Vào mùa mưa lũ, nguy cơ sạt lở đất, sạt trượt taluy và sạt lở bờ sông trên địa bàn TP. Huế gia tăng, nhất là tại các khu vực miền núi, ven sông, suối và những tuyến giao thông qua địa hình dốc. Trước nguy cơ này, các ngành chức năng và địa phương đang tăng cường cảnh báo, rà soát các điểm xung yếu, chuẩn bị phương án ứng phó, di dời dân ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Sạt lở đe dọa đất đai, hạ tầng

Phước Yên là một trong những khu vực có tình trạng sạt lở nghiêm trọng trên địa bàn xã Quảng Điền. Sau những đợt mưa lũ kéo dài, nhiều đoạn bờ sông Bồ qua thôn Phước Yên bị nước lũ xâm thực, có nơi ăn sâu vào bờ hơn 50m.

Tình trạng này diễn ra trong nhiều năm và tiếp tục mở rộng qua các mùa mưa lũ. Phần đất ven sông ngày càng thu hẹp, trong khi nguy cơ sạt lở tiếp tục phát triển sâu vào phía trong là rất lớn. Diện tích đất sản xuất bị mất ngày càng nhiều, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động canh tác, sinh kế và đời sống của các hộ dân.

Dọc tuyến sông Hương qua địa bàn phường Dương Nỗ, tình trạng xâm thực bờ sông cũng diễn ra, nhiều đoạn sạt lở dài hơn 3km như đoạn ở thôn Tiên Nộn cũ. Nguyên nhân được xác định là do mưa lũ liên tiếp trong thời gian gần đây. Có thời điểm, mưa lũ cuốn trôi hơn 2ha đất sản xuất nông nghiệp của người dân trên địa bàn. Theo cơ quan chức năng, năm 2025, qua ba đợt lũ liên tiếp, nhiều đoạn bờ sông tiếp tục bị sạt lở, ăn sâu vào đất liền hàng chục mét, gây khó khăn cho cuộc sống của người dân.

Không chỉ sông Bồ, sông Hương, tình trạng sạt lở còn xảy ra tại nhiều tuyến sông khác như sông Truồi, Bù Lu, Tả Trạch..., tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và đời sống của người dân. Trong điều kiện mưa lớn kéo dài, những khu vực từng xảy ra sạt lở có nguy cơ tiếp tục bị xâm thực, đồng thời có thể xuất hiện thêm những điểm sạt lở mới.

Trước thực trạng đó, để ứng phó nguy cơ sạt lở mùa mưa lũ, ngay từ đầu năm 2026, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Huế đã triển khai các công trình kè nhằm hạn chế sạt lở, bảo vệ đất đai, hạ tầng và khu dân cư. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi nhu cầu kinh phí để xử lý các điểm sạt lở rất lớn, khiến nhiều khu vực chưa thể được khắc phục.

Cảnh báo sớm, chủ động di dời dân

Bên cạnh việc triển khai các công trình kè nhằm chủ động ứng phó nguy cơ sạt lở mùa mưa lũ, những khu vực chưa được khắc phục, việc rà soát nguy cơ, chuẩn bị phương án sơ tán, di dời dân càng được chú trọng.

Điển hình như tại phường Kim Trà, địa phương này đã cho gia cố một số tuyến kè nhằm giảm tình trạng sạt lở bờ sông Bồ và sẵn sàng phương án sơ tán các hộ dân đến nơi an toàn nếu mực nước lũ lên trên báo động III.

Được biết, tính đến thời điểm này, 40 xã, phường trên địa bàn thành phố đã rà soát, hoàn thiện phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai trong năm 2026. Thành phố dự kiến phải di dời hơn 2.060 hộ dân tại 48 điểm có nguy cơ sạt lở cao khi xảy ra lũ quét, sạt lở đất.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2035, toàn thành phố có hơn 980 hộ cần được bố trí, sắp xếp, ổn định dân cư tại những khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sạt lở đất, sạt núi, lũ quét. Trong đó, 783 hộ dự kiến được bố trí tập trung; số còn lại thực hiện xen ghép và ổn định tại chỗ. Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện khoảng 1.140 tỷ đồng.

Bên cạnh nhu cầu khắc phục các điểm sạt lở, xây dựng công trình phòng, chống thiên tai, các địa phương cần chú trọng cảnh báo sớm, rà soát các khu vực xung yếu và chuẩn bị phương án di dời dân. Chuẩn bị nơi đến, phương tiện và lực lượng hỗ trợ di dời là những phần việc cần cụ thể hóa để bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa lũ.

3 nhóm khu vực có nguy cơ sạt lở cao

Thống kê của Chi cục Thủy lợi và Biến đối khí hậu TP. Huế cho thấy, hiện nay, trên địa bàn thành phố có thể nhận diện 3 nhóm khu vực có nguy cơ sạt lở cao.

Ở nhóm 1, nguy cơ sạt lở đất đá, taluy và đồi núi gồm các địa phương: A Lưới 5, Phong Điền, Bình Điền, Kim Long, Phú Bài và Hương An. Tại xã A Lưới 5, nguy cơ tập trung ở khu vực Hồng Hạ và các tuyến đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 49A. Tại phường Phong Điền, cần theo dõi khu vực Phong Xuân, Phong Mỹ; tại xã Bình Điền là các khu vực ven Quốc lộ 49A, Tỉnh lộ 16. Ở phường Kim Long, các vị trí điện Huệ Nam, núi Dâu Tằm, núi Nhạn được cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá. Tại phường Phú Bài, nguy cơ được lưu ý ở Dương Hòa, Phú Sơn; tại phường Hương An là khu vực Tỉnh lộ 4 đoạn Hương An - Hương Trà và đường Nguyễn Chí Thanh kéo dài.

Nhóm 2 là các khu vực có nguy cơ sạt lở bờ sông Bồ và sông Hương. Trên sông Bồ, các khu vực cần theo dõi gồm: Bại, Ngoại Đề, Cồn Nổi, Hạ Giang, Thanh Lương 4, hói La Chữ và đoạn Lai Thành - Lại Bằng; khu vực thượng nguồn sông Bồ qua xã A Lưới 5 cũng có nguy cơ sạt lở. Trên sông Hương, khu vực Kim Long cần được đặc biệt quan tâm. Ngoài ra, nguy cơ sạt lở còn được cảnh báo dọc sông Ô Lâu ở Phong Điền, sông Hữu Trạch ở Bình Điền và Phú Bài, sông Tả Trạch tại Kim Long, Khe Tre, Long Quảng, Nam Đông; sông Bạch Yến ở khu vực Kim Long và sông Truồi tại Lộc An.

Nhóm 3 là các tuyến giao thông và khu dân cư nằm trong vùng có nguy cơ sạt trượt gồm đường 71 đi Rào Trăng 3, Rào Trăng 4, A Lin B1, A Lin B2; Quốc lộ 49A qua Bình Điền và A Lưới 5; đường Hồ Chí Minh qua khu vực miền núi; cao tốc Cam Lộ - Túy Loan tại khu vực Kim Trà; cao tốc La Sơn - Túy Loan tại Khe Tre cùng các tuyến Tỉnh lộ 4, 16, 17.

Trung Bộ tiếp tục có mưa lớn, cảnh báo lũ quét và sạt lở đất nhiều khu vực

Mai Hạ