Theo số liệu tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, tỷ lệ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn hiện có sự chênh lệch giữa các khu vực. Trong khi tỷ lệ tại đô thị đạt trên 90%, khu vực phía Đông đạt khoảng 65%, còn khu vực phía Tây chỉ đạt khoảng 52%. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về mở rộng phạm vi phục vụ, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải, đặc biệt tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc điểm địa hình, dân cư phân bố không đồng đều và khoảng cách giữa các khu dân cư lớn, khiến hoạt động thu gom, vận chuyển gặp nhiều trở ngại. Tại khu vực phía Tây, cự ly thu gom bình quân khoảng 120-150 km, làm gia tăng chi phí và gây khó khăn cho việc duy trì dịch vụ thường xuyên. Trong khi đó, hạ tầng xử lý và nguồn lực dành cho công tác vệ sinh môi trường tại một số địa phương chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.

Ở những nơi chưa có dịch vụ thu gom thường xuyên, người dân vẫn phải tự xử lý rác bằng cách tận dụng chất thải hữu cơ làm thức ăn chăn nuôi, ủ phân bón hoặc bán phế liệu có khả năng tái chế. Tuy nhiên, một phần chất thải có thể bị đốt, chôn lấp trong khuôn viên hộ gia đình hoặc đổ bỏ tại các khu đất trống, ven đường, khe suối và khu vực công cộng.

Các hình thức xử lý không đúng quy định tiềm ẩn nhiều hệ lụy đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc đốt rác tự phát có thể phát sinh khói, bụi và các chất gây ô nhiễm không khí; chất thải chôn lấp không đúng kỹ thuật có nguy cơ tạo nước rỉ rác, ảnh hưởng đến đất và nguồn nước. Rác tồn đọng còn gây mùi hôi, mất mỹ quan, tạo điều kiện phát sinh các vấn đề vệ sinh môi trường tại khu dân cư.

Để khắc phục tình trạng này, Quảng Ngãi đang tập trung hoàn thiện mạng lưới thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, ưu tiên khu vực nông thôn, miền núi. Các điểm tập kết, trung chuyển được định hướng tổ chức phù hợp với điều kiện địa hình và phân bố dân cư, qua đó giảm quãng đường vận chuyển, tiết kiệm chi phí và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ vệ sinh môi trường của người dân.

Cùng với đó, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai các thủ tục, kêu gọi và thu hút nhà đầu tư thực hiện Dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn sinh hoạt Đức Phổ và Dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn sinh hoạt Nghĩa Kỳ. Việc bổ sung năng lực xử lý được kỳ vọng góp phần đáp ứng nhu cầu trong dài hạn, giảm áp lực lên các bãi chôn lấp hiện hữu và hạn chế nguy cơ ô nhiễm từ chất thải sinh hoạt.

Tỉnh cũng triển khai Kế hoạch số 212/KH-UBND ngày 10/6/2026 về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn giai đoạn 2026-2030. Các địa phương được yêu cầu xây dựng lộ trình phù hợp, hướng dẫn người dân phân loại rác ngay từ hộ gia đình, đồng thời tổ chức thu gom, vận chuyển đáp ứng yêu cầu sau phân loại. Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác tuyên truyền, kiểm tra và xử lý hành vi đổ, đốt, chôn lấp rác trái quy định cũng được chú trọng.

Nâng tỷ lệ thu gom, xử lý rác không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ môi trường mà còn gắn trực tiếp với chất lượng sống và an sinh xã hội. Khi dịch vụ vệ sinh môi trường được mở rộng đến những khu vực còn khó khăn, người dân có thêm điều kiện sống trong môi trường an toàn, sạch sẽ. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ngãi quản lý hiệu quả chất thải, sử dụng hợp lý nguồn lực và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.

Quảng Ngãi tổ chức Lễ hội sâm Ngọc Linh, thúc đẩy phát triển vùng dược liệu bền vững

Kiệt Vũ