyên theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện và kịp thời điều chỉnh giải pháp khi chất lượng không khí không đạt yêu cầu.

Khởi tố Tổng giám đốc công ty bê tông vì gây ô nhiễm môi trường

Mai Hạ