Khoảng 18h15 ngày 1/11, người dân tại nhiều địa phương khu vực miền Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Sơn La và Bắc Ninh ghi nhận một vệt sáng trắng xanh bất ngờ xuất hiện trên bầu trời.

Hiện tượng diễn ra trong thời gian ngắn nhưng có độ sáng nổi bật, khiến nhiều người không khỏi bất ngờ. Một số hình ảnh và video ghi lại khoảnh khắc này nhanh chóng được chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút sự quan tâm và nhiều ý kiến bàn luận về nguồn gốc của vệt sáng.

Trước những thắc mắc của người dân, Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam nhận định đây nhiều khả năng là một sao băng có độ sáng đặc biệt, thường được gọi là quả cầu lửa (fireball).

Theo các chuyên gia, hiện tượng này xảy ra khi một khối thiên thạch có kích thước tương đối lớn đi vào tầng khí quyển Trái Đất. Trong quá trình di chuyển với tốc độ cao và tương tác với môi trường khí quyển, vật thể bị nung nóng, phát sáng mạnh, tạo thành vệt sáng có thể quan sát từ mặt đất.

Quả cầu lửa hình thành như thế nào?

Khác với những sao băng thông thường thường xuất hiện dưới dạng vệt sáng nhỏ và vụt qua nhanh chóng, quả cầu lửa có độ sáng lớn hơn đáng kể do được tạo thành từ những vật thể có kích thước lớn hơn.

Khi đi vào khí quyển, vật thể vũ trụ tương tác với các lớp không khí, trải qua quá trình nung nóng và phát sáng. Chính quá trình này tạo nên hình ảnh một vệt sáng rực rỡ trên bầu trời.

Việc hiện tượng được ghi nhận tại nhiều tỉnh, thành phố cách xa nhau cho thấy vệt sáng có cường độ đủ lớn để người quan sát ở nhiều khu vực khác nhau cùng nhìn thấy.

Đáng chú ý, thời điểm xuất hiện vệt sáng cũng trùng với giai đoạn diễn ra mưa sao băng Nam Taurids. Đây là một trận mưa sao băng được biết đến với khả năng xuất hiện những quả cầu lửa có độ sáng nổi bật.

Các chuyên gia thiên văn cho biết, dù Nam Taurids không có mật độ sao băng dày đặc như một số trận mưa sao băng khác, hiện tượng đáng chú ý của trận mưa sao băng này là đôi khi xuất hiện những vật thể phát sáng mạnh, tạo thành các vệt sáng dễ quan sát trên bầu trời.

Không phải sao chổi như nhiều người suy đoán

Sau khi những hình ảnh về vệt sáng được chia sẻ rộng rãi, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều cách lý giải khác nhau về hiện tượng, trong đó có ý kiến cho rằng đây là sao chổi.

Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia thiên văn, vệt sáng xuất hiện trên bầu trời miền Bắc tối 1/11 nhiều khả năng là một quả cầu lửa, không phải sao chổi.

Sao băng và sao chổi là hai hiện tượng hoàn toàn khác nhau. Sao băng hình thành khi các vật thể từ không gian đi vào khí quyển Trái Đất và phát sáng trong quá trình bị nung nóng. Trong khi đó, sao chổi là những thiên thể lớn hơn, thường chứa băng và bụi. Khi tiến gần Mặt Trời, vật chất trên bề mặt sao chổi nóng lên, giải phóng khí và bụi, tạo thành phần đầu sáng cùng chiếc đuôi đặc trưng.

Khác với sao băng thường chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, sao chổi có thể được quan sát trong thời gian dài và không tạo thành vệt sáng vụt qua bầu trời như hiện tượng vừa ghi nhận.

Sự xuất hiện của vệt sáng trắng xanh lần này là một hiện tượng thiên văn đáng chú ý, giúp người quan sát có thêm cơ hội tìm hiểu về các vật thể vũ trụ cũng như những tương tác xảy ra khi chúng đi vào khí quyển Trái Đất.

Biến khí CO₂ trên sao Hỏa thành methanol: Bước tiến trong khai thác tài nguyên ngoài Trái Đất

Hải Đăng