Tham dự Đại hội có ông Nguyễn Quốc Trị, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; ông Bùi Chính Nghĩa, Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học; ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; bà Mai Thị Thu, Chuyên viên chính Bộ Nội vụ, cùng các nhà khoa học đến từ các Cục, Vụ, Viện, Vườn quốc gia, trường đại học và đại diện các Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp ở các địa phương, các tỉnh cùng đông đảo khách mời.

Khoa học phải sát thực tiễn, hướng tới giá trị của rừng

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Phú Hùng, Chủ tịch Hội khóa VIII, nhấn mạnh Đại hội là dịp nhìn lại chặng đường hoạt động, đánh giá kết quả, thẳng thắn nhận diện những hạn chế và thống nhất phương hướng cho nhiệm kỳ mới.

Theo ông Nguyễn Phú Hùng, điều gắn kết các thế hệ những người làm lâm nghiệp không chỉ là chuyên môn mà sâu sắc hơn là tình yêu và sự tôn trọng đối với rừng. Hội cần tiếp tục là “ngôi nhà chung” của các nhà khoa học, chuyên gia, người làm nghề và những người trẻ; tạo không gian để các thế hệ chia sẻ kinh nghiệm, kết nối tri thức và cùng giải quyết những vấn đề thực tiễn của ngành.

Trước những thay đổi nhanh chóng của ngành lâm nghiệp, giá trị của rừng ngày càng được nhìn nhận theo hướng đa chiều, từ gỗ, lâm sản đến đa dạng sinh học, dịch vụ hệ sinh thái, cảnh quan và khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon. Từ đó, Hội đặt ra những vấn đề lớn cần tiếp tục nghiên cứu: làm thế nào vừa bảo vệ rừng, vừa phát huy giá trị của rừng; nâng cao sinh kế người dân sống gần rừng; ứng dụng khoa học – công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng rừng và biến các giá trị mới của rừng thành nguồn lực phát triển.

Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh là hoạt động của Hội phải tạo ra những giá trị thực chất. Một nghiên cứu giải quyết được vấn đề thực tiễn, một ý kiến phản biện có cơ sở khoa học hay một cuộc tọa đàm tạo ra kết nối mới đều có ý nghĩa đối với ngành. “Khoa học cần sự trung thực, khách quan và tôn trọng lẫn nhau” – đó cũng được xác định là một trong những nền tảng của sinh hoạt khoa học trong Hội.

Phát triển lâm nghiệp theo hướng đa giá trị

Phát biểu tại Đại hội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị đánh giá Hội đã có những đóng góp thiết thực cho ngành, nhất là trong tập hợp đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia; nghiên cứu, trao đổi học thuật; phổ biến kiến thức; tư vấn và phản biện trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Thứ trưởng cho biết, tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ở mức 42,03%, chất lượng và năng suất rừng trồng từng bước được cải thiện; tăng trưởng ngành đạt khoảng 5–6%; kim ngạch xuất khẩu lâm sản năm 2025 đạt 18,3 tỷ USD. Cùng với đó, tư duy phát triển lâm nghiệp đang chuyển từ cách nhìn rừng chủ yếu là nguồn cung cấp gỗ sang hệ sinh thái đa giá trị, gắn sản phẩm hàng hóa với dịch vụ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, điều tiết nguồn nước và sinh kế người dân.

Định hướng giai đoạn tới được Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh là chuyển mạnh từ phát triển dựa vào diện tích sang phát triển dựa trên chất lượng, năng suất và giá trị của rừng; bảo vệ nghiêm rừng tự nhiên, phục hồi hệ sinh thái suy thoái, phát triển rừng trồng năng suất và chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng tỷ trọng rừng gỗ lớn.

Ngành cũng cần phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng đa giá trị, đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng; ứng dụng khoa học – công nghệ, viễn thám, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong quản lý rừng; đồng thời giải quyết tốt hơn sinh kế của người dân sống gần và phụ thuộc vào rừng.

Đối với Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp Việt Nam, Thứ trưởng đề nghị lấy thực tiễn của ngành làm điểm xuất phát, tập trung nghiên cứu những vấn đề như giống và năng suất rừng, rừng gỗ lớn, phục hồi rừng tự nhiên, sinh kế dưới tán rừng, carbon rừng, kinh tế lâm nghiệp, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và thị trường lâm sản.

Đặc biệt, Hội cần tăng cường tư vấn, phản biện chính sách; đưa kết quả nghiên cứu đến với người sản xuất; hình thành các nhóm chuyên gia theo lĩnh vực và chú trọng đào tạo, truyền lại tri thức nghề nghiệp cho thế hệ trẻ. Mục tiêu được khái quát bằng thông điệp: “Khoa học phải sát thực tiễn; kỹ thuật phải giải quyết được vấn đề; nghiên cứu phải tạo ra giá trị; chính sách phải có luận cứ khoa học”.

“Rừng ngày càng quan trọng hơn”

Tại Đại hội, nhiều ý kiến tâm huyết của các thế hệ chuyên gia đã tập trung vào vai trò của rừng, đào tạo nguồn nhân lực và những thách thức mới của ngành.

Một hội viên cao tuổi, được các đại biểu gọi là Thầy Tư, đề nghị: “Hội cần tăng cường thành lập các chi hội, qua đó tập hợp hội viên, tổ chức các hội nghị và đóng góp ý kiến vào các chủ trương, chính sách của Nhà nước. Đồng thời, cần quan tâm giải quyết một nghịch lý đang đặt ra: nhu cầu xã hội đối với nhân lực lâm nghiệp ngày càng tăng, xuất khẩu gỗ và chế biến lâm sản phát triển mạnh, nhưng số sinh viên theo học các ngành Lâm học, Chế biến lâm sản lại ngày càng ít. Đây là vấn đề Hội cần cùng các cơ sở đào tạo tìm giải pháp tháo gỡ”.

Chuyên gia cao tuổi Đinh Quang Đề, người có hàng chục năm gắn bó với ngành lâm nghiệp, nhấn mạnh: “Trước đây tôi từng nghĩ lâm nghiệp không quan trọng bằng cơ khí, nhưng càng nghiên cứu tôi càng thấy lâm nghiệp là ngành đặc biệt quan trọng. Thực vật tạo ra nguồn thức ăn cho sự sống, cung cấp oxy và duy trì cân bằng sinh thái. Rừng chính là ‘mạch nối’ giữa trời và đất; nếu mạch nối ấy bị đứt, mất cân bằng sinh thái sẽ dẫn đến hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu. Vì vậy, chúng ta phải giữ rừng, nuôi rừng và trồng rừng. Lâm nghiệp sẽ ngày càng quan trọng, nhất là khi giá trị của rừng không chỉ được nhìn từ gỗ mà còn từ oxy, carbon và các giá trị sinh thái”.

Trong khi đó, các đại biểu cũng bày tỏ trăn trở trước thực trạng tuyển sinh ở một số ngành đào tạo cốt lõi của lâm nghiệp, trong bối cảnh nhu cầu xã hội đối với nhân lực và công nghệ lâm nghiệp vẫn lớn. Hội được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá vai trò của ngành, kết nối các cơ sở đào tạo, nhà khoa học và thế hệ trẻ.

GS. Đặng Huy Huỳnh, Anh hùng Đa dạng sinh học, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và suy giảm đa dạng sinh học, hoạt động của Hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông đề nghị tăng cường sự quan tâm, hỗ trợ của cơ quan quản lý đối với Hội, không chỉ về nguồn lực mà cả định hướng, động viên và tạo điều kiện để đội ngũ khoa học phát huy trí tuệ. Đồng thời, ông nhấn mạnh vai trò của lâm nghiệp trong thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tại Đại hội, nhiều chuyên gia, nhà khoa học và những người hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp cũng đóng góp các ý kiến liên quan đến định hướng phát triển của Hội trong nhiệm kỳ mới.

Đại hội thống nhất Ban Chấp hành gồm 23 thành viên

Một nội dung trọng tâm của Đại hội là công tác nhân sự nhiệm kỳ IX. Đại hội thống nhất Ban Chấp hành Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp Việt Nam nhiệm kỳ 2026–2031 gồm 23 thành viên. Tại Đại hội đã bầu 19 thành viên, 4 thành viên sẽ được bổ sung theo quy định.

Đại hội đồng thời thống nhất Ban Kiểm tra gồm 3 thành viên và thông qua Điều lệ Hội với nội dung cơ bản được giữ nguyên, chỉ điều chỉnh về hình thức theo yêu cầu.

Sau phiên họp của Ban Chấp hành, Đại hội công bố Ban Thường vụ lần thứ IX gồm 7 vị trí, trong đó 6 vị trí đã được xác định và 1 vị trí sẽ tiếp tục được kiện toàn.

Danh sách được công bố gồm ông Nguyễn Phú Hùng, Chủ tịch Hội; ông Triệu Văn Hùng, Phó Chủ tịch Hội; bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ tịch Hội; ông Đỗ Xuân Lân, Phó Chủ tịch Hội; ông Bùi Thế Đồi, thành viên Ban Thường vụ, sẽ được bổ sung sau khi hoàn thiện hồ sơ nhân sự; bà Long Hải Anh, Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hội. Một vị trí Ban Thường vụ sẽ được kiện toàn sau.

Ban Kiểm tra Đại hội lần thứ IX gồm ông Phạm Văn Chương, ông Đỗ Xuân Lân và ông Phạm Văn Hạnh. Ông Đỗ Xuân Lân làm Trưởng ban Kiểm tra nhiệm kỳ 2026–2031.

Tiếp tục đổi mới, kết nối các thế hệ làm lâm nghiệp

Phát biểu nhận nhiệm vụ, ông Nguyễn Phú Hùng, tái đắc cử Chủ tịch Hội nhiệm kỳ 2026–2031, cảm ơn sự tín nhiệm của các đại biểu và khẳng định Ban Chấp hành, Ban lãnh đạo khóa mới sẽ nỗ lực đưa Hội phát triển nhanh hơn, tiến xa hơn trong giai đoạn 2026–2031.

Theo Chủ tịch Hội, nhiệm kỳ mới đứng trước cả khó khăn và cơ hội, trong đó sự quan tâm, đầu tư cho khoa học – công nghệ được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để các nhà khoa học triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu.

Đại hội cũng đặt ra yêu cầu mở rộng lực lượng hội viên, thu hút trí thức trẻ, xây dựng mạng lưới các nhà khoa học từ Trung ương đến địa phương; đồng thời phát huy trí tuệ của các chuyên gia cao tuổi, kết nối kinh nghiệm của thế hệ đi trước với tri thức, công nghệ và cách tiếp cận mới của thế hệ trẻ.

Khép lại Đại hội, tinh thần được các đại biểu thống nhất là đoàn kết tri thức, kết nối các thế hệ, đưa khoa học gắn với thực tiễn và góp phần xây dựng nền lâm nghiệp xanh, bền vững. Trong đó, bảo vệ rừng, phát huy giá trị của rừng và nâng cao đời sống người dân sống cùng rừng là những mục tiêu xuyên suốt của nhiệm kỳ IX.

Điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp phải bảo đảm sinh kế cho người dân giữ rừng

PV