Thanh tra Chính phủ: Siết quản lý các lĩnh vực 'nóng' về môi trường, khoáng sản và nguồn nước
Pháp luật môi trường - Ngày đăng : 13:31, 28/09/2026
Thanh tra Chính phủ: Siết quản lý các lĩnh vực 'nóng' về môi trường, khoáng sản và nguồn nước
Thanh tra Chính phủ xác định quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản, nguồn nước và môi trường là những lĩnh vực cần tập trung thanh tra do tiềm ẩn nguy cơ phát sinh sai phạm, thất thoát, lãng phí. Hoạt động thanh tra sẽ được tăng cường cả định kỳ và đột xuất, gắn với yêu cầu phát hiện bất cập trong cơ chế quản lý và xử lý nghiêm các vi phạm.
Mới đây, ngày 26/9, Thanh tra Chính phủ thông tin về Kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 56-KL/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Theo kế hoạch, công tác phòng, chống tội phạm được gắn với các hoạt động chuyên môn của ngành Thanh tra, gồm thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tiếp công dân. Cùng với đó, ngành Thanh tra đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả thanh tra tại những lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh sai phạm, thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực. Nhóm lĩnh vực được xác định trọng tâm gồm đầu tư công; quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước.
Trong hoạt động thanh tra định kỳ và đột xuất, các lĩnh vực môi trường, tài nguyên, khoáng sản và nguồn nước sẽ được tập trung kiểm tra. Đây cũng là những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến việc sử dụng tài nguyên, tổ chức không gian phát triển, bảo vệ môi trường và bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đất đai và tài nguyên, kế hoạch còn xác định nhiều lĩnh vực nhạy cảm khác cần được tăng cường thanh tra như đầu tư công, tài chính, tài sản công, an toàn dữ liệu, chuyển đổi số, an toàn thực phẩm và các hành vi xâm hại sức khỏe cộng đồng.
Mục tiêu của hoạt động thanh tra không chỉ dừng ở việc phát hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc dấu hiệu tội phạm liên quan đến tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Qua thanh tra, cơ quan chức năng sẽ rà soát những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách và quy định pháp luật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.
Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm được phát hiện qua thanh tra, kế hoạch đặt mục tiêu hằng năm bảo đảm 100% vụ việc được chuyển giao kịp thời, đúng quy định cho cơ quan Công an và các cơ quan có thẩm quyền để điều tra, xử lý.
Khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, lực lượng thanh tra phải báo cáo và chuyển ngay hồ sơ, tài liệu liên quan cùng văn bản kiến nghị khởi tố đến cơ quan điều tra có thẩm quyền, đồng thời thông báo cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp.
Thanh tra Chính phủ cũng sẽ tăng cường phối hợp với cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án nhằm thu hồi tiền, tài sản của Nhà nước bị chiếm đoạt, thất thoát hoặc sử dụng lãng phí.
Yêu cầu siết quản lý tài nguyên được đặt ra trong bối cảnh nhiều vụ việc liên quan đất đai, khoáng sản và tài sản công tiếp tục được cơ quan thanh tra phát hiện, xử lý.
Gần đây nhất, tại Thông báo Kết luận thanh tra số 3490/TB-TTCP ngày 25/9/2026, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ hàng loạt vi phạm trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp, cũng như việc cung cấp vật liệu xây dựng cho một số dự án đường bộ cao tốc.
Đáng chú ý, cơ quan thanh tra phát hiện tại mỏ đá Thường Tân III, doanh nghiệp đã khai thác vượt công suất được cấp phép lên tới 785.949m³ trong 4 năm liên tiếp. Nghiêm trọng hơn, có 205.407m³ đá nguyên khai không được phản ánh trong sổ sách kế toán, với giá trị ước tính khoảng 28,617 tỷ đồng, gây nguy cơ thất thu lớn cho ngân sách nhà nước.
