Theo trang LiveScience ngày 19/10, các nhà khoa học đã tổng hợp dữ liệu từ 41 nghiên cứu nhằm đánh giá mối liên hệ giữa mức độ phơi nhiễm với nhiều chất gây ô nhiễm không khí và nguy cơ mắc bệnh về mắt. Những chất được xem xét bao gồm bụi mịn PM2.5, PM10, nitơ dioxide, lưu huỳnh dioxide, ozone và carbon monoxide.

Kết quả phân tích cho thấy nhóm người có mức tiếp xúc với PM2.5 cao nhất có nguy cơ mắc tăng nhãn áp cao hơn 70% so với nhóm có mức phơi nhiễm thấp nhất.

Ngoài ra, khi mức độ phơi nhiễm tăng từ phân vị 25 lên phân vị 75 trong từng nghiên cứu, nguy cơ mắc tăng nhãn áp tăng 8%, trong khi nguy cơ đục thủy tinh thể tăng 4%.

Tăng nhãn áp là nhóm bệnh gây tổn thương dây thần kinh thị giác, có thể dẫn đến mất thị lực không hồi phục. Trong khi đó, đục thủy tinh thể khiến thủy tinh thể mất dần độ trong suốt, làm hình ảnh trở nên mờ và có thể gây mù lòa nếu không được điều trị.

Các nhà nghiên cứu cho biết cơ chế cụ thể liên quan đến tác động của bụi mịn đối với những bệnh lý này hiện vẫn chưa được xác định đầy đủ. Một giả thuyết được đưa ra là PM2.5 có thể thúc đẩy stress oxy hóa khi các hạt bụi có hại vượt quá khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể, đồng thời gây ra tình trạng viêm mạn tính ở mức độ nhẹ.

Những phản ứng này có khả năng làm thay đổi các protein chịu trách nhiệm duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể, từ đó góp phần gây đục thủy tinh thể. Đối với võng mạc, quá trình tổn thương có thể ảnh hưởng đến các tế bào hạch võng mạc, vốn đảm nhiệm việc truyền tín hiệu thị giác đến não, qua đó có thể liên quan đến sự phát triển của bệnh tăng nhãn áp.

Một nghiên cứu thực nghiệm trên chuột cũng ghi nhận những thay đổi đáng chú ý sau 9 tháng tiếp xúc với PM2.5. Cụ thể, áp lực bên trong mắt tăng lên, đồng thời xuất hiện dấu hiệu stress oxy hóa tại các mô tham gia quá trình dẫn lưu dịch trong mắt.

Bên cạnh đó, dữ liệu từ hơn 480.000 người tại Anh cũng cho thấy mối liên hệ giữa mức độ phơi nhiễm bụi mịn và nguy cơ mắc tăng nhãn áp.

Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng kết quả tổng quan mới chỉ xác định mối liên hệ về mặt thống kê, chưa đủ để khẳng định ô nhiễm không khí trực tiếp gây ra các bệnh lý về mắt. Mối liên hệ giữa PM2.5 và tăng nhãn áp được ghi nhận rõ ràng hơn so với mối liên hệ giữa chất ô nhiễm này với bệnh đục thủy tinh thể. Trong khi đó, bằng chứng liên quan đến những chất ô nhiễm không khí khác vẫn chưa thống nhất.

Nhóm nghiên cứu cho rằng cần tiếp tục thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu để làm rõ cơ chế tác động của ô nhiễm không khí đối với mắt, đồng thời đánh giá chính xác hơn mức độ rủi ro mà người phơi nhiễm có thể gặp phải.

Nghiên cứu được trình bày tại Đại hội lần thứ 44 của Hiệp hội Phẫu thuật đục thủy tinh thể và khúc xạ châu Âu, diễn ra tại London (Anh) vào tháng 9.

Bài 1: Người dân phải chung sống với bụi mịn đến bao giờ?

Hải Đăng