Lễ hội hoa tam giác mạch lần thứ XII được tổ chức trong không gian văn hóa đặc trưng của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, nơi hội tụ cảnh quan núi đá hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa được cộng đồng các dân tộc gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Sự kiện có sự tham dự của các đồng chí Hà Thị Khiết, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Dân vận Trung ương; Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang; đại diện lãnh đạo Hiệp hội Du lịch Việt Nam cùng các đoàn đại biểu đến từ Trung Quốc, Philippines và đông đảo người dân, du khách.

Âm vang miền đá, tôn vinh bản sắc vùng cao

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Đỗ Hùng Đức nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Trong đó, cộng đồng địa phương, nghệ nhân và những người có uy tín giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì bản sắc văn hóa, truyền dạy các giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ.

Qua nhiều năm tổ chức, Lễ hội hoa tam giác mạch đã trở thành sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu của địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Tuyên Quang đến với du khách trong nước và quốc tế. Hoa tam giác mạch, loài hoa nở giữa những triền núi đá xám, không chỉ tạo nên cảnh quan đặc trưng mỗi độ thu về mà còn gắn bó với đời sống của đồng bào các dân tộc trên Cao nguyên đá Đồng Văn.

Với chủ đề Âm vang miền đá, lễ hội năm nay truyền tải thông điệp về sức sống bền bỉ của con người nơi địa đầu Tổ quốc, đồng thời tôn vinh những giá trị văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Qua đó, sự kiện góp phần khơi dậy niềm tự hào về quê hương, thúc đẩy tinh thần vươn lên của cộng đồng các dân tộc trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội.

Cùng với bảo tồn di sản, tỉnh định hướng nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch theo hướng chuyên nghiệp, đa dạng và gia tăng trải nghiệm. Du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch khám phá văn hóa được khuyến khích phát triển, gắn với quảng bá sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng, ẩm thực truyền thống và các sản phẩm thủ công địa phương.

Đây cũng là hướng đi giúp khai thác hiệu quả hơn những lợi thế sẵn có của vùng cao, từng bước đưa các giá trị cảnh quan, văn hóa và sản vật địa phương trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Thay vì chỉ tập trung vào hoạt động tham quan mùa hoa, việc kết nối nhiều loại hình trải nghiệm có thể tạo thêm lựa chọn cho du khách, kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm của người dân.

Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật cùng tên, với sự tham gia của các nghệ sĩ, nghệ nhân dân gian và khoảng 200 học sinh. Những tiết mục biểu diễn tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, đời sống văn hóa và tinh thần của đồng bào các dân tộc vùng cao, tạo nên không gian giao thoa giữa nghệ thuật đương đại và những giá trị truyền thống.

Kết nối du lịch với bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch bền vững

Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch được tổ chức tại các địa phương thuộc khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn. Nổi bật có Lễ hội mùa vàng tại xã Thanh Thủy; không gian văn hóa xã Quản Bạ; Lễ hội Tết cá tại xã Mậu Duệ; hoạt động truyền thông, quảng bá du lịch tại xã Yên Minh; ngày hội văn hóa dân tộc Lô Lô kết hợp giao lưu văn hóa Việt Nam - Trung Quốc.

Bên cạnh đó, chương trình trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP tỉnh Tuyên Quang tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất, hợp tác xã và hộ kinh doanh quảng bá sản vật địa phương, tìm kiếm cơ hội kết nối thị trường. Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Lùng Tám, giải bóng bàn Cúp hoa tam giác mạch mở rộng, các hoạt động giao lưu văn nghệ, trò chơi dân gian và chương trình giới thiệu sản phẩm du lịch mới Rock - Tinh thần đá cũng góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách.

Việc kết nối hoạt động văn hóa với xúc tiến thương mại được kỳ vọng giúp mở rộng đầu ra cho nông sản, hàng thủ công và các sản phẩm mang đặc trưng vùng miền. Khi người dân trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm và giới thiệu sản phẩm, lợi ích từ hoạt động du lịch có thêm cơ hội lan tỏa tới cộng đồng, thay vì chỉ tập trung ở một số điểm tham quan.

Để nâng cao hiệu quả khai thác tiềm năng, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Việc hình thành các tuyến, điểm du lịch có tính kết nối sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách.

Phục vụ mùa lễ hội năm nay, các địa phương đã gieo trồng gần 300ha hoa tam giác mạch, tập trung tại các xã Đồng Văn, Sà Phìn, Phố Bảng và Lũng Cú. Theo kế hoạch mùa vụ, hoa trà một đang trong giai đoạn ra hoa, kết hạt, dự kiến đạt độ nở đẹp vào dịp khai mạc; hoa trà hai bắt đầu kết nụ, tiếp tục bổ sung sắc màu cho cảnh quan vùng cao trong những tuần tiếp theo.

Tuy nhiên, sức hấp dẫn của mùa hoa chỉ có thể duy trì lâu dài khi cảnh quan tự nhiên và các giá trị di sản được bảo vệ. Với khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn, phát triển du lịch cần đi cùng gìn giữ môi trường, tôn trọng phong tục, tập quán và bảo đảm sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương. Đây là nền tảng để hạn chế những tác động tiêu cực từ hoạt động du lịch, đồng thời duy trì sức hút của điểm đến.

Lễ hội hoa tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 vì thế không chỉ là dịp quảng bá một mùa hoa đặc trưng của vùng cao Tuyên Quang, mà còn góp phần thúc đẩy định hướng phát triển du lịch xanh dựa trên tài nguyên bản địa. Khi bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ văn hóa và nâng cao sinh kế người dân được triển khai đồng bộ, những giá trị riêng có của Cao nguyên đá Đồng Văn sẽ trở thành lợi thế lâu dài, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế địa phương theo hướng hài hòa giữa lợi ích cộng đồng và trách nhiệm bảo vệ di sản.

Hà Nội: Bế mạc Lễ hội Văn hóa thế giới 2026 mở rộng không gian kết nối quốc tế

Khang Vũ