Ngày 1/11, chính quyền thủ đô New Delhi chính thức triển khai các biện pháp kiểm soát ô nhiễm không khí trong khuôn khổ Kế hoạch hành động mùa Đông. Đây là thời điểm thành phố thường xuyên đối mặt với tình trạng khói mù nghiêm trọng do điều kiện thời tiết bất lợi khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán, tích tụ gần mặt đất.

Theo các quy định mới, phí đỗ xe được điều chỉnh tăng gấp đôi nhằm hạn chế việc sử dụng phương tiện cá nhân. Các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp tư nhân cũng triển khai hình thức làm việc tại nhà để giảm lưu lượng phương tiện giao thông, qua đó góp phần cắt giảm khí thải.

Bên cạnh đó, những phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo quy định sẽ bị hạn chế đi vào thủ đô. Chính quyền New Delhi đồng thời áp dụng lệnh cấm các hoạt động phá dỡ công trình và thi công ngoài trời có khả năng phát sinh bụi.

Trước đó, thành phố đã triển khai thêm các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, trong đó có cấm đốt rác và hạn chế các quầy hàng ăn sử dụng than, củi làm nhiên liệu nấu nướng.

Các biện pháp này được đưa ra trong bối cảnh New Delhi bước vào giai đoạn thường xuyên xuất hiện khói mù từ tháng 11 đến tháng 1 hằng năm. Khi nhiệt độ giảm, điều kiện khí tượng bất lợi khiến chất ô nhiễm khó phân tán, làm gia tăng nguy cơ tích tụ bụi và các chất gây ô nhiễm trong không khí.

Giao thông, đốt sinh khối và công nghiệp là những nguồn phát thải lớn

Theo Bộ Môi trường Ấn Độ, giao thông là một trong những nguồn đóng góp đáng kể vào tình trạng ô nhiễm không khí mùa Đông tại New Delhi, chiếm khoảng 23% tổng lượng ô nhiễm.

Hoạt động đốt sinh khối, bao gồm tình trạng đốt rơm rạ tại các khu vực nông nghiệp lân cận, đóng góp khoảng 20%. Trong khi đó, hoạt động công nghiệp, bao gồm các nhà máy nhiệt điện than, chiếm khoảng 9%.

Ngoài những nguồn phát thải trên, ô nhiễm không khí tại thủ đô Ấn Độ còn chịu tác động từ bụi xây dựng, hoạt động của các nhà máy nhiệt điện than và nhiều hoạt động sản xuất khác.

Sự kết hợp giữa lượng phát thải lớn và điều kiện khí tượng bất lợi khiến tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng trong mùa Đông. Khói mù thường bao phủ thành phố, làm suy giảm chất lượng không khí và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của hàng triệu người dân.

Nồng độ PM2.5 có thời điểm cao gấp hàng chục lần khuyến nghị của WHO

Đáng lo ngại, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại New Delhi thường xuyên vượt ngưỡng 300 microgam/m³ trong những tháng ô nhiễm cao điểm mùa Đông. Mức này cao gấp khoảng 20 lần giới hạn khuyến nghị hằng ngày của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Trong năm 2025, nồng độ PM2.5 tại thành phố có thời điểm lên tới 846 microgam/m³, tương đương khoảng 56 lần mức khuyến nghị của WHO.

Số liệu quan trắc ngày 1/11/2026 ghi nhận nồng độ PM2.5 ở mức 201 microgam/m³, cao hơn 13 lần giới hạn an toàn được sử dụng trong báo cáo. Mặc dù những ngày trước đó có mưa gián đoạn, giúp cải thiện phần nào điều kiện phát tán chất ô nhiễm, chất lượng không khí tại thủ đô vẫn ở mức đáng lo ngại.

Không chỉ gây suy giảm chất lượng môi trường không khí, bụi mịn PM2.5 còn là tác nhân nguy hiểm đối với sức khỏe con người. Do kích thước rất nhỏ, các hạt bụi này có thể xâm nhập sâu vào hệ hô hấp, thậm chí đi vào máu, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim mạch và hô hấp.

Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí The Lancet Planetary Health ước tính, ô nhiễm không khí có liên quan đến khoảng 3,8 triệu ca tử vong tại Ấn Độ trong giai đoạn 2009-2019.

Thực trạng này cho thấy áp lực kiểm soát ô nhiễm không khí tại New Delhi không chỉ là vấn đề mang tính thời điểm mà còn là thách thức môi trường và sức khỏe cộng đồng kéo dài nhiều năm.

Việc triển khai các biện pháp hạn chế phương tiện, kiểm soát hoạt động xây dựng, ngăn chặn đốt rác và giảm phát thải công nghiệp được kỳ vọng góp phần cải thiện chất lượng không khí trong mùa Đông. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ tình trạng ô nhiễm, thành phố cần tiếp tục kiểm soát đồng bộ các nguồn phát thải, thay vì chỉ tập trung vào những biện pháp ứng phó trong thời gian cao điểm.

Ấn Độ siết kiểm soát phương tiện giao thông trước nguy cơ ô nhiễm mùa Đông

Hải Đăng