Theo Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15/10/2026 về tăng cường thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí, Hà Nội đặt yêu cầu 100% công trình lớn triển khai giám sát bụi bằng cảm biến, camera, AI hoặc công nghệ phù hợp.

Kế hoạch tập trung xử lý các nguồn phát thải trọng điểm, đặc biệt là bụi từ công trường xây dựng, hoạt động vận chuyển vật liệu, bụi đường, đốt rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp, đốt rác, chất thải không đúng quy định. Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục kiểm soát phát thải từ giao thông, công nghiệp và các nguồn khác.

Siết kiểm soát bụi tại công trường xây dựng

Trong lĩnh vực xây dựng, Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với UBND các xã, phường thống kê các công trường, địa điểm phá dỡ, bãi tập kết vật liệu và điểm tiếp nhận phế thải. Danh mục phải xác định rõ chủ đầu tư, nhà thầu, tuyến vận chuyển và thời gian hoạt động; ưu tiên những công trình đang đào đất, san nền, phá dỡ hoặc nằm gần trường học, bệnh viện và khu dân cư.

Thành phố yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu thực hiện đầy đủ các biện pháp hạn chế bụi phát tán. Trong đó, cần che chắn công trình phù hợp, phủ kín vật liệu rời và những khu vực đất trống chưa thi công; gia cố bề mặt, duy trì vệ sinh đường nội bộ và lối ra vào. Các hoạt động cắt, khoan, phá dỡ phải áp dụng biện pháp hút bụi hoặc làm ẩm tại vị trí phát sinh bụi. Phế thải từ trên cao cần được vận chuyển bằng thiết bị, ống kín hoặc phương thức bao che phù hợp.

Tại cổng công trường, phải bố trí điểm kiểm soát phương tiện chở vật liệu, đất và phế thải. Các xe ra vào cần được kiểm tra độ kín của thùng xe, tình trạng che phủ và nguy cơ rơi vãi vật liệu. Trước khi lưu thông ra đường, phương tiện phải được phun rửa, làm sạch bánh xe, gầm xe và các bộ phận bám bùn đất, sau đó kiểm tra lại.

Hoạt động vận chuyển cần được ghi chép đầy đủ, gồm biển số xe, đơn vị vận tải, thời gian vào và ra, loại vật liệu chuyên chở cùng kết quả kiểm tra, rửa xe. Camera giám sát phải được lắp đặt tại khu vực rửa xe và cổng công trường, ưu tiên thiết bị có khả năng nhận diện biển số. Dữ liệu được lưu trữ, kết nối theo phương án kỹ thuật và quy định về bảo vệ dữ liệu.

Công trình lớn phải giám sát bụi bằng cảm biến, camera và AI

Trong tháng 10/2026, Sở Xây dựng có trách nhiệm hoàn thành danh mục các công trình lớn và công trình có nguy cơ phát sinh ô nhiễm cao. Theo yêu cầu của thành phố, 100% công trình lớn phải thực hiện giám sát bụi bằng cảm biến, camera, AI hoặc giải pháp công nghệ phù hợp theo quyết định của UBND thành phố. Dữ liệu giám sát được kết nối với công an cấp xã, phường và UBND các xã, phường.

Một yêu cầu khác được đặt ra là trước ngày 15/11/2026, hàng rào tại các công trường xây dựng nhà cao tầng, khu đô thị và những công trình thuộc diện áp dụng phải đáp ứng quy định về chiều cao tối thiểu 3m, màu sắc và hình thức phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật, đặc điểm khu vực. Công trường phải xây tường bao cao tối thiểu 40cm; hệ thống camera giám sát xung quanh công trình cần lưu trữ dữ liệu ít nhất 30 ngày.

Đối với hoạt động vận chuyển vật liệu và vệ sinh bụi đường, Công an thành phố được giao chủ trì kiểm tra, xử lý nghiêm các phương tiện chở vật liệu xây dựng, đất, đá, phế thải không che phủ hoặc che phủ không kín; làm rơi vãi vật liệu, kéo theo bùn đất gây ô nhiễm môi trường, chở quá tải hoặc đổ thải trái phép.

Sở Xây dựng phối hợp với Công an thành phố và UBND các xã, phường xác định các tuyến vận chuyển, khu vực thường xuyên phát sinh bụi và những điểm nóng cần ưu tiên kiểm soát, từ đó xây dựng phương án tổ chức giao thông phù hợp.

Chủ đầu tư công trình phải kịp thời thu gom bùn đất rơi vãi tại cổng công trường và các đoạn đường bị ảnh hưởng trong phạm vi bán kính 50-100m theo tuyến xe ra vào, bảo đảm an toàn giao thông.

Làm sạch tuyến đường trọng điểm ít nhất 2 lượt mỗi ngày

Đối với công tác vệ sinh môi trường đô thị, UBND các xã, phường và đơn vị quản lý hợp đồng vệ sinh môi trường có trách nhiệm lập danh mục, xây dựng lịch làm sạch theo từng tuyến đường, ưu tiên những khu vực có tình trạng ô nhiễm bụi nghiêm trọng.

Hiệu quả thực hiện được đánh giá thông qua các chỉ số KPI, tập trung vào mức độ sạch của tuyến đường, tình trạng bụi tái phát sinh và thời gian xử lý những điểm rơi vãi vật liệu.

Trong đợt tăng cường kiểm soát, thành phố đề xuất tổ chức tối thiểu 2 lượt làm sạch mỗi ngày tại các tuyến trọng điểm có hiện tượng tích tụ bụi. Tần suất vệ sinh cần tăng lên tại khu vực cổng công trường và những điểm thường xuyên xảy ra rơi vãi, căn cứ kết quả kiểm tra thực tế.

Thời gian làm sạch được ưu tiên vào ban đêm, sáng sớm trước giờ cao điểm hoặc các khung giờ thấp điểm phù hợp. Việc tưới đường cần được điều chỉnh hoặc tạm dừng khi trời mưa, mặt đường đã ướt hoặc điều kiện thực tế có thể gây mất an toàn.

Song song với vệ sinh đường phố, Hà Nội yêu cầu tăng cường ngăn chặn tình trạng đốt rác, lá cây và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời. UBND các xã, phường phải lập bản đồ những địa điểm thường xảy ra đốt hở, phân công cán bộ, công an cấp xã và lực lượng tại chỗ kiểm tra theo địa bàn, tập trung vào các khung giờ có nguy cơ cao. Khi tiếp nhận thông tin về hành vi đốt đang diễn ra, chính quyền địa phương phải xác minh, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo thẩm quyền.

Các địa phương cũng cần bố trí thời gian, địa điểm thu gom lá cây, cành cây, rác cồng kềnh và rơm rạ. Những loại phụ phẩm này có thể được hướng dẫn ủ hữu cơ, thu gom làm nguyên liệu hoặc chuyển giao cho đơn vị xử lý. Đầu mối tiếp nhận và phương án xử lý thay thế cần được công khai trước mùa thu hoạch.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm tiếp nhận thông tin về điểm cháy từ vệ tinh, camera và phản ánh của cộng đồng, sau đó chuyển ngay đến các địa phương và Công an thành phố để xử lý. Cơ quan này đồng thời theo dõi các điểm thường xuyên tái diễn và trách nhiệm giải quyết của chính quyền sở tại.

Thúc đẩy giao thông xanh, nghiên cứu công nghệ giảm bụi

Để hạn chế phát thải từ giao thông, thành phố định hướng đầu tư, hoàn thiện mạng lưới vận tải công cộng, gồm xe buýt, đường sắt đô thị, xe đạp công cộng và các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác; đồng thời tăng số lượng bãi đỗ xe công cộng. Lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng sang sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh cũng được triển khai.

Về ứng dụng khoa học, công nghệ, UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội và các đơn vị liên quan nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đề xuất những mô hình, công nghệ và giải pháp mới để thành phố xem xét thử nghiệm có kiểm soát.

Trước mắt, các đơn vị tập trung nghiên cứu những mô hình giám sát bụi công trường theo thời gian thực, có khả năng tự động kích hoạt biện pháp dập bụi khi vượt ngưỡng; thiết bị phun sương, dập bụi áp lực cao tại công trường, điểm tập kết và khu vực phát sinh bụi lớn. Những công nghệ, giải pháp khác có khả năng ứng dụng và phù hợp với điều kiện thực tế của Hà Nội cũng được xem xét đề xuất.

Sáng 15/10, Hà Nội chìm trong bụi mù, chuyên gia khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời

Hải Đăng