Chủ động ứng phó với nhiều loại hình thiên tai

Lâm Đồng có diện tích tự nhiên hơn 24.000 km², gồm 124 đơn vị hành chính cấp xã. Địa hình trải dài từ cao nguyên, miền núi đến đồng bằng ven biển, với 192 km bờ biển, đặc khu Phú Quý và tuyến biên giới giáp Campuchia. Hệ thống sông, suối ngắn, dốc, dòng chảy xiết cùng hàng trăm hồ chứa thủy lợi, thủy điện khiến địa phương tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi xảy ra mưa lớn, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trước những nguy cơ này, phương án ứng phó thiên tai giai đoạn 2026-2030 xác định yêu cầu thực hiện nghiêm phương châm “bốn tại chỗ”, kết hợp nguyên tắc phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả. Mục tiêu là nâng cao khả năng chủ động của các cấp, ngành và địa phương, sẵn sàng huy động nguồn lực để xử lý các tình huống thiên tai, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Phương án xây dựng các kịch bản ứng phó đối với những loại hình thiên tai chủ yếu, gồm bão, mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, nắng nóng, hạn hán và cháy rừng. Các kịch bản được xây dựng phù hợp với đặc điểm địa hình, khí hậu và nguy cơ thiên tai của từng khu vực.

Theo đó, địa bàn tỉnh được phân thành 3 vùng tác nghiệp trọng điểm: vùng cao nguyên, miền núi; vùng ven biển, bán khô hạn; đặc khu Phú Quý và vùng biển. Việc phân vùng nhằm xác định đặc điểm rủi ro, xây dựng phương án huy động lực lượng, phương tiện và tổ chức ứng phó phù hợp với từng địa bàn.

Phân cấp chỉ huy theo cấp độ rủi ro thiên tai

Một nội dung trọng tâm của phương án là quy định cụ thể trách nhiệm chỉ huy, điều hành và phối hợp giữa các cấp theo từng cấp độ rủi ro thiên tai, từ cấp 1 đến cấp 5.

Ở tất cả các cấp độ, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm chủ động tổ chức bảo vệ, sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm trong thời gian chờ lực lượng hỗ trợ. Các lực lượng tham gia ứng phó trên địa bàn phải tuân thủ sự chỉ huy thống nhất của người chỉ huy tại địa phương.

Khi cơ quan có thẩm quyền dự báo, cảnh báo rủi ro thiên tai tăng từ cấp 1 lên cấp 2 trở lên, hoặc xuất hiện tình huống lũ chồng lũ, nhiều hồ chứa đồng thời xả nước, Chủ tịch UBND cấp xã phải báo cáo ngay Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh. Trong thời gian chờ chỉ đạo, chính quyền cấp xã tiếp tục tổ chức lực lượng tại chỗ ứng phó, bảo vệ người dân và tài sản; đồng thời chấp hành mệnh lệnh của người chỉ huy cấp tỉnh kể từ khi Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh trực tiếp chỉ huy.

Cơ chế này nhằm bảo đảm thông tin được báo cáo kịp thời, duy trì sự thống nhất trong chỉ huy, điều hành và tăng cường khả năng huy động lực lượng hỗ trợ khi tình hình thiên tai vượt quá khả năng ứng phó của địa phương.

UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các sở, ngành và chính quyền cấp xã căn cứ phương án chung để xây dựng, hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm địa bàn.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương có trách nhiệm rà soát, cập nhật phương án hằng năm, trong đó chú trọng thông tin về dân cư, công trình trọng điểm, địa điểm sơ tán, lực lượng, phương tiện và nguồn dự trữ phục vụ công tác phòng, chống thiên tai.

Bên cạnh đó, tỉnh yêu cầu tổ chức tập huấn, diễn tập ứng phó thiên tai tại các địa bàn được lựa chọn nhằm nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành, khả năng phối hợp giữa các lực lượng và kỹ năng xử lý tình huống thực tế.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn Lâm Đồng trong giai đoạn 2026-2030, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ cao về lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Lâm Đồng bảo tồn Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông, thúc đẩy du lịch xanh

Minh An