Xử phạt 2,1 tỷ đồng vi phạm về môi trường, tạo nền tảng chuyển đổi xanh trong sản xuất
Pháp luật môi trường - Ngày đăng : 19:00, 12/10/2026
Xử phạt 2,1 tỷ đồng vi phạm về môi trường, tạo nền tảng chuyển đổi xanh trong sản xuất
Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước xử phạt 14 trường hợp vi phạm về môi trường với tổng số tiền 2,1 tỷ đồng, cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm soát nguồn thải, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong xử lý chất thải và phòng ngừa ô nhiễm từ nguồn và tạo nền tảng cho chuyển đổi xanh trong sản xuất.
Theo thông tin từ Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), phần lớn chủ dự án, cơ sở đã quan tâm đầu tư, vận hành công trình xử lý chất thải theo giấy phép môi trường. Tuy nhiên, một số công trình hoạt động chưa ổn định, việc thực hiện các yêu cầu trong giấy phép còn thiếu đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng môi trường xung quanh.
Qua hoạt động thanh tra, kiểm tra trong 3 năm gần đây, các vi phạm chủ yếu gồm không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nội dung giấy phép môi trường; không vận hành, vận hành không thường xuyên hoặc không đúng quy trình công trình xử lý chất thải; xây dựng công trình xử lý không đúng giấy phép; chưa được cấp hoặc chưa điều chỉnh giấy phép môi trường theo quy định.
Đáng chú ý, những vi phạm này không chỉ nằm ở thủ tục hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến hiệu quả kiểm soát chất thải tại nguồn. Công trình xử lý đã được đầu tư nhưng không vận hành đúng quy trình hoặc hoạt động thiếu ổn định có thể khiến chất thải chưa được xử lý đạt yêu cầu trước khi thải ra môi trường. Vì vậy, tuân thủ pháp luật cần được thể hiện bằng việc vận hành thực chất, thường xuyên và có khả năng kiểm chứng, thay vì chỉ dừng ở việc hoàn thiện hồ sơ.
Cục Môi trường cũng chỉ ra một số chủ đầu tư chưa quan tâm đúng mức đến công tác bảo vệ môi trường, chưa rà soát và thực hiện đầy đủ các yêu cầu trong hồ sơ môi trường đã được phê duyệt. Bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp, công tác quản lý còn gặp khó khăn do cơ sở dữ liệu phục vụ xây dựng kế hoạch kiểm tra chưa hoàn thiện, thiếu liên thông và chưa được cập nhật thường xuyên, nhất là thông tin về tình hình hoạt động, việc chấp hành quy định môi trường của các cơ sở, dự án tại địa phương.
Việc lấy và phân tích mẫu chất thải cũng còn những hạn chế do năng lực đáp ứng của đơn vị thực hiện và các quy định quản lý hóa chất hạn chế, hóa chất đặc biệt. Điều này khiến một số cơ sở dù đã được kiểm tra nhưng chưa thể lấy mẫu chất thải, ảnh hưởng đến việc đánh giá đầy đủ hiện trạng và xác định nguy cơ ô nhiễm.
Trong bối cảnh yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng đặt ra rõ nét đối với hoạt động sản xuất, việc kiểm soát nguồn thải cần được xem là một phần thiết yếu của quá trình đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Doanh nghiệp không thể chỉ chú trọng mở rộng công suất, tăng sản lượng mà xem nhẹ trách nhiệm xử lý chất thải phát sinh. Đầu tư công nghệ sạch hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả và vận hành hệ thống xử lý đúng quy định là những điều kiện quan trọng để hạn chế tác động môi trường trong suốt quá trình sản xuất.
Theo Cục Môi trường, các loại hình sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao thường tập trung ở lĩnh vực dệt nhuộm, sản xuất giấy, tái chế và sử dụng phế liệu làm nguyên liệu, luyện kim, khai thác và chế biến khoáng sản, nhiệt điện, chăn nuôi tập trung. Các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, bãi chôn lấp và cơ sở xử lý chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại cũng là những địa điểm cần được giám sát chặt chẽ.
Các vấn đề môi trường thường phát sinh tại những địa phương tập trung nhiều nguồn thải lớn như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hà Nội, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh. Ngoài phạm vi từng cơ sở, một số khu vực còn chịu áp lực ô nhiễm kéo dài, có nguy cơ tác động liên tỉnh, điển hình là hệ thống sông Nhuệ - sông Đáy, hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải và sông Cầu. Đây là những khu vực đòi hỏi hoạt động kiểm soát nguồn thải phải gắn với quản lý chất lượng môi trường trên toàn lưu vực, thay vì chỉ xử lý riêng lẻ từng điểm phát sinh.
Trước thực tế đó, ngày 3/8/2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành kế hoạch tăng cường phòng ngừa, giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Danh sách gồm 5 cơ sở: Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh; các nhà máy nhiệt điện tại Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân; Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng - TKV; Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV tại tỉnh Lâm Đồng và Công ty Cổ phần Bột - Giấy VNT1.
Theo Cục Môi trường, hoạt động giám sát các cơ sở này sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026-2030. Danh sách có thể được bổ sung hoặc điều chỉnh theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Việc xử phạt 2,1 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm là một kết quả của công tác kiểm tra, nhưng hiệu quả kiểm soát ô nhiễm không thể chỉ được đánh giá qua số tiền xử phạt. Điều quan trọng hơn là phát hiện sớm nguy cơ, buộc cơ sở vi phạm khắc phục triệt để, bảo đảm công trình xử lý chất thải vận hành đúng quy định và ngăn ngừa tái diễn. Khi giám sát được thực hiện thường xuyên, dữ liệu môi trường được cập nhật đầy đủ và trách nhiệm của doanh nghiệp được thực thi nghiêm túc, công tác quản lý nguồn thải mới tạo được nền tảng vững chắc cho sản xuất xanh và bảo vệ môi trường lâu dài.
