Miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng đang tiến gần thời kỳ thời tiết hanh khô, ít gió vào mùa đông. Điều kiện khí tượng này khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán, dễ tích tụ ở tầng không khí gần mặt đất, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân.

Trước tình hình trên, UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở, ngành và địa phương phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải, tăng cường quan trắc, giám sát, dự báo và truyền thông về chất lượng không khí, đồng thời chú trọng các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tăng giám sát bụi tại công trường, siết xe chở vật liệu

Bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng và tình trạng xe tải vận chuyển đất đá làm rơi vãi vật liệu được xác định là những vấn đề cần tập trung xử lý, nhất là tại các khu dân cư và tuyến đường có mật độ phương tiện lớn.

Theo yêu cầu của thành phố, trong tháng 10/2026, toàn bộ công trình xây dựng quy mô lớn phải lắp đặt hệ thống giám sát bụi, sử dụng các giải pháp như cảm biến, camera hoặc trí tuệ nhân tạo (AI).

Đối với các công trình lớn, bao gồm nhà cao tầng và khu đô thị, Hà Nội đặt thời hạn trước ngày 15/11/2026 phải hoàn thiện hàng rào cao tối thiểu 3m, kết hợp tường bao chân cao 40cm nhằm hạn chế bụi phát tán ra môi trường xung quanh.

Công tác kiểm soát phương tiện ra vào công trường cũng được tăng cường. Các xe tải phải được kiểm tra độ kín, làm sạch bánh xe, gầm và thân xe trước khi di chuyển ra đường, hạn chế kéo theo bùn đất gây bụi bẩn.

Lực lượng công an được yêu cầu xử lý nghiêm những trường hợp xe chở quá tải hoặc không che chắn đúng quy định, làm rơi vãi đất đá trong quá trình vận chuyển. Khi xảy ra tình trạng vật liệu rơi xuống đường, chủ đầu tư phải tổ chức thu dọn ngay, bảo đảm vệ sinh trong phạm vi bán kính 50-100m.

Ngăn đốt rác tự phát, tăng tần suất làm sạch đường phố

Bên cạnh nguồn bụi từ hoạt động xây dựng và giao thông, tình trạng đốt rác, lá cây và phụ phẩm nông nghiệp cũng là vấn đề Hà Nội yêu cầu các địa phương tập trung kiểm soát.

Các xã, phường có trách nhiệm xác định những điểm thường xuyên xảy ra hoạt động đốt rác, bố trí lực lượng giám sát và kịp thời ngăn chặn, dập tắt khi nhận được thông tin phản ánh. Song song với biện pháp xử lý vi phạm, thành phố yêu cầu bố trí thêm các điểm thu gom lá cây, rác cồng kềnh và rơm rạ, tạo điều kiện để người dân xử lý chất thải đúng cách thay vì đốt ngoài trời.

Đối với các tuyến đường thường xuyên phát sinh bụi, Hà Nội yêu cầu tăng cường quét hút và rửa đường với tần suất ít nhất 2 lần/ngày. Hoạt động vệ sinh được ưu tiên vào ban đêm và sáng sớm, trước thời điểm giao thông bước vào giờ cao điểm.

Thành phố cũng hướng tới ứng dụng công nghệ trong kiểm soát bụi, thông qua việc thử nghiệm hệ thống dập bụi áp lực cao và thiết bị phun sương tự động. Các giải pháp này dự kiến được kích hoạt khi chỉ số ô nhiễm vượt ngưỡng, góp phần hạn chế bụi phát tán trong không khí.

Người dân có thể gửi hình ảnh vi phạm qua iHanoi

Cùng với việc tăng cường kiểm tra và xử lý của cơ quan chức năng, Hà Nội khuyến khích người dân chủ động tham gia giám sát các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm không khí trên địa bàn.

Khi phát hiện xe tải làm rơi vãi đất đá, công trường phát tán bụi ra khu vực xung quanh hoặc điểm đốt rác tự phát, người dân có thể chụp ảnh, quay video và gửi phản ánh trực tiếp qua ứng dụng iHanoi.

Để hỗ trợ xác minh vụ việc, thông tin gửi đi nên kèm theo thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm và biển số phương tiện nếu có. Theo yêu cầu của thành phố, các cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận thông tin để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Việc huy động người dân tham gia giám sát được kỳ vọng sẽ bổ trợ cho hoạt động kiểm tra tại cơ sở, giúp phát hiện kịp thời những nguồn phát thải gây ảnh hưởng đến khu dân cư. Cùng với các biện pháp kiểm soát công trường, phương tiện vận chuyển, hoạt động đốt rác và vệ sinh đường phố, đây là một trong những hướng triển khai nhằm hạn chế ô nhiễm không khí khi miền Bắc bước vào mùa đông.

Hà Nội thiết lập quy trình cảnh báo ô nhiễm không khí trước 5-7 ngày

Hải Đăng