Theo Thông báo Kết luận thanh tra số 3958/TB-TTCP ngày 23/10/2026 của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản, một số vi phạm liên quan đến hoạt động thu hồi khoáng sản tại Công ty cổ phần Xi măng Vicem Sông Thao (Phú Thọ) đã được chỉ ra trong quá trình điều chỉnh giấy phép khai thác khoáng sản.

Cụ thể, doanh nghiệp đã thu hồi lượng đá thải, được xác định là khoáng sản đi kèm trong trữ lượng giấy phép khai thác được cấp, trong quá trình khai thác đá vôi phục vụ sản xuất xi măng theo Giấy phép số 907/GP-BTNMT ngày 14/6/2007.

Tuy nhiên, hoạt động thu hồi và sử dụng lượng đá thải này được thực hiện khi chưa có giấy phép hoặc quyết định chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thanh tra Chính phủ xác định việc làm trên không phù hợp với quy định tại khoản 6 Điều 20 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP.

Đây là vấn đề cần được xem xét trong công tác quản lý hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản, nhất là đối với các loại khoáng sản đi kèm phát sinh trong quá trình khai thác khoáng sản chính. Việc thu hồi, sử dụng các loại khoáng sản này phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, bảo đảm hoạt động khai thác được kiểm soát và thực hiện đúng phạm vi được cơ quan chức năng cho phép.

Chưa xử lý vi phạm dù đã xác định hành vi sai phạm

Một nội dung đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là dù hành vi vi phạm của doanh nghiệp đã được xác định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Tài nguyên và Môi trường) vẫn chưa tiến hành xử lý theo quy định.

Theo cơ quan thanh tra, việc chưa xử lý hành vi này chưa bảo đảm thực hiện đúng điểm k khoản 1 Điều 80 Luật Khoáng sản năm 2010; khoản 4 Điều 12 và khoản 2 Điều 14 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.

Việc phát hiện nhưng chậm xử lý các vi phạm trong hoạt động khai thác, thu hồi và sử dụng khoáng sản có thể ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên. Do đó, việc làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý có liên quan là yêu cầu được đặt ra nhằm bảo đảm các quy định pháp luật về khoáng sản được thực thi nghiêm túc.

Yêu cầu Phú Thọ rà soát, xử lý nghiêm theo quy định

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát, tổ chức thanh tra, kiểm tra để xác định rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm của Công ty cổ phần Xi măng Vicem Sông Thao đối với hành vi tự ý thu hồi đá thải.

Căn cứ kết quả rà soát và kiểm tra, UBND tỉnh Phú Thọ có trách nhiệm chỉ đạo xử lý nghiêm các vi phạm theo đúng quy định pháp luật.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng phải chuyển ngay hồ sơ đến cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Kết quả thực hiện các kiến nghị nêu trên phải được báo cáo Thanh tra Chính phủ.

Việc làm rõ và xử lý các vi phạm trong hoạt động thu hồi khoáng sản tại Công ty cổ phần Xi măng Vicem Sông Thao không chỉ nhằm bảo đảm việc chấp hành pháp luật về khoáng sản mà còn góp phần tăng cường kỷ cương trong quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên. Đây cũng là yêu cầu cần thiết để hoạt động khai thác khoáng sản phục vụ sản xuất công nghiệp được thực hiện đúng quy định, gắn với trách nhiệm quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu làm rõ trách nhiệm trong quản lý khoáng sản

Khang Vũ