Chiều tối 02/11, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Trình bày tóm tắt Tờ trình, thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã nêu sự cần thiết xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Theo đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã đặt ra yêu cầu về đổi mới mô hình phát triển du lịch và nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh, phát huy giá trị văn hóa, huy động nguồn lực và mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp cộng đồng; đồng thời đề ra các chỉ tiêu mục tiêu cụ thể phát triển du lịch đến năm 2030 và các cơ chế chính sách cần nghiên cứu để thể chế hóa triển khai thực hiện.

Từ đó đặt ra yêu cầu việc thể chế hóa cần lựa chọn đúng các vướng mắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội; đồng thời triển khai đầy đủ các giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ và địa phương. Qua rà soát cho thấy, trong 22 cơ chế chính sách tại Nghị quyết 26-NQ/TW cần được thể chế hóa, triển khai thực hiện tập trung vào hai nhóm chính: Nhóm thứ nhất, nhóm các cơ chế chính sách chưa có quy định của pháp luật hoặc đã có quy định pháp luật nhưng chưa đủ mạnh, vượt trội, bao trùm và mang tính cấp bách đòi hỏi của thực tiễn, cần phải triển khai sớm để thể chế hóa kịp thời, tạo chuyển biến rõ rệt và tác động trực tiếp để đạt được các mục tiêu quan trọng của Nghị quyết 26-NQ/TW. Nhóm thứ hai, nhóm cơ chế chính sách đã có quy định của pháp luật, tuy nhiên còn vướng mắc tại các quy định chi tiết hoặc cần được thể chế hóa tiếp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, hoặc cần nghiên cứu đánh giá tác động để sửa đổi, bổ sung, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, toàn diện tại các pháp luật chuyên ngành.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, việc ban hành nghị quyết là cần thiết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo đột phá để góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030, với ba cực tăng trưởng (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng), 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn có thương hiệu mạnh, 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp cho lĩnh vực du lịch...

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam gồm 12 Điều, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia phát triển du lịch Việt Nam, với sáu nhóm chính sách chính.

Về thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và nguồn lực bảo đảm, dự thảo nghị quyết giao Chính phủ quy định chi tiết các thủ tục hành chính và tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương, cấp tỉnh, quyết định các chính sách hỗ trợ du lịch cộng đồng, đường bay mới, thu hút nhân lực và nâng cao năng lực các cơ sở đào tạo.

Trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nêu rõ, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết; đồng thời đề nghị cân nhắc các quy định về đối tượng áp dụng và nguyên tắc thực hiện tại các điều trong dự thảo Nghị quyết để tránh gây xung đột trong áp dụng luật, có thể vô hiệu hóa các cơ chế đặc thù được quy định tại Nghị quyết này.

Báo cáo thẩm tra cũng đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thiết kế địa bàn ưu đãi, áp dụng chính sách theo thứ tự như trong Nghị quyết 26-NQ/TW; rà soát thiết kế lại các quy định để được hưởng chính sách ưu đãi; rà soát quy định về thẩm quyền và thời điểm áp dụng đối với chính sách miễn giảm tiền thuê đất đối với các dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược; rà soát các quy định về chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; rà soát các chính sách về hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch; chính sách thị thực đối với nhóm chuyên gia lao động kỹ thuật, nghệ sĩ, nhân viên...

Tại phiên họp, các ý kiến cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam; đồng thời cho ý kiến vào các nội dung của dự thảo Nghị quyết, như: việc bổ sung dự án Nghị quyết vào Chương trình Kỳ họp thứ Hai theo trình tự thủ tục rút gọn; những nội dung cần quy định ngay trong nghị quyết và những nội dung tiếp tục nghiên cứu trong Luật Du lịch sửa đổi; làm rõ tiêu chí nhận diện mô hình mới, phạm vi được ưu đãi.

Các ý kiến cũng đề nghị tập trung vào các chính sách nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao giá trị gia tăng; có giải pháp chú trọng vệ sinh môi trường, cảnh quan tại các điểm du lịch; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và xây dựng thương hiệu du lịch; phát huy các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch gắn với văn hóa bản địa. Cùng với đó, các chính sách trong dự thảo Nghị quyết cần xác định rõ nội dung, cách thức thực hiện, chủ thể chịu trách nhiệm và mô hình triển khai; tập trung vào những cơ chế thực sự đột phá về tài chính, tín dụng, đầu tư công, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và lao động chuyên nghiệp...

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã khẩn trương, nghiêm túc xây dựng dự thảo và báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát tên gọi và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Làm rõ những nội dung thực hiện thí điểm và những nội dung được triển khai ngay, chỉ đưa vào Nghị quyết những cơ chế, chính sách thực sự đặc thù, loại bỏ những nội dung đã có quy định hoặc đang được triển khai, tránh trùng lặp, dàn trải.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, rà soát các cơ chế, chính sách đặc thù phải bám sát tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW, tạo sự đột phá; đồng thời có lộ trình tiếp tục bổ sung, hoàn thiện trong thời gian tới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh giao Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp thu các ý kiến tại phiên họp, xây dựng dự thảo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và gửi các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội xin ý kiến bằng văn bản. Trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề nghị Chính phủ tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Hai.

Hà Nội hướng tới trung tâm du lịch quốc tế, thúc đẩy phát triển du lịch xanh

Mai Hạ