UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành kế hoạch tăng cường sử dụng phương tiện giao thông công cộng trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định chuyển đổi phương tiện theo hướng sử dụng năng lượng sạch là một nhiệm vụ quan trọng.

Theo kế hoạch, thành phố phấn đấu đến năm 2027 có 100% xe buýt nội thành sử dụng điện hoặc năng lượng xanh, thân thiện với môi trường. Tiếp đó, trước năm 2030, toàn bộ xe buýt và taxi trên địa bàn sẽ chuyển đổi sang sử dụng điện hoặc các loại năng lượng xanh.

Định hướng này được kỳ vọng góp phần hạn chế phát thải từ phương tiện giao thông, một trong những nguồn gây áp lực đối với chất lượng môi trường không khí tại các đô thị lớn, đồng thời tạo động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang hệ thống giao thông ít phát thải.

Phát triển giao thông công cộng, giảm áp lực môi trường đô thị

Không chỉ tập trung thay đổi phương tiện, TP Hồ Chí Minh còn đặt mục tiêu nâng cao tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng. Theo đó, đến năm 2030, vận tải hành khách công cộng dự kiến đáp ứng 15 - 20% nhu cầu đi lại trong đô thị.

Thành phố đồng thời yêu cầu 100% cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập triển khai phong trào thi đua sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Trên 80% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được vận động cam kết sử dụng phương tiện công cộng tối thiểu 2 lần mỗi tuần.

Để thúc đẩy sự thay đổi trong thói quen đi lại, thành phố sẽ tăng cường tuyên truyền thông qua báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng xã hội và hệ thống thông tin cơ sở. Các hoạt động trải nghiệm metro, xe buýt điện, ngày hội giao thông xanh và chiến dịch vận động cộng đồng cũng được tổ chức nhằm khuyến khích người dân lựa chọn phương tiện công cộng thay cho phương tiện cá nhân.

Cùng với đó, người dân sẽ được hướng dẫn cài đặt, sử dụng ứng dụng MultiGo, thẻ vé điện tử liên thông và các hình thức vé định danh thông qua căn cước công dân hoặc VNeID, qua đó thuận tiện hơn trong quá trình sử dụng dịch vụ và tiếp cận các chính sách hỗ trợ vé.

Tăng kết nối xe buýt với metro và các loại hình giao thông xanh

Một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch là tổ chức lại mạng lưới giao thông công cộng theo hướng tăng tính kết nối giữa các loại hình vận tải.

Theo định hướng của thành phố, mạng lưới xe buýt sẽ được điều chỉnh để kết nối hiệu quả hơn với tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) và các tuyến đường sắt đô thị tiếp theo. Đồng thời, thành phố phát triển các tuyến xe buýt gom theo nhu cầu (DRT), kết nối với xe buýt đường thủy và hệ thống xe đạp công cộng.

Mục tiêu đặt ra là giúp người dân có thể tiếp cận phương tiện giao thông công cộng trong phạm vi đi bộ từ 300 - 500 m, qua đó nâng cao tính thuận tiện và khả năng sử dụng của hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Song song với việc tổ chức lại mạng lưới tuyến, thành phố sẽ tăng cường xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại các điểm dừng và nhà chờ xe buýt. Các giải pháp cải thiện lối đi bộ, bổ sung nhà chờ và bố trí điểm đỗ phương tiện cá nhân tại những đầu mối giao thông cũng được triển khai nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả vận tải công cộng

Bên cạnh chuyển đổi phương tiện và hoàn thiện hạ tầng, TP Hồ Chí Minh đặt ra nhiều chỉ tiêu nhằm nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.

Cụ thể, thành phố phấn đấu tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong giao thông công cộng đạt trên 95%; 100% lượt đi lại được xác thực điện tử và ghi nhận trên nền tảng số MultiGo. Mức độ hài lòng của hành khách được đặt mục tiêu trên 85%, trong khi tỷ lệ chuyến xe xuất bến đúng giờ phải đạt trên 95%.

Các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách công cộng được yêu cầu nâng cao đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ; chú trọng bảo đảm an toàn, đúng giờ, văn minh và thân thiện. Đồng thời, việc chuyển đổi phương tiện xanh, trang bị camera, thiết bị định vị GPS và đầu đọc vé điện tử tiếp tục được đẩy mạnh.

Thành phố cũng định hướng phát triển hệ sinh thái vé thông minh, liên thông giữa xe buýt, metro, xe buýt đường thủy và xe đạp công cộng. Nền tảng MultiGo sẽ được nâng cấp để hỗ trợ thanh toán, xác thực hành trình và cung cấp dữ liệu phục vụ quản lý, đánh giá hiệu quả hoạt động vận tải.

Đáng chú ý, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các công nghệ số được khuyến khích nhằm tối ưu hóa mạng lưới tuyến, nâng cao hiệu quả điều hành phương tiện. Thành phố cũng thúc đẩy hợp tác với ngân hàng, ví điện tử và doanh nghiệp để triển khai các chương trình ưu đãi, tích điểm, giảm giá, qua đó khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng thường xuyên hơn.

Theo kế hoạch, hằng năm, thành phố sẽ tổ chức biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có mô hình hiệu quả, sáng kiến thiết thực và thành tích nổi bật trong vận động, tổ chức triển khai cũng như sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Công tác sơ kết dự kiến được thực hiện vào quý II/2028 và tổng kết vào quý IV/2030 nhằm đánh giá kết quả, biểu dương các điển hình tiên tiến và nhân rộng những mô hình, giải pháp hiệu quả.

UBND TP Hồ Chí Minh giao Sở Xây dựng làm cơ quan thường trực, phối hợp với Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc quá trình triển khai; tổng hợp kết quả, tham mưu công tác khen thưởng và báo cáo UBND thành phố.

Hà Nội và TP.HCM tăng tốc chuyển đổi giao thông xanh, hướng tới đô thị phát thải thấp

Mai Hạ