Trước giờ khai lễ, đoàn đại biểu tỉnh Thanh Hóa đã dâng hương tại Đền thờ vua Lê Thái Tổ nhằm tưởng nhớ công lao của Anh hùng dân tộc Lê Lợi, các bậc khai quốc công thần, anh hùng và nghĩa sĩ có công với đất nước.

Lễ hội mở đầu bằng nghi thức rước kiệu vua Lê Thái Tổ và kiệu Trung Túc Vương Lê Lai theo nghi thức truyền thống về sân rồng Chính điện Lam Kinh. Tiếp đó là lễ dâng hương tưởng niệm vua Lê Thái Tổ cùng các tướng sĩ, nghĩa quân Lam Sơn.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Văn Trung - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Lam Kinh năm 2026 đã ôn lại chặng đường 10 năm khởi nghĩa Lam Sơn dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi và các tướng sĩ nghĩa quân trên vùng đất Lam Sơn lịch sử.

Lê Lợi sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước đứng trước thử thách hết sức nguy nan. Từ năm 1407, sau khi cuộc kháng chiến của nhà Hồ thất bại, nước Đại Việt rơi vào ách đô hộ của nhà Minh, vận mệnh quốc gia, nền văn hóa và cuộc sống của nhân dân đứng trước nguy cơ bị hủy diệt. Với tinh thần yêu nước và căm thù giặc, năm 1416 tại Lũng Nhai, Lê Lợi cùng 18 vị tướng tài tâm phúc đã mở hội thề quyết tâm chống giặc Minh, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ cho nhân dân. Lời thề thiêng liêng ấy đã lan tỏa và thu hút anh hùng hào kiệt từ mọi miền đất nước tìm về Lam Sơn tụ nghĩa. Ngày mùng 2 Tết năm Mậu Tuất (1418), tại vùng rừng núi Lam Sơn, dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chính thức bùng nổ.

Trải qua 10 năm nếm mật nằm gai với bao đau thương, mất mát, bằng nghệ thuật quân sự lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều, nghĩa quân Lam Sơn ngày càng lớn mạnh và luôn giành thế chủ động trên các chiến trường. Với các chiến thắng vang dội như Chi Lăng, Xương Giang, Cần Trạm, nghĩa quân đã buộc giặc Minh phải ký Hội thề Đông Quan. Năm 1427, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kết thúc thắng lợi, đất nước sạch bóng ngoại bang xâm lược. Cuộc khởi nghĩa này đã tạo nên một mốc son đỉnh cao trong lịch sử đấu tranh giữ nước, trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước nồng nàn, ý chí anh dũng, quật cường của nhân dân ta thời phong kiến. Người có công đầu trong sự nghiệp vẻ vang ấy là Bình Định Vương Lê Lợi cùng các tướng sĩ và đồng bào cả nước. Dân tộc ta nói chung và tỉnh Thanh Hóa nói riêng vô cùng tự hào vì đã sinh ra vị anh hùng làm nên chiến công rạng rỡ cho đất nước.

Sau khi giành lại độc lập, ngày 15 tháng 4 năm Mậu Thìn (1428), tại Điện Kính Thiên của kinh thành Thăng Long, Bình Định Vương Lê Lợi lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, khôi phục quốc hiệu Đại Việt và lập nên vương triều Hậu Lê kéo dài hơn 360 năm. Đây là thời kỳ Đại Việt được hồi sinh và trở thành một quốc gia cường thịnh bậc nhất Đông Nam Á nửa sau thế kỷ 15.

Năm nay là năm đầu tiên Lễ hội Lam Kinh được tổ chức sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Đây cũng là năm được đánh giá có nhiều đổi mới trong công tác tổ chức, tạo được ấn tượng tốt đẹp đối với người dân và du khách.

Ông Quách Văn Lý (xã Ngọc Lên) chia sẻ: "Năm nào gia đình tôi cũng về tham gia Lễ hội Lam Kinh để thắp nén hương thơm tri ân công lao to lớn của anh hùng dân tộc Lê Lợi, đồng thời giáo dục truyền thống cho con cháu nhớ về cội nguồn". Ông Lý cho biết thêm, công tác tổ chức năm nay có nhiều cải thiện, ban tổ chức bố trí tuyến đường đi bộ vào lăng gọn gàng, sạch sẽ; các gian hàng trưng bày sản phẩm và trò diễn dân gian mang đậm bản sắc văn hóa các vùng miền.

Trong khi đó, anh Vi Thanh Xuyến (làm việc tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Na Mèo) cho biết, sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, đây là năm đầu tiên đơn vị tham gia trưng bày, giới thiệu các sản phẩm đặc sản của địa phương như rượu cần, thịt trâu, lợn gác bếp, măng khô, mật ong... Lễ hội năm nay có nhiều đổi mới, các gian hàng được bố trí gọn gàng, các địa phương còn thi đua nhau trong việc trang trí gian hàng và mâm cỗ ngày lễ, tết. Nhiều tiết mục văn hóa dân gian được tổ chức giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về phong tục tập quán và nét văn hóa đặc trưng của từng vùng miền.

Việc kết hợp các nghi lễ truyền thống với hoạt động trải nghiệm thực tế, giới thiệu sản phẩm địa phương và không gian văn hóa các dân tộc đã để lại cho du khách nhiều ấn tượng sâu sắc. Nhân dịp Lễ hội Lam Kinh 2026, du khách được miễn vé tham quan Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh trong 4 ngày, từ 30/9 đến hết 3/10.

Ngày Văn hóa Việt Nam: Mỗi xã, phường có ít nhất một sản phẩm quảng bá bản sắc địa phương

Lê Thanh