Theo quyết định được ban hành, việc vận hành hồ chứa thủy điện Pa Ke phải tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý an toàn đập, hồ chứa, phòng, chống thiên tai và tài nguyên nước. Quy trình mới đồng thời xác định cụ thể trách nhiệm của đơn vị vận hành và các cơ quan liên quan trong công tác điều tiết nước, quan trắc, dự báo và cảnh báo nguy cơ mất an toàn.

Hồ chứa có dung tích hơn 30,98 triệu m³

Thủy điện Pa Ke được xây dựng trên sông Chảy, thuộc địa bàn xã Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai và xã Pà Vây Sủ, tỉnh Tuyên Quang. Công trình có công suất lắp máy 26 MW, mực nước dâng bình thường ở cao trình 265 m và mực nước chết ở cao trình 264 m. Tổng dung tích hồ chứa đạt hơn 30,98 triệu m³.

Theo quy trình được phê duyệt, mùa lũ của hồ chứa kéo dài từ ngày 15/6 đến ngày 31/10 hằng năm; mùa kiệt bắt đầu từ ngày 1/11 và kết thúc vào ngày 14/6 năm sau. Việc phân định thời kỳ vận hành là cơ sở để đơn vị quản lý chủ động xây dựng phương án điều tiết nước phù hợp với diễn biến khí tượng thủy văn và yêu cầu bảo đảm an toàn công trình.

Trong mùa lũ, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn công trình đầu mối, chủ động ứng phó với các trận lũ có chu kỳ lặp lại đến 500 năm và không để mực nước hồ vượt cao trình mực nước lũ kiểm tra. Cùng với đó, quá trình vận hành phải đáp ứng yêu cầu cấp nước cho hạ du, duy trì dòng chảy tối thiểu trên sông và nâng cao hiệu quả phát điện.

Thông báo trước ít nhất 6 giờ khi xả nước

Một trong những yêu cầu quan trọng của quy trình mới là tăng cường phối hợp giữa Công ty Cổ phần Sông Đà 9, đơn vị chủ đầu tư được nêu trong quy trình, với các cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương tại hai tỉnh Lào Cai, Tuyên Quang.

Trước khi xả nước qua cửa van đập tràn hoặc vận hành phát điện có khả năng ảnh hưởng đến khu vực hạ du, đơn vị vận hành phải thông báo trước ít nhất 6 giờ cho các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và người dân trong vùng bị ảnh hưởng.

Các phương tiện cảnh báo như còi hiệu, hệ thống loa phóng thanh và trạm cảnh báo tự động phải được kích hoạt theo đúng trình tự quy định. Việc thông báo kịp thời nhằm giúp chính quyền và người dân chủ động triển khai phương án ứng phó, hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi hồ chứa điều tiết, xả nước.

Tăng tần suất quan trắc khi có nguy cơ mưa lũ lớn

Để nâng cao hiệu quả giám sát và chủ động ứng phó với các tình huống bất thường, quy trình yêu cầu đơn vị quản lý hồ chứa duy trì công tác quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn và theo dõi diễn biến hồ theo thời gian thực.

Trong điều kiện thời tiết bình thường, các thông số về lượng mưa, mực nước hồ, lưu lượng nước đến hồ và lưu lượng xả phải được quan trắc ít nhất 4 lần mỗi ngày. Khi xuất hiện bão, áp thấp nhiệt đới hoặc hình thế thời tiết có khả năng gây mưa lũ lớn, tần suất quan trắc được tăng lên, từ 1 giờ/lần đến 15 phút/lần tùy theo diễn biến mực nước hồ và yêu cầu vận hành.

Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Sông Đà 9 có trách nhiệm lắp đặt, duy trì hệ thống camera giám sát và thiết bị quan trắc tự động, truyền dữ liệu hình ảnh, thông số vận hành trực tuyến đến các cơ quan chức năng theo quy định, trong đó có Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Cục Quản lý tài nguyên nước và UBND hai tỉnh Lào Cai, Tuyên Quang.

Quy trình cũng đặt ra yêu cầu kiểm tra tổng thể công trình trước mùa mưa lũ hằng năm, thực hiện kiểm định an toàn đập định kỳ và duy trì chế độ báo cáo theo quy định. Qua đó, các nguy cơ mất an toàn có thể được phát hiện, đánh giá và xử lý kịp thời.

Việc ban hành quy trình vận hành hồ chứa thủy điện Pa Ke góp phần tăng cường kỷ luật trong quản lý, khai thác công trình, nâng cao khả năng phối hợp giữa đơn vị vận hành với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, hướng tới bảo đảm an toàn cho công trình và cộng đồng dân cư khu vực hạ du.

Thủy điện Trị An tăng xả tràn lên 762 m³/s

Minh An