Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn vừa đề nghị Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường phối hợp tổ chức các hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2026.

Chiến dịch năm nay có chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch”, tập trung vào vấn đề lãng phí thực phẩm - một trong những nguồn phát sinh chất thải lớn nhưng có thể phòng tránh. Thông điệp của chiến dịch hướng tới việc kết nối những lựa chọn trong mỗi bữa ăn với sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát sinh chất thải và xây dựng môi trường sống sạch hơn.

Theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan, đơn vị và địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của chiến dịch và chủ đề năm 2026 trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số, tại khu dân cư, trường học, cơ sở sản xuất, kinh doanh và khu vực công cộng.

Một trong những nội dung trọng tâm là giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm tại gia đình, cơ quan, trường học, nhà hàng, khách sạn, chợ và các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Cùng với đó, các địa phương tổ chức vệ sinh môi trường, thu gom rác tại khu dân cư, tuyến đường, khu vực công cộng, sông, suối, ao, hồ và những địa điểm có nguy cơ ô nhiễm.

Việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni-lông khó phân hủy cũng được khuyến khích. Tùy điều kiện thực tế, các địa phương có thể tổ chức các hoạt động như đổi rác lấy quà, thu gom chất thải tái chế, chất thải điện tử, pin đã qua sử dụng; trồng, chăm sóc cây xanh và chỉnh trang cảnh quan.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động giới thiệu, nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả và sáng kiến cộng đồng trong bảo vệ môi trường. Qua đó, từng bước hình thành thói quen giảm phát sinh chất thải, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và xây dựng lối sống xanh.

Từ “đĩa ăn sạch” đến “thành phố sạch”

Trước đó, sáng 20/9, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND TP Hà Nội cùng các đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2026. Với chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch”, chiến dịch năm nay hướng sự quan tâm của cộng đồng tới một vấn đề quen thuộc trong đời sống: thực phẩm bị bỏ đi và lượng chất thải phát sinh từ hoạt động ăn uống hằng ngày.

Theo Báo cáo Chỉ số Lãng phí thực phẩm năm 2024 của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, khoảng 1,05 tỷ tấn thực phẩm đã bị lãng phí trong năm 2022 tại các hộ gia đình, dịch vụ ăn uống và bán lẻ, tương đương khoảng 19% lượng thực phẩm dành cho người tiêu dùng.

Lãng phí thực phẩm không chỉ là câu chuyện về phần thức ăn bị bỏ lại trên bàn ăn. Để sản xuất lượng thực phẩm đó, xã hội đã sử dụng đất, nước, năng lượng, nguyên liệu và công sức của nhiều người. Khi thực phẩm bị vứt bỏ, những nguồn lực đã được sử dụng trong quá trình sản xuất, vận chuyển và chế biến cũng bị lãng phí.

Đáng chú ý, thực phẩm bị thải bỏ còn tạo thêm áp lực cho hệ thống thu gom và xử lý chất thải. Theo tài liệu tại lễ phát động, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ chiếm khoảng 50-70% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam. Nếu không được giảm thiểu, phân loại và xử lý phù hợp, lượng chất thải hữu cơ lớn tiếp tục tạo sức ép đối với hạ tầng thu gom, xử lý chất thải và môi trường đô thị.

Vì vậy, thông điệp “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch” không chỉ đề cập đến việc hạn chế thức ăn thừa, mà còn đặt vấn đề về cách mỗi cá nhân sử dụng thực phẩm, tài nguyên và xử lý chất thải trong đời sống hằng ngày. Từ việc lấy vừa đủ thức ăn, hạn chế bỏ thừa đến phân loại chất thải tại nguồn, những thay đổi nhỏ trong mỗi gia đình có thể góp phần giảm áp lực lên môi trường.

Lạng Sơn xây mạng lưới xử lý, thu gom chất thải xây dựng

Hoài Thy