Singapore thu hồi hơn 33 triệu chai, lon nhờ mô hình đặt cọc - hoàn trả

Tin Quốc tế - Ngày đăng : 15:35, 04/10/2026

Chỉ sau vài tháng triển khai chương trình hoàn trả tiền đặt cọc bao bì đồ uống, Singapore đã ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người tiêu dùng. Hơn 33 triệu chai nhựa và lon kim loại được người dân chủ động mang tới các trạm thu gom, tạo nguồn nguyên liệu lớn cho nhà máy phân loại công nghệ cao vừa vận hành.
Tin Quốc tế

Singapore thu hồi hơn 33 triệu chai, lon nhờ mô hình đặt cọc - hoàn trả

Hải Đăng • 04/10/2026 15:35

Chỉ sau vài tháng triển khai chương trình hoàn trả tiền đặt cọc bao bì đồ uống, Singapore đã ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người tiêu dùng. Hơn 33 triệu chai nhựa và lon kim loại được người dân chủ động mang tới các trạm thu gom, tạo nguồn nguyên liệu lớn cho nhà máy phân loại công nghệ cao vừa vận hành.

Người dân chủ động mang chai, lon đi đổi tiền cọc

Đến giữa tháng 9, hơn 33 triệu vỏ chai nhựa và lon kim loại đã được thu gom tại các trạm tiếp nhận tự động trên khắp Singapore. Con số này cao gấp 6 lần so với thời điểm đầu tháng 8.

Kết quả trên gắn với chương trình hoàn trả tiền đặt cọc bao bì đồ uống được Singapore triển khai từ đầu tháng 4. Theo cơ chế này, mỗi chai nhựa hoặc lon kim loại có dung tích từ 150ml đến 3.000ml khi đưa ra thị trường sẽ được cộng thêm khoản tiền đặt cọc 0,10 đôla Singapore, tương đương khoảng 0,07 USD.

capture(3).jpg
Ảnh minh họa

Sau khi sử dụng, người tiêu dùng chỉ cần đưa vỏ chai, lon rỗng có dán nhãn nhận diện tới các máy tiếp nhận tự động tại khu dân cư để nhận lại đầy đủ khoản tiền đặt cọc.

Hiện mạng lưới thu gom của chương trình có khoảng 1.300 máy tiếp nhận tự động đang hoạt động. Dự kiến thêm 200 trạm sẽ được bổ sung nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Theo thống kê của BCRS Ltd, đơn vị vận hành chương trình, trong hơn 33 triệu bao bì được thu hồi, chai nhựa chiếm khoảng 55%, trong khi 45% còn lại là vỏ lon kim loại.

Singapore đặt mục tiêu thu hồi ít nhất 60% lượng bao bì đồ uống bán ra thị trường ngay trong năm đầu tiên và nâng tỷ lệ này lên 80% vào năm 2029. Việc số lượng bao bì thu gom tăng từ 5,5 triệu vỏ chai hồi đầu tháng 8 lên hơn 33 triệu vào giữa tháng 9 cho thấy người tiêu dùng đã nhanh chóng thích nghi với mô hình này.

Bà Stephanie Yip, Tổng giám đốc BCRS Ltd, chia sẻ: “Cam kết của chúng tôi là vận hành chương trình một cách công bằng, minh bạch và có trách nhiệm. Từ tỷ lệ thu hồi đến cách thống kê, phân loại để tái chế, chúng tôi muốn tạo dựng niềm tin vững chắc. Đây là chương trình hoàn toàn mới và chúng ta mới chỉ đang ở những bước khởi đầu”.

Nhà máy 2.000m2 vận hành bằng robot

Cùng với mạng lưới thu gom, Singapore đưa vào hoạt động một trung tâm phân loại tập trung rộng 2.000m2 tại khu công nghiệp Tuas nhằm xử lý lượng vật liệu ngày càng lớn.

Cơ sở này do doanh nghiệp quản lý chất thải Cora Environment vận hành, sử dụng hoàn toàn điện mặt trời và được trang bị dây chuyền tự động hóa chuyển giao từ Na Uy.

Tại đây, các công đoạn phân loại độc hại gần như không cần đến lao động thủ công. Những túi chứa chai, lon từ các máy thu gom tự động được đóng gói theo mã màu từng khu vực trước khi chuyển về nhà máy.

Khi tới cơ sở, camera thông minh quét và đếm số lượng túi. Sau đó, cánh tay robot tự động gắp, rạch túi và đưa bao bì vào khoang xử lý dạng trục vít.

Toàn bộ quy trình được thực hiện khép kín trong khoảng 30 phút cho một vòng đời sản phẩm. Lượng nước ngọt còn sót lại trong bao bì được rút bỏ nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn chéo giữa các dòng vật liệu.

Thay cho băng chuyền lộ thiên, hệ thống ống dẫn khí kín được sử dụng để vận chuyển chai, lon giữa các công đoạn, qua đó hạn chế phát tán mùi và bụi bẩn.

Trong dây chuyền, hệ thống nam châm từ tính nhanh chóng tách các lon thép sang một khoang riêng. Nắp nhựa và nhãn mác được bóc tách bằng luồng gió xoáy tốc độ cao, giúp nâng độ tinh khiết của dòng nguyên liệu.

Tiếp đó, thiết bị cảm ứng điện từ phân tách các loại vỏ lon nhôm trước khi đưa chúng vào máy nén để tạo thành những khối vật liệu đặc.

Đối với chai nhựa, hệ thống cảm biến quang học kết hợp tia hồng ngoại gần sẽ nhận diện từng loại hạt nhựa dựa trên độ phản xạ ánh sáng và màu sắc. Luồng khí nén sau đó phân tách PET màu, PET trong suốt, nhựa dẻo mật độ cao và nhựa định hình vào các khoang chứa riêng biệt.

Các loại vật liệu sau phân loại được máy nén đóng thành những khối kiện, sẵn sàng chuyển tới các nhà máy tái chế.

Hoàn thiện chuỗi tái chế

Tính đến nay, cơ sở tại Tuas đã xử lý 553 tấn vật liệu. Nhà máy có công suất thiết kế 45 tấn mỗi ngày, tương đương khoảng 2 triệu chai, lon. Hiện cơ sở vận hành ở mức 20 tấn/ngày và có khả năng tăng công suất khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc.

Số liệu vận hành cũng cho thấy nguồn bao bì thu gom phân bổ theo các khu vực của Singapore. Khoảng 45% lượng chai, lon đến từ khu vực trung tâm, 40% từ phía Tây và 15% còn lại từ phía Đông.

Để bảo đảm đầu ra của chuỗi tái chế không bị gián đoạn, đơn vị vận hành đã ký kết với các đối tác công nghiệp để bao tiêu toàn bộ các kiện vật liệu tái chế. Nguồn nguyên liệu này sẽ được đưa trở lại quy trình sản xuất bao bì mới.

Ông Janil Puthucheary, Quốc vụ khanh cấp cao phụ trách Phát triển bền vững và Môi trường Singapore, đánh giá hệ thống trên toàn Singapore có khả năng xử lý khoảng 1 tỷ chai, lon mỗi năm, tương đương thu hồi 16.000 tấn nguyên liệu: “Càng giảm thiểu tình trạng tạp chất và thu hồi được nguồn bao bì sạch, chương trình càng vận hành hiệu quả. Đây là chìa khóa để tái sử dụng nhiều vật liệu hơn cho việc sản xuất bao bì mới”.

Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra một số khó khăn cho các tiểu thương và nhà bán lẻ nhỏ, đặc biệt trong việc giải phóng lượng hàng tồn chưa in mã đặt cọc trước thời hạn chốt ngày 1/10. Cơ quan môi trường Singapore đã đưa ra phương án gia hạn thêm một tháng nhằm tạo điều kiện để các bên thích ứng.

Mô hình đặt cọc - hoàn trả kết hợp với hệ thống phân loại tự động đang cho thấy một hướng tiếp cận trong việc đưa bao bì đồ uống đã qua sử dụng trở lại chuỗi sản xuất. Việc kết hợp công cụ tài chính với hạ tầng thu gom thuận tiện giúp thúc đẩy người tiêu dùng tham gia vào quá trình tái chế, qua đó góp phần hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn.

Hải Đăng